سقوط ذخایر استراتژیک نفت آمریکا و نفت ۱۴۸ دلاری

بررسی‌های آماری و تحلیل‌های نموداری از وضعیت ذخایر راهبردی انرژی نشان می‌دهد که بازار جهانی نفت در آستانه یک نقطه عطف تاریخی و بحرانی جدی قرار گرفته است. کاهش شدید ذخایر تجاری و استراتژیک نفت خام در کنار انسدادهای ژئوپلیتیک، احتمال جهش بی‌سابقه قیمت‌ها و وقوع یک «شوک عرضه» را به شدت تقویت کرده است.

سقوط ذخایر «کاشینگ» به زیر خط قرمز؛ تکرار کابوس ۲۰۰۸؟

بر اساس گزارش‌های بین‌المللی، مخازن نفت منطقه کاشینگ (Cushing) در اوکلاهما به عنوان قلب تپنده و نقطه تحویل قراردادهای آتی نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI)، در حال نزدیک شدن به زیر کف عملیاتی ۲۰ میلیون بشکه هستند. پدیده‌ای که در ادبیات بازار انرژی به آن «ته‌نشین مخازن» گفته می‌شود و پایداری در این وضعیت، بازار را با بحران جدی تأمین مواجه می‌کند.

در ۳۰ سال گذشته، این سناریو تنها یک بار در جریان سال‌های ۲۰۰۷-۲۰۰۸ رخ داد؛ دوره‌ای که طی آن قیمت نفت خام WTI سقف تاریخی خود را شکست و به مرز ۱۴۸ دلار در هر بشکه رسید. نمودارهای آماری نشان می‌دهند که بازار امروز شباهت بسیار زیادی به آن دوره بحرانی دارد، با این تفاوت بزرگ که ابزارهای حمایتی ایالات متحده این بار کاملاً خالی است.

ذخایر استراتژیک آمریکا در پایین‌ترین حد تاریخ؛ دست خالی واشنگتن

تفاوت اساسی بحران فعلی با بحران سال ۲۰۰۸ در وضعیت ذخایر استراتژیک نفت آمریکا (SPR) نهفته است:

۱-  ذخایر استراتژیک آمریکا در بالاترین سطح تاریخی خود قرار داشت و کاخ سفید امکان مانور و تزریق نفت به بازار را داشت.

۲-  این ذخایر در پایین‌ترین حد تاریخی (ATL) قرار دارند.

پیش‌بینی می‌شود ظرف ۷ هفته آینده، ذخایر استراتژیک نفت آمریکا به رکورد کاهشی چشمگیر ۲۸۰ میلیون بشکه سقوط کند. بر اساس آخرین توافق‌نامه‌های اجاره و واگذاری، پر کردن مجدد این ذخایر تا سال‌ها امکان‌پذیر نخواهد بود. همزمان با این روند، ذخایر تجاری نفت نیز در سطوح به شدت بحرانی و کم‌سابقه‌ای قرار گرفته‌اند.

خطای بزرگ تحلیلگران؛ فرضیه غلط «تخریب تقاضا» و نقش چین

بسیاری از تحلیلگران غربی کاهش واردات نفت از سوی خریداران بزرگی مانند چین را نشانه‌ای از «تخریب تقاضا»  به دلیل قیمت‌های بالا می‌دانند؛ اما آمارها واقعیت دیگری را نشان می‌دهند. میزان تخریب تقاضا در قیمت‌های فعلی کاملاً ناچیز بوده است.

کاهش خرید چین نشان‌دهنده یک استراتژی هماهنگ برای کنترل و سرکوب قیمت‌هاست؛ چرا که این کشورها کسری نیاز خود را از طریق تخلیه ذخایر تجاری و استراتژیک ملی خود جبران می‌کنند. این یک مسکن موقت است و نه کاهش واقعی تقاضا.

از سوی دیگر، متغیرهای ژئوپلیتیک به این بحران دامن زده‌اند

 بازگشت ترانزیت به حالت عادی در تنگه هرمز حتی در خوش‌بینانه‌ترین سناریوها و بازگشایی فوری، ماه‌ها زمان خواهد برد. این امر جریان انتقال انرژی به بازارهای جهانی را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد.

خریدهای ناشی از وحشت و «شورت اسکویز» در بازار نقدی

انتظار می‌رود ظرف دو هفته آینده، ذخایر نفت کاشینگ به زیر مرز بحرانی ۲۰ میلیون بشکه سقوط کند و برای ماه‌ها در این کانال باقی بماند. این پویایی مخرب به سرعت به سراسر جهان سرایت خواهد کرد.

نتیجه مستقیم این وضعیت، هجوم معامله‌گران به بازار نقدی برای تصاحب بشکه‌های موجود خواهد بود. این رقابت تا زمانی که قیمت به سطحی برسد که تخریب واقعی تقاضا با عرضه موجود به تعادل برسد، ادامه خواهد یافت. در این میان، وقوع خریدهای ناشی از وحشت  برای ذخیره‌سازی و همچنین فشار شدید بر موقعیت‌های فروش استقراضی، قیمت‌ها را به صورت جهشی و فراتر از پیش‌بینی‌ها  بالا خواهد برد.

علاوه بر این، با توجه به سطوح به شدت پایین ذخایر تجاری، روند انبارسازی و تجدید قوا برای پیش از فصل زمستان بسیار شدید خواهد بود که این امر تأثیر خود را بر معاملات بلندمدت بازار نیز خواهد گذاشت.

 بدترین روزها در راه است

کارشناسان اقتصادی تاکید می‌کنند که وقوع این سناریو غیرقابل اجتناب است و انکار آن در شرایط فعلی، ناشی از عدم شناخت مکانیزم بازار یا عدم صداقت تحلیلی است. چه بخواهیم و چه نخواهیم، روزهای سخت بازار انرژی در راه است و معامله‌گران هوشمند باید به جای رفتارهای هیجانی و معاملات احساسی (FOMO) روی دارایی‌های داغ و موقتِ فعلی، خود را برای این تکانه شدید آماده کنند.