اعلام «روز D اقتصادی» آمریکا علیه ایران

به گزارش خط بازار؛ اسکات بسنت، وزیر خزانه‌دا۲۳ اوت ۲۰۲۶ در مقاله‌ای در روزنامهٔ فایننشال تایمز اعلام کرد که آمریکا در آستانهٔ اجرای مرحلهٔ نهایی فشار اقتصادی بر ایران، موسوم به «روز D اقتصادی»، قرار دارد. این بیانیه در ادامهٔ تهدیدهای پیشین دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در شبکهٔ اجتماعی تروث سوشال مطرح شده است.

بسنت این طرح را «روز D اقتصادی» نامید — اصطلاحی نظامی با ریشه در جنگ جهانی دوم که به روز آغاز عملیاتی تعیین‌کننده اشاره دارد.

محتوای بیانیه و اهداف اعلام‌شده

بسنت در این مقاله تصریح کرده که هدف نهایی آمریکا «قطع تمام شریان‌های اقتصادی» ایران تا زمان انزوای کامل تهران است. وی عملیات اقتصادی پیش‌رو را «بزرگ‌ترین تهاجم مالی که تاکنون علیه یک دشمن به‌کار گرفته شده» خوانده و تأکید کرده: «با طلوع خورشید، روز D اقتصادی آغاز می‌شود.»

به گفته خزانه‌ٔ وزیر خزانه‌داری، این کارزار فشار حداکثری در ادامهٔ اقدامات نظامی پیشین آمریکا و اسرائیل طراحی شده است. بسنت با اشاره به وضعیت اقتصادی ایران از تضعیف ریال در برابر دلار و افزایش تورم سخن گفته است.

دامنهٔ تحریم‌های پیش‌بینی‌شده

بر اساس گزارش منابع متز D اقتصادید، عملیات «روز D اقتصادی» شامل طیف گسترده‌ای از اقدامات خواهد بود:

۱. هدف‌گیری خریداران و حمل‌کنندگان نفت ایران هر کشوری که به خرید یا حمل نفت ایران ادامه دهد، مشمول تحریم‌های شدید آمریکا خواهد شد.

۲. قطع شریان‌های مالی هرگونه تراکنش مالی و تجاری با ایران، ثبت کشتی‌های ایرانی، پذیرش پروازهای ایران و تسهیل انتقال سوخت میان کشتی‌ها، «همدستی» با ایران تلقی شده و با واکنش آمریکا مواجه خواهد شد.

۳. تهدید به انزوای کشورهای همکار با ایران بسنت هشدار داده هر کشوری که به‌عنوان «شریان مالی» ایران عمل کند، باید منتظر سهیم‌شدن در انزوای آن باشد.

۴. بسنت درخطار به متحدان: بسنت در مصاحبه با شبکهٔ سی‌ان‌بی‌سی خطاب به متحدان آمریکا گفت: «شما یا با ما هستید یا علیه ما» و افزود که در صورت ادامهٔ تجارت با ایران، «خزانه‌داری و دولت ایالات متحده تمام قدرت خود را برای مقابله با شما به‌کار خواهند گرفت.»

زمینهٔ نظامی و اقتصادی

این بیانیه در حالی صادر می‌شود که از فوریهٔ ۲۰۲۶ (بهمن ۱۴۰۴) درگیری نظامی میان آمریکا و اسرائیل از یک‌سو و ایران از سوی دیگر در جریان است. ایران در واکنش به این حملات، تنگهٔ هرمز را مسدود کرده که پیش از این حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کرد؛ اقدامی که موجب نوسانات شدید قیمت انرژی در بازارهای جهانی شده است. در آوریازارهای جهانی شده است.

در آوریل ۲۰۲۶، آمریکا موجی ازارجی معامله‌گر با تهران اعمال کرد. در ژوئن ۲۰۲۶ نیز آتش‌بسی برقرار شد که بارها نقض گردیده و مذاکرات به بن‌بست رسیده است.

واکنش ایران

مقامات ایران تهدیدات آمریکا را رد کرده‌اند. قاسم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه، در شبکهٔ X (توییتر سابق) نوشت که توسل آمریکا به جنگ مالی، ادعاهای بسنت دربارهٔ دستاوردهای نظامی را نقض می‌کند و پرسید: «اگر واشنگتن به چنین اهدافی دست یافته، پس چرا به ‹بزرگ‌ترین تهاجم مالی تاریخ› و بسیج تمام قدرت آمریکا نیاز است؟ آیا این پیروزی است یا پذیرش شکست؟»

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، به کشورها هشدار داد که همکاری با تلاش‌های اقتصادی آمریکا «قطعاً عواقب خود را خواهد داشت.» مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، در سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد کشور در یک «جنگ تمام‌عیار» اقتصادی، نظامی و امنیتی قرار دارد و افزود: «با وجود این فشار، ما ایستاده‌ایم و برای خدمت به مردم تلاش می‌کنیم.» وی همچنین بر «تلاش‌های صادقانه» دولت برای کاهش تورم و حل مشکلات اقتصادی تأکید کرد.

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در پیامی در فضای مجازی نوشت: «اگر جنگ اقتصادی ادامه یابد، نه از تنگهٔ هرمز و نه از هیچ نقطهٔ دیگری در خلیج‌فارس، حتی یک قطره نفت صادر نخواهد شد» و اضافه کرد: «ایران هرگونه مشارکت یا حمایت کشوری از جنگ اقتصادی آمریکا علیه مردم ایران را یک اقدام جنگی تلقی خواهد کرد.»

تحلیل کارشناسان

با وجود لحن قاطع بسنت، بسیاری از تحلیلگران نسبت به تأثیر تحریم‌های جدید بدبین هستند؛ ایران اکنون یکی از تحریم‌شده‌ترین کشورهای جهان است و مشخص نیست واشنگتن چه فشار اقتصادی بیشتری می‌تواند وارد کند.

از سوی دیگر، گزارش‌ها حاکی از آن است که آمریکا احتمالاً نمی‌تواند چین — شریک تجاری اصلی ایران — را به پیوستن به این کارزار وادار کند. سفارت چین در واشنگتن در پاسخ اعلام کرده: «تحریم‌ها و فشارها به حل مسئله کمک نمی‌کنند.»

بسنت در دفاع از راهبرد خود به موفقیت‌های پیشین فشار اقتصادی اشاره کرده و گفته این روش «در ونزوئلا و کوبا جواب داده و در ایران نیز جواب خواهد داد.»

نتیجه‌گیری