پیشبینی پاییزی پربارش و ترسالی گسترده/۱۰ استان کشور در مدار کمآبی
به گزارش خط بازار؛ جدیدترین مدلهای جهانی از پاییزی پربارش و احتمال ترسالی گسترده در ایران خبر میدهند
جدیدترین خروجی مدلهای معتبر جهانی ECMWF و CFSv۲ از احتمال بالای بارش فراتر از نرمال در بخشهای وسیعی از ایران خبر میدهند. شمال، شمالغرب و غرب کشور بیشترین سهم را خواهند داشت و در برخی مناطق، بارشها ممکن است تا ۳۰۰ میلیمتر بیش از میانگین بلندمدت باشد.
چندی پیش نیز بررسی نقشههای بلندمدت هواشناسی از تقویت الگوهای مؤثر بر افزایش بارش و احتمال شکلگیری شرایط مساعد برای یک پاییز پربارش در ایران خبر میداد.
اکنون با انتشار و بهروزرسانی جدید مدلهای معتبر جهانی، نهتنها آن سیگنالها تضعیف نشدهاند، بلکه اجماع کمسابقه مدلها بر وقوع ترسالی در پاییز ۲۰۲۶ بیش از گذشته تقویت شده است.
آنچه این پیشبینیها را متفاوت و قابلتوجه میکند، تنها مثبت بودن بارشها نیست؛ بلکه گستردگی و هماهنگی کمسابقه مدلهای جهانی است.
معمولاً در بازههای چندماهه، مدلهای فصلی درباره شدت و محل بارش اختلافهای قابلتوجهی دارند، اما در جدیدترین بهروزرسانیها، هم ECMWF اروپا و هم CFSv۲ آمریکا بر روی یک سناریوی مشترک متمرکز شدهاند: پاییزی مرطوبتر از نرمال برای بخش بزرگی از ایران.
نکته مهم دیگر، گسترده بودن این الگو در مقیاس منطقهای است. سیگنالهای مثبت تنها به ایران محدود نیستند و ترکیه، عراق، قفقاز و بخشهایی از شمال عربستان نیز در محدوده بارشهای بالاتر از نرمال قرار گرفتهاند.
چنین الگوی فراگیری معمولاً نشاندهنده تغییرات بزرگتر در گردش جو و سامانههای اقلیمی منطقه است؛ موضوعی که احتمال پایداری این روند را افزایش میدهد.
اگر ترسالی پاییز ۱۴۰۵ محقق شود، بهترین راه خروج از بحران آب، ذخیره حداکثری روانابها و سیلابهاست. تغذیه مصنوعی آبخوانها، اجرای گسترده آبخیزداری، احیای تالابها، توسعه مخازن محلی و جلوگیری از گسترش کشتهای پرمصرف باید در اولویت قرار گیرد. هدف، تبدیل بارشهای مقطعی به ذخایر پایدار برای سالهای خشک آینده است.
هشدار خشکسالی گسترده؛ ۱۰ استان کشور در مدار کمآبی
ارزیابیهای مرکز ملی خشکسالی از وضعیت بارش کشور در سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ نشان میدهد در حالی که برخی استانها شرایطی بهتر از میانگین بلندمدت را تجربه کردهاند، بخشهایی از کشور همچنان با کمبود قابل توجه بارش و منابع آبی روبهرو هستند.
بر اساس این گزارش، استانهای هرمزگان، خراسان جنوبی، ایلام، بوشهر، آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه و کرمان در وضعیت ترسالی قرار دارند. همچنین ۱۲ استان دیگر از جمله آذربایجان شرقی، خراسان رضوی، گلستان، خوزستان، فارس و مازندران شرایطی نزدیک به نرمال را پشت سر گذاشتهاند.
در مقابل، ۱۰ استان کشور از جمله تهران، قم، سمنان، مرکزی، اصفهان و یزد با کاهش بارش مواجهاند و در محدوده خشکسالی قرار گرفتهاند. در این میان، تهران، قم، سمنان و مرکزی با حدود ۳۰ درصد افت بارندگی نسبت به میانگین بلندمدت، نامناسبترین وضعیت را دارند.
آمارهای هواشناسی نشان میدهد در استان تهران، شهرستانهای شمیرانات، تهران و دماوند بیشترین کاهش بارش را ثبت کردهاند؛ موضوعی که نگرانیها درباره تأمین منابع آبی پایتخت را افزایش داده است.
کارشناسان تأکید میکنند که ارزیابی وضعیت آب تنها بر اساس میزان بارندگی امکانپذیر نیست و عواملی مانند ذخایر سدها، منابع آب زیرزمینی و میزان مصرف نیز باید در نظر گرفته شود. به گفته آنها، حتی چند سال پیاپی بارش مناسب نیز نمیتواند به سرعت آثار چند دهه خشکسالی و افت ذخایر آب زیرزمینی را جبران کند.
بر همین اساس، مدیریت مصرف آب و حفاظت از منابع آبی همچنان مهمترین راهکار برای مقابله با بحران کمآبی در کشور به شمار میرود؛ بحرانی که در برخی استانها، بهویژه تهران، بیش از گذشته خود را نشان داده است.
منبع: تحلیل بازار
