وال استریت: ایران با رمزارز اختصاصی تحریم‌ها را دور زد

به گزارش خط بازار؛ روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال ادعا کرده است که ایران و روسیه برای دور زدن تحریم‌های غربی، رمزارزهای اختصاصی خود را ایجاد کرده و در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار معامله رمزارزی انجام داده‌اند که هشت برابر سال قبل از آن است.

روزنامه وال‌استریت ژورنال دیروز شنبه در گزارشی اذعان کرده که ایران، روسیه و کره شمالی در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار معاملات رمزارزی انجام داده‌اند که رقمی معادل هشت برابر سال ۲۰۲۴ است.این افزایش چشمگیر نشان می‌دهد که کشورهای هدف تحریم‌های غربی چگونه با استفاده از فناوری بلاکچین و ارزهای دیجیتال، شبکه بانکی سنتی را دور زده و تحریم‌های آمریکا را بی‌اثر کرده‌اند.

ایران سال‌هاست که تحت شدیدترین تحریم‌های مالی قرار دارد. بانک‌های جهانی به رویش بسته شده، سوئیفت قطع شده و هر دلاری که وارد کشور می‌شود، قابل ردیابی است. اما رمزارزها وارد بازی شدند؛ ارزهایی که نه بانک دارند، نه مرز می‌شناسند و نه به راحتی قابل ردیابی هستند.

وال‌استریت ژورنال در گزارشی با عنوان «چگونه کشورهای هدف تحریم از رمزارزها برای دور زدن تحریم‌ها استفاده می‌کنند؟» ادعایی را مطرح کرده و گفته ایران، روسیه و کره شمالی در سال ۲۰۲۵ با رمزارزها، معاملاتی به ارزش ۱۰۰ میلیارد دلار انجام داده‌اند. این رقم، هشت برابر کل معاملات این کشورها در سال ۲۰۲۴ است

به نوشته این رسانه،‌ نکته کلیدی اینجاست که این کشورها فقط از رمزارزهای موجود مثل بیت‌کوین استفاده نمی‌کنند، بلکه خیلی فراتر رفته‌اند. به گزارش وال‌استریت ژورنال، ایران، روسیه و کره شمالی رمزهای دیجیتال اختصاصی خودشان را ایجاد کرده‌اند و پلتفرم‌های معاملاتی اختصاصی برای دادوستد رمزارزها راه‌اندازی کرده‌اند. این یعنی آنها دیگر وابسته به صرافی‌های بین‌المللی نیستند و کاملاً مستقل عمل می‌کنند.

گزارش وال‌استریت ژورنال در این بخش جزئیاتی ارائه داده و ادعا کردهایران و روسیه از رمزارزها برای خرید پهپاد و قطعات یدکی تسلیحات استفاده کرده‌اند. یعنی پولی که از طریق رمزارزها جابه‌جا شده، مستقیماً به تقویت توان نظامی این کشورها انجامیده است. روسیه حتی پای را فراتر گذاشته و از رمزارزها برای پرداخت حقوق ملوانانی استفاده کرده که نفت خام تحریمی این کشور را به نقاط مختلف جهان قاچاق می‌کنند. کره شمالی هم از این قاعده مستثنی نبوده و با رمزارزها، سوخت و تجهیزات نظامی مورد نیاز خود را تأمین کرده است.

وال استریت در ادامه با طرح این سوال که چرا رمزارزها برای دور زدن تحریم‌ها ایده‌آل هستند؟ پاسخ می‌دهد،‌ رمزارزها نیازی به بانک ندارند. وقتی پول از طریق بانک‌های سنتی جابه‌جا شود، آمریکا و متحدانش به راحتی می‌توانند آن را ردیابی کرده و متوقف کنند. اما رمزارزها در بستری به نام بلاکچین جابه‌جا می‌شوند که نه مرز جغرافیایی می‌شناسد و نه نهاد نظارتی مشخصی دارد. به علاوه، بسیاری از این تراکنش‌ها ناشناس هستند و ردیابی هویت طرفین معامله تقریباً غیرممکن است.

طبق ادعای وال‌استریت ژورنال، ایران به درخواست این روزنامه برای اظهارنظر پاسخی نداده است. اما روسیه و کره شمالی واکنش‌های جالبی داشته‌اند.

سخنگوی کرملین، دیمیتری پسکوف، در پاسخ به این گزارش گفته است که روسیه تحریم‌های بین‌المللی را غیرقانونی می‌داند و مسکو مکانیسم‌های جایگزینی ایجاد کرده که به اقتصاد این کشور اجازه می‌دهد به طور طبیعی به فعالیت خود ادامه دهد.

کره شمالی اما واکنش تندتری داشته و اتهامات واشنگتن را افتراهای بی‌اساس خوانده و آن را ادامه سیاست خصمانه آمریکا علیه پیونگ‌یانگ توصیف کرده است.

واشنگتن به خوبی از این تهدید آگاه است و دست به کار شده. بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، وزارت خزانه‌داری آمریکا در ژوئن ۲۰۲۶ تحریم‌هایی را علیه چهار پلتفرم معاملاتی رمزارز ایران اعمال کرده که یکی از آنها نوبیتکس بزرگترین صرافی رمزارز ایران است. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اعلام کرده که ایالات متحده یک میلیارد دلار از رمزارزهای ایران را توقیف کرده است. هرچند صرافی‌های نوبیتکس و بیت‌بن این اتهامات را رد کرده و تأکید دارند که مشتریانشان افراد عادی هستند.

انگلیس هم در می ۲۰۲۶ یکی از بزرگترین پلتفرم‌های معاملاتی رمزارز جهان یعنی اچ‌تی‌ایکس را به دلیل همکاری با دولت روسیه در لیست سیاه قرار داده است. این پلتفرم اما اعلام کرده که برای رفع نگرانی‌ها با مقامات بریتانیا همکاری خواهد کرد.

مساله‌ای که وال‌استریت ژورنال به آن اشاره کرده این است که کنترل این بازار تقریباً غیرممکن است. چرا که بخش عظیمی از این صنعت، غیررسمی و غیرمتمرکز است و تراکنش‌ها بدون افشای هویت انجام می‌شود. در چنین شرایطی، ردیابی جریان پول و جلوگیری از دور زدن تحریم‌ها، به یک کابوس برای نهادهای نظارتی غرب تبدیل شده است.

در بخش دیگری از این گزارش به یک تناقض جالب اشاره شده. هرچند آمریکا تحریم‌های نفتی ایران را به طور موقت و همزمان با مذاکرات صلح معلق کرده، اما همچنان تحریم‌ها را به عنوان یک ابزار کلیدی برای فشار بر دشمنان خود حفظ کرده است.

واشنگتن حتی تأکید کرده که اگر توافق صلح با ایران حاصل نشود، آماده بازگرداندن تحریم‌های نفتی است.آنچه از این گزارش برمی‌آید این است که نظام تحریم‌های سنتی آمریکا با چالشی جدی به نام رمزارزها مواجه شده است.

ایران، روسیه و کره شمالی با خلاقیت و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، شبکه مالی جهانی را دور زده‌اند و حالا غرب با این پرسش اساسی روبروست که چگونه می‌توان تحریم‌هایی را اعمال کرد که ابزار اصلی دور زدن آن، خودش یک فناوری نوظهور و غیرقابل کنترل است.