درآمد میلیارد دلاری با اخذ عوارض در تنگه هرمز/اقتصاد ایران در آستانه شکوفایی جدید

به گزارش خط بازار؛ جریان نفت (شامل نفت خام، میعانات و مایعات گازی) عبوری از تنگه هرمز به طور متوسط ۱۴.۳ میلیون بشکه در روز (معادل ۲۱ درصد از تجارت نفت جهان) و با احتساب فرآورده‌های نفتی، حجم کل مایعات نفتی عبوری از تنگه هرمز به میزان ۲۰.۳ میلیون بشکه در روز می‌رسد. عربستان سعودی (۳۸درصد)، عراق (۲۳درصد) و امارات (۱۳درصد) بیشترین سهم از صادرات نفت خام و چین (۳۴ درصد، هند (۱۳درصد) و کره جنوبی (۱۲درصد) بیشترین سهم از واردات نفت خام از تنگه هرمز را به خود اختصاص داده‌اند.

ضمن آنکه تنگه هرمز مسیر حیاتی ترانزیت ال‌ان‌جی (۲۰درصد تجارت جهانی) نیز هست که عمدتاً از قطر (دومین صادرکننده بزرگ ال‌ان‌جی در جهان) و حجم کمی از امارات صادر می‌شود. چین (۲۳درصد)، هند (۱۷درصد) و کره جنوبی (۱۱درصد) بیشترین حجم واردات ال‌ان‌جی از تنگه هرمز را به خود اختصاص داده‌اند.

 تنگه هرمز مسیر حیاتی ترانزیت ال‌ان‌جی (۲۰درصد تجارت جهانی) نیز هست که عمدتاً از قطر (دومین صادرکننده بزرگ ال‌ان‌جی در جهان) صادر می‌شود. چین (۲۳درصد)، هند (۱۷درصد) و کره جنوبی (۱۱درصد) بیشترین حجم واردات ال‌ان‌جی از تنگه هرمز را به خود اختصاص داده‌اند.

در خصوص ترانزیت فرآورده‌های نفتی، ترانزیت ال‌پی‌جی، نفتا و سوخت جت به ترتیب  ۳۷، ۲۴ و ۲۳ درصد از صادرات جهانی این محصولات را شامل می‌گردد و کشورهای آسیائی مهم ترین مقاصد فرآورده‌های نفتی هستند. با این حال، از زمان جنگ اوکراین اروپا برای نیمی از واردات سوخت جت خود به تنگه هرمز وابسته است.

همچنین در حوزه تجارت مواد شیمیایی، ۳۵ درصد از تجارت متانول، ۳۰ درصد از تجارت اوره، ۱۵ درصد از تجارت پلی اتیلن به تنگه هرمز اختصاص دارد. در این حوزه نیز کشورهای آسیایی مهم ترین واردکنندگان مواد شیمیایی از تنگه هرمز هستند.

کشورهای حاشیه خلیج، صادرات محصولات خام معدنی قابل توجهی ندارند؛ اما طی سال‌های گذشته برخی تلاش‌ها در این کشورها جهت حرکت به سمت تبدیل شدن به قطب فرآوری مواد معدنی داشته‌اند، این تلاش‌ها عمدتا بر توسعه صنایع انرژی‌بر (برق‌بر) به ویژه آلومینیوم متمرکز بوده است. ۸ درصد از تولید جهانی آلومینیوم از تنگه هرمز به جهان ترانزیت می‌گردد.

ضمن آنکه در چهار حوزه نفت خام، ال‌ان‌جی، فرآورده‌های نفتی و موادشیمیایی،  ۲۰ تا ۳۰ درصد از تجارت جهانی به تنگه هرمز اختصاص دارد و کشورهای آسیایی مهم ترین کشورهای واردکننده از تنگه هرمز هستند. با این‌حال اروپا و آمریکا از تغییرات قیمت متاثر از اخلال در عبور و مرور از این تنگه متاثر هستند.

حال اگر ایران بر این تنگه عوارض عبور وضع کند می تواند چند ده میلیارد دلار در سال درآمد کسب کند که به لحاظ اقتصادی، سیاسی و منطقه ای بسیار حائز اهمیت است.

منبع: خط بازار