از کارتهای بازرگانی یکبارمصرف تا گمشدن ۲۰۰ میلیارد دلار ارز صادراتی
به گزارش خط بازار؛ اظهارات اخیر دکتر سعید لیلاز درباره بازنگشتن حدود ۱۳۰ تا ۲۰۰ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات، صرفاً بیان یک آمار اقتصادی نبود؛ بلکه از نگاه بسیاری از کارشناسان، تأییدی بر مجموعه هشدارهایی است که رسانه ها طی بیش از یک دهه گذشته درباره ساختار معیوب تجارت خارجی، گمرکات، کارتهای بازرگانی یکبار مصرف، حذف دوایر ارزش گمرک و پیامدهای آن بر اقتصاد کشور منتشر کرده بود.
لیلاز در سخنان خود با انتقاد از وضعیت موجود، از سکوت در برابر آنچه «دزدی» خواند سخن گفت و تصریح کرد که حتی در میان جریانهای سیاسی نیز کمتر کسی درباره این پروندهها موضع گرفته است. همزمان، او کاهش شدید قدرت خرید مردم را نیز نتیجه مجموعهای از سیاستها و ناکارآمدیهای اقتصادی دانست.
این سخنان، از نگاه بسیاری از ناظران، با مجموعه گزارشهایی همسو است که از ابتدای دهه ۹۰ درباره گسترش کارتهای بازرگانی یکبارمصرف، حذف دوایر ارزش گمرک، ضعف نظارت بر صادرات و واردات، کماظهاری و بیشاظهاری کالا، فرار مالیاتی و عدم بازگشت ارز صادراتی منتشر کرده بود.
در آن سالها یارها هشدار داده شد که حذف سازوکارهای تخصصی ارزشگذاری کالا در گمرک، امکان نظارت دقیق بر ارزش واقعی صادرات و واردات را کاهش داده و زمینه را برای انتقال غیرشفاف منابع ارزی، سوءاستفاده از کارتهای بازرگانی اجارهای و فرار از تعهدات ارزی فراهم کرده است. هشدارهایی که در آن مقطع با مخالفت برخی مدیران روبهرو شد.
اکنون اما با طرح دوباره موضوع بازنگشتن صدها میلیارد دلار ارز صادراتی، بسیاری از همان دغدغهها بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفته است. اگر بخش قابل توجهی از ارز صادراتی به کشور بازنگشته باشد، این پرسش جدی مطرح میشود که نقش ضعف نظارت، خلأهای قانونی و سوءاستفاده از کارتهای بازرگانی در شکلگیری این وضعیت تا چه اندازه بوده است.
پرونده کارتهای بازرگانی یکبارمصرف، امروز دیگر صرفاً یک بحث رسانهای نیست؛ این موضوع در گزارشهای نظارتی، پروندههای قضایی و مباحث کارشناسی نیز بارها مورد توجه قرار گرفته و به یکی از نمادهای ضعف در نظام تجارت خارجی تبدیل شده است.
منبع: بولتن نیوز
