۹.۴ میلیون خانوار یارانهبگیر کشور «فقیرند»/ ۵۵ درصد در «طبقه متوسط » درآمدی
به گزارش خط بازار؛ طبق گزارش وزارت کار خانوارها بر اساس ترکیبی از وضعیت شغلی و درآمدی در گروههای فقیر، متوسط و برخوردار طبقه بندی شده اند. منطق دستهبندی به این صورت بوده که ابتدا همه خانوارهای دهک دهم جدا شده و در گروه برخوردار قرار گرفتهاند. همه متغیرهای درآمدی این خانوارها از قبیل درصد برخورداری از خودرو، ارزش خودرو، میانگین های واریز به حساب و خرید از کارت (که در پایگاه اطلاعات رفاه موجود است) نشان می دهد که این گروه تفاوت قابل ملاحظه ای با دهک های پایینتر داشته و بنابراین قابل جداسازی است.
در این گزارش، خانوارهایی فقیر شناسایی شدهاند که دو شرط از سه شرط، «بودن در پنج دهک اول»، «تحت پوشش نهاد حمایتی بودن» و «فاقد درآمد ثابت بودن» را داشته باشند.
در دسته بندی خانوارهای طبقه متوسط نیز ویژگی شغلی ملاک قرار داده شده است که در ادامه برای هر دسته از خانوارها توضیح داده خواهد شد.
وضعیت و روند شناسایی خانوارهای فقیر
تنها ۳۰ درصد خانوارهای فقیر تحت پوشش نهادهای حمایتی هستند
خانوارهای فقیر، خانوارهایی هستند که دو شرط از سه شرط زیر را داشته باشند؛
-عضو پنج دهک اول
-تحت پوشش نهاد حمایتی
– فاقد درآمد ثابت
با این سه شرط، حدود ۹٫۳ میلیون خانوار فقیر شناسایی شدهاند. دسته بندی این خانوارها به دو گروه تحت پوشش (شامل ۲٫۸ میلیون خانوار که ۳۰ درصد از کل خانوارهای فقیر را تشکیل میدهد) و فاقد پوشش نهاد حمایتی (شامل ۶٫۶ میلیون خانوار و ۷۰ درصد از کل خانوارهای فقیر)، این امکان را به دست میدهد تا سیاستگذاری متناسب برای هر گروه به اجرا گذاشته شود.
به عنوان مثال با وجود آنکه خانوارهای تحت پوشش نهاد حمایتی به طور متوسط در دهک پایینتری قرار داشته و سایر متغیرهای اقتصادی آنها نیز پایینتر از خانوارهای فقیر غیرتحتپوشش است، اما به لحاظ برخورداری از بیمه پایه درمان وضعیت بهتری دارند و از این رو اگر قرار است گروهی به عنوان اولویت در طرح پوشش بیمه همگانی قرار گیرد، خانوارهای فقیر فاقد پوشش نهادهای حمایتی هستند.
به طورکلی سیاستهایی مانند بررسی آزمون وسع و معرفی برخی خانوارهای فاقد پوشش به نهادهای حمایتی، پوشش گسترده بیمه پایه درمان، حمایت از کودکان دارای سوءتغذیه، طرح اشتغال عمومی و حمایت نقدی اعتباری به منظور خرید کالای اساسی برای گروه خانوارهای فقیر پیشنهاد میشود.
شناسایی ۱۳.۹ میلیون خانوار در طبقه متوسط
در مجموع تعداد ۱۳٫۹ میلیون خانوار در طبقه متوسط قرار دارند که براساس نوع شغل آنها، قابل طبقه بندی بوده و به پنج دسته زیر تقسیم می شوند
– کارکنان و مستمری بگیران دولت (۲٫۲ میلیون خانوار، ۱۵٫۸ درصد از کل خانوارهای متوسط)
– کارگران و مشاغل خصوصی (۶ میلیون خانوار، ۴۳٫۳ درصد از کل خانوارهای متوسط)
– بازنشستگان ( ۲٫۴ میلیون خانوار، ۱۷٫۳ درصد از کل خانوارهای متوسط)
– فاقدین درآمد ثابت (۳ میلیون خانوار، ۲۱٫۷ درصد از کل خانوارهای متوسط)
– تحت پوشش نهادهای حمایتی ( ۲۷۷ هزار خانوار، ۲ درصد از کل خانوارهای متوسط)
خانوارهای یارانه بگیردهک دهم در گروه خانوارهای برخوردار قرارگرفتهاند. خانوارهای این گروه به دو دسته کارمندان دولت (۳۲۷ هزار خانوار و ۱۹ درصد از کل خانوارهای برخوردار) و غیرکارمندان دولت (۱٫۳ میلیون خانوار و ۸۱ درصد از کل خانوارهای برخوردار) تقسیم میشوند. سیاست متناسب با این گروه حذف از دریافت یارانه نقدی و در اولویت قرار گرفتن پرداخت مالیات بر مجموع درآمد شخصی است.
منطق این دستهبندی به این صورت است که به طورکلی کارمندان و مستمری بگیران دولت از امنیت و پایداری شغلی بالاتری برخوردار بوده و کمتر از سایر گروه ها تحت تأثیر شوکها و رکودهای اقتصادی قرار میگیرند و به طور معمول تحت هر شرایطی حقوق و مستمری ثابت را دریافت کرده و سالیانه افزایش در حقوق و دستمزد دارند. بنابراین سیاستهای متناسب با این گروه، متفاوت از سایر گروهها خواهد بود.
وضعیت و روند شناسایی خانوارهای برخوردار
۱۹ درصد خانوارهای برخوردار «کارمند» دولتند
خانوارهای یارانه بگیردهک دهم در گروه خانوارهای برخوردار قرارگرفتهاند. خانوارهای این گروه به دو دسته کارمندان دولت (۳۲۷ هزار خانوار و ۱۹ درصد از کل خانوارهای برخوردار) و غیرکارمندان دولت (۱٫۳ میلیون خانوار و ۸۱ درصد از کل خانوارهای برخوردار) تقسیم میشوند. سیاست متناسب با این گروه حذف از دریافت یارانه نقدی و در اولویت قرار گرفتن پرداخت مالیات بر مجموع درآمد شخصی است.
دهکبندی در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان براساس شاخصهایی چون داراییها، حقوق، بیمه، سفر خارجی، مالکیت خودرو و منزل و میانگین واریز سالانه به حساب سرپرست و اعضای خانوار در سالهای ۹۵ تا ۹۸، تراکنش خرید بانکی در سال های ۹۸ و ۹۹ انجام گرفته و براساس آن، جمعیت یارانه بگیرها به ۱۰ قسمت تقسیم شده است. دهک اول ۱۰ درصد جمعیتی است که کمترین برخورداری از شاخصهای فوق را داشته و دهک دهم، ۱۰ درصد جمعیتی است که بالاترین برخورداری را داشته است.
زمانی که دسته بندی خانوارها براساس وضعیت شغلی و درآمدی را با دهک بندی تطبیق می دهیم، به نظر می رسد که تفکیک نسبتا مناسبی از وضعیت خانوارها به دست می دهد به نحوی که بدون استفاده مستقیم از دهک، دسته بندی شغلی خانوارها تطابق مناسبی با دهک آنها دارد.
در جمع بندی این گزارش نیز آمده است که در این مطالعه خانوارهای ایرانی در سه دسته فقیر، متوسط و برخوردار قرار گرفتند. در دسته بندی خانوارها، متوسط دهک درآمدی خانوارهای فقیر ۲٫۷، خانوارهای متوسط ۶٫۵ و خانوارهای برخوردار ۱۰ است. براساس این دسته بندی، از مجموع ۲۴ میلیون و ۹۰۱ هزار و ۶۹۶ خانوار ایرانی یارانه بگیر، ۳۸ درصد فقیر، ۵۵ درصد متوسط و ۷ درصد برخوردار هستند که سیاستگذار با استفاده از آن می تواند سیاست حمایتی متناسب با هر یک را به اجرا بگذارد.
منبع: ایسنا
