کوچ خریداران دلار از کف بازار به بانکها/بجای دلالان از شعب بانکی ارز سهمیه ای تهیه کنید

بازار مهم و حساسی که افت و خیز آن تاثیر بسزا و مستقیمی بر افول یا رونق اقتصاد هرکشور دارد و اگر چنین بازاری به درستی کنترل و مدیریت نشود، تبعات منفی آن همه بخش ها اقتصادی، اجتماعی و … را با چالش جدی مواجه می کند زیرا جهش غیرواقعی قیمت انواع ارز و فعالیت سودجویان در مواقعی چون وقوع جنگ، تهدیدها و تشدید تحریم ها همچنین اتخاذ برخی سیاست های کلان اقتصادی و مسائل سیاسی تنش زا موجب می شود انتظارات تورمی در جامعه شکل گیرد. در چنین شرایطی بازار آشفته و قیمت ها بی ثبات می شوند آنطور که سیاست گذاران ارزی نیز به سختی می توانند بازار را مدیریت کنند.

در زمان نوسانات قیمت ارز و التهاب بازار، قیمت ها از کنترل خارج و نرخ گذاری های غیر واقعی تا حدی به دست سودجویان می افتد، معامله که نمی توان ۱۰۰ درصد به آن اطمینان کرد

خرید بی دغدغه ارز از مراکز رسمی به جای بازار آزاد

مسئله مهم دیگر این است که در زمان نوسانات قیمت ارز و التهاب بازار، قیمت ها از کنترل خارج و نرخ گذاری های غیر واقعی تا حدی به دست سودجویان با شانتاژ قیمت ها در بازارآزاد می افتد. با نگاهی به حوالی میدان فردوسی و کوچه پس کوچه های اطراف آن متوجه خواهیم شد که زمانی که ارز به دلیل مسائل سیاسی یا اتفاقات خاص دچار تغییر قیمت می شود و سیر صعودی به خود می گیرد، دلالان علنی با در دست داشتن بسته اسکناس های درشت تلاش می کنند از فرصت ایجاد شده برای خرید ارز به بهای کمتر و فروش آن با نرخ نسبتا بالاتر اقدام کنند. به گفته کارشناسان تاثیرشانتاژ قیمت ها از سوی این افراد که تعداد آنها نیز کم نیستند بی شک بازار را ملتهب کرده و باعث آشفتگی قیمت ها می شوند.

نکته قابل توجه این است که چون سطح تقاضا درمواقعی برای تهیه ارز در بازار آزاد افزایش می یابد و خیلی ها با هدف خرید به منظور جلوگیری از افزایش قیمت آن یا تامین ضروریات، روانه بازار می شوند با صرافی ها شلوغ و یا محدودیت فروش ارز مواجه می شوند در این شرایط برخی متقاضیان نیازمند به ارز چون موقعیت را برای خرید سخت و زمانبر می دانند به ناچارروی به تهیه این کالا از دستفروشان و دلالان ارز که بسته های پول و دلار یا انواع ارز را در دست دارند می آورند. معامله سیاری که نمی توان ۱۰۰ درصد به آن اطمینان شود زیرا فروشندگان ارز در بازار آزاد بعضا جایگاه ثابتی ندارند و خارج از قاعده و مقررات اقدام به دادو ستد چنین کالایی در این بازار می کنند.

بانک مرکزی برای کنترل بازار ارز بانک‌ها را وارد فروش این کالا کرده است آنطور که هر فردی با ارائه کارت ملی به شعب منتخب بانک می تواند ارز سهمیه ای خود را کمتر از نرخ بازار تهیه کند

بانکها ارز سهمیه ای را ارزانتر از بازار به متقاضیان می دهند

اکنون بانک مرکزی در اقدامی درست تصمیم گرفته است تا برای کنترل بازار ارز بانک‌ها را وارد فروش ارز به اشخاص حقیقی بالای ۱۸ سال کند آنطور که هر فردی با ارائه کارت ملی به شعب منتخب بانک‌های ملت، تجارت، ملی و صادرات می‌توانند سالی هزار دلار ارز سهمیه ای را دریافت و دیگر مجبور نشوند برای تهیه آن به بازار یا صرافی ها مراجعه کند که نرخ این نوع ارز تا حدودی بالاتر از قیمت آن در شعب بانکی به فروش می رود. طبق اطلاعات بدست آمده، نرخ دلار سهمیه‌ای روزانه توسط بانک مرکزی به این بانک ها اعلام شده به‌گونه‌ای که این نرخ ۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰ تومان ارزان‌تر از بازار آزاد است. تعیین نرخ این نوع ارز به این صورت است که کف آن بر اساس نرخ دلار مرکز مبادله در نظر گرفته می‌شود و سقف قیمت آن، نرخ بازار آزاد است؛ لذا روزانه قیمت میانگین مرکز مبادله و بازار آزاد از سوی بانک مرکزی به معاونت‌های ارزی بانک‌های عامل اعلام می‌شود.

همچنین نرخی که بانک مرکزی هر روز ساعت ۱۱ به بانک‌ها اعلام می‌کند، تا پایان وقت اداری یعنی ساعت ۱۳:۳۰ ثابت است و تغییر نمی‌کند و بانک‌ها موظف هستند تا پایان وقت اداری دلار سهمیه‌ای را با همان نرخ ساعت ۱۱ صبح بفروشند و نمی‌توانند تغییر نرخ داشته باشند. توجه به این مسئله به دلیل آن بود که جهش قیمت دلار ‌ و افت ارزش ریال در هفته دوم اردیبهشت جاری همه را نگران کرد به همین منظور بانک مرکزی با هدف جلوگیری از شکاف نرخ و پرش‌ اضافه از هفته گذشته سیاست مداخله ارزی را از کانال شعب منتخب چند بانک کلید زده است.

رویکرد بانک مرکزی در انتقال خریداران ارز سهمیه ای به شعب برخی بانکها علاوه بر شفافیت در معاملات و کاهش فعالیت سودجودجویان در بازار غیر رسمی مانع التهاب بازار ارز می شود

مدیریت تقاضا با فروش ارز در بانکها

این روزها که خریداران ارز سهمیه ای به بازارهای رسمی چون شعب بانکها کوچ کرده اند در پی اتخاذ تصمیم درست بانک مرکزی پس از حمله دشمن آمریکایی- صهیونی به کشورمان بوده است که قبلا فروش ارز به صورت اسکناس به اشخاص حقیقی در صرافی های شبکه بانکی عملا متوقف شده بود و اغلب متقاضیان می بایست نیاز خود را از بازار آزاد یا صرافی ها تهیه می کردند. البته باید گفت؛ یشتر بانک ملی ایران و صرافی این بانک، پاسخگوی عمده تقاضای اسکناس ارزی مردم بود و اکنون بر اساس آخرین تصمیمات صورت گرفته، شعب منتخب بانک های ملت، صادرات و تجارت نیز به فهرست عرضه ارز اسکناس افزوده شدند تا از این مسیر مدیریت تقاضای خرد و هدایت بخشی از نیازهای ارزی در بازار غیررسمی به بازار رسمی صورت گیرد و بازار آزاد ارز تصمیم گیر تعیین نرخ ارز نشود.

همانطور که گفته شد این تصمیم با هدف فراهم کردن بستری رسمی برای انجام خرید و فروش ارز اسکناس، تعمیق بازار ارز رسمی و ایجاد شفافیت بیشتر در این معاملات و همچنین تسهیل دسترسی مردم به ارز مورد نیاز، امکان خرید و فروش ارز اسکناس از طریق بانک‌ها و صرافی‌ها برای مردم اجرایی شده است. حال با با آغاز فروش ارز با کارت ملی در شبکه بانکی، بخشی از تقاضای خرد بازار ارز از خیابان فردوسی و دیگر بازرهای استانی به شعب بانکی منتقل شده است.
رویکردی که بیانگر ایجاد شفافیت در معاملات و وادار شدن شعب بانکها به فروش ارز سهمیه ای همچنین کاهش فعالیت سودجودجویان در بازار غیر رسمی بوده و به نظر می رسد بانک مرکزی برای مدیریت بازار باید دیگر بانک ها را برای فروش ارز به این چند بانک اضافه کند تا در زمان رشد تقاضا برای ارز، بازار ملتهب نشود.