مدیریت تنگه هرمز به سبک صفویه/آغاز دوران شکوفایی اقتصاد ایران

به گزارش خط بازار؛ تحولات اخیر در منطقه غرب آسیا که در پی جنگ تحمیلی محور آمریکایی-صهیونی علیه ایران آغاز شد، پرده از واقعیتی تلخ اما حیاتی برداشت و مشخص شد، امنیت دریایی، ستون فقرات تجارت جهانی است.

طبق گزارش‌های منتشر شده از بازار بیمه لویدز لندن، حق بیمه جنگی برای کشتی‌های عبوری از خلیج فارس در مدت کوتاهی جهشی عجیب داشته است؛ از حدود ۰.۲۵ درصد در روزهای عادی به رقمی بین ۳.۵ تا ۷.۵ درصد رسیده است.

دیوید اسمیت، رئیس بخش دریایی شرکت مک‌گیل، تأکید می‌کند که فراتر از هزینه‌های مالی، «عامل ترس» وجود دارد؛ ترسی که حتی با پرداخت پول هم قابل خرید نیست و شرکت‌های کشتیرانی بزرگی مانند هاپاگ-لوید را وادار به احتیاط شدید کرده است.

اما آیا این تهدید نباید به فرصتی برای ایران تبدیل شود؟ کشورهایی نظیر مصر و پاناما، سالانه به ترتیب ۷.۵ میلیارد و ۵ میلیارد دلار از طریق عوارض عبور کشتی‌ها از کانال‌های سوئز و پاناما درآمد کسب می‌کنند.

حتی ترکیه نیز با سیاست‌گذاری دقیق روی تنگه‌های بسفر و داردانل، توانسته است منبع درآمد پایندی ایجاد کند. سوال اصلی اینجاست چرا ایران، با داشتن یکی از استراتژیک‌ترین نقاط جهان، همچنان صرفاً ناظر بر عبور این مسیرهاست؟

سازمان تجارت جهانی نیز پیش‌بینی‌های نگران‌کننده‌ای ارائه کرده است: ادامه تنش‌ها می‌تواند تا ۰.۵ درصد از رشد تجارت کالا در سال ۲۰۲۶ بکاهد، هرچند رشد فناوری‌های نوین ممکن است بخشی از این افت را جبران کند. با این حال، بخش خدمات حمل‌ونقل و سفرهای بین‌المللی بیشترین آسیب را خواهد دید.

کارشناسان معتقدند که معادلات منطقه نیازمند بازنگری بنیادین است. ایران نباید تنها هزینه‌های ژئوپلیتیک موقعیت خود را بپردازد، بلکه باید از این سرمایه طبیعی، به عنوان یک مزیت رقابتی استفاده کند. تاریخ گواهی می‌دهد که در عصر صفویه، ایران نقش کلیدی در شبکه تجارت منطقه داشت.

امروز نیز با برنامه‌ریزی هوشمندانه، توسعه بندرها، تقویت مسیرهای ریلی و دریایی و اتخاذ رویکردی اقتصادی در قبال عبور کشتی‌ها، می‌توان اقتصاد کریدوری را محقق کرد.جغرافیا دیگر تنها یک واقعیت طبیعی نیست؛ بلکه یک سرمایه استراتژیک است.

اگر ایران بتواند با مدیریت صحیح، این سرمایه را به پول نقد تبدیل کند، نه تنها خسارات ناشی از تحریم‌ها و بی‌ثباتی جبران می‌شود، بلکه به بازیگری قدرتمند در اقتصاد جهانی بدل خواهد شد. فرصت تنگه هرمز، فرصتی است که نباید دوباره از دست رفت.

منبع: فارس