ابر اِل‌نینو به سفره‌ها می‌رسد

به گزارش خط بازار؛ ابر اِل‌نینو در حال نزدیک شدن است و طبق هشدار اقتصاددانان، قیمت جهانی مواد غذایی را تا سال ۲۰۲۸ بالا نگه می‌دارد و امنیت غذایی میلیون‌ها نفر را تهدید می‌کند.

اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) می‌گوید: «ابر اِل‌نینوی امسال ۶۳ درصد ممکن است شدیدترین اِل‌نینوی ثبت‌شده در جهان باشد.

گلدمن ساکس هم پیش‌بینی کرده قیمت جهانی کالاهای غذایی ۱۵.۸ درصد افزایش یابد و شوک قیمتی تا نیمه دوم سال ۲۰۲۸ ادامه پیدا کند. برنج، قهوه، شکر و روغن بیشترین آسیب را خواهند دید.»

پدیده اِل‌نینو از گرم شدن غیرعادی آب‌های سطحی اقیانوس آرام استوایی آغاز می‌شود؛ الگوی گردش جو را در سراسر جهان بر هم می‌زند. نتیجه آن، خشکسالی و بارندگی‌های سیل‌آسا است.

اِل‌نینو پیش از این نیز بارها بازار غذا را دچار بحران کرده است. اتفاقات سال‌های ۱۹۸۲، ۱۹۹۷ و ۲۰۱۵ با خشکسالی، سیل، کاهش برداشت محصولات و جهش قیمت مواد غذایی همراه بود. حال کارشناسان هشدار می‌دهند، احتمال خسارت‌های بزرگ‌تری در پیش است.

برآوردها از احتمال کاهش ۱۴.۳ درصدی تولید جهانی محصولات کشاورزی و صدها میلیارد دلار خسارت اقتصادی خبر می‌دهد. افزایش هزینه حمل‌ونقل، انرژی و کود شیمیایی فشار بیشتری بر بازار غذا وارد خواهد کرد.

در نگاه کلان، همزمانی بحران اقلیمی با تنش‌های ژئوپلیتیکی می‌تواند تورم غذایی مضاعف را به اقتصاد کشورها تحمیل کند. در این میان، کشورهای وابسته به واردات کالاهای اساسی را بیشتر تحت فشار قرار می‌دهد. کشورهایی مانند ایران، تقویت تولید داخلی، ذخایر راهبردی و کاهش وابستگی به واردات را دوچندان می‌کند.

علی کریمی، کارشناس ارشد کشاورزی، معتقد است نباید همه افزایش قیمت غذا را به اِل‌نینو نسبت داد. در برخی مناطق، بارش‌های مناسب حتی می‌تواند تولید را افزایش دهد و بخشی از کاهش تولید سایر کشورها را جبران کند. همچنین ذخایر جهانی برخی غلات نسبت به بحران‌های گذشته در وضعیت بهتری قرار دارد و ممکن است شدت شوک کمتر از پیش‌بینی‌ها باشد.

در مقابل، کارشناس هواشناسی، امیر حجتی، معتقد است تفاوت اِل‌نینوی پیش رو با دوره‌های گذشته، همزمانی آن با گرمایش جهانی است. افزایش دمای پایه زمین و موج‌های گرما، خشکسالی و سیلاب‌ها را شدیدتر می‌کند و تولید غذا را در چندین قاره به طور همزمان تحت تأثیر قرار خواهد داد و بازار جهانی را با کمبود عرضه و جهش قیمت روبه‌رو می‌کند.

تجربه استرالیا پس از اِل‌نینوی ۲۰۱۵ نشان داد سرمایه‌گذاری در سامانه‌های پیش‌آگاهی اقلیمی، توسعه ارقام مقاوم به خشکی، مدیریت هوشمند منابع آب، تنوع‌بخشی به کشت و تقویت ذخایر راهبردی غلات، خسارت‌های اقتصادی را به شکل محسوسی کاهش می‌دهد.