اخبار
بیکاری ۱۰ تا ۲۰ درصد مردم جهان تا ۵ سال آینده
به گزارش خط بازار؛ در ۲۸ می ۲۰۲۵، «داریو آمودی»، مدیرعامل شرکت آنتروپیک، در مصاحبهای با آکسیوس هشدار داد که هوش مصنوعی میتواند تا ۵۰ درصد مشاغل سطح ورودی یقه سفیدها را ظرف پنج سال آینده از بین ببرد. او همچنین پیشبینی کرد که نرخ بیکاری ممکن است به ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش یابد که یک فاجعه ساختاری را رقم میزند.او که خود را ملزم به شفافیت میدانست، گفت: «ما، بهعنوان تولیدکنندگان این فناوری، وظیفه و الزام داریم که صادق باشیم درباره آنچه در پیش است.» این جمله، تلنگری جدی به صنعت، دولتها، بازار کار و نیروی انسانی بود.آمودی ضمن تشریح احتمال ریشهکن شدن مشاغل اداری سطح ابتدایی، خواستار شفافیت، آمادگی جمعی و مسئولیتپذیری توسعهدهندگان شد. او معتقد بود فناوریهای زبانمحور بزرگ به سرعت به توانایی انجام بسیاری از کارهای فکری انسانی نزدیک شدهاند.این کارها در حوزههای حقوق، مالی، مشاوره و فناوری انجام میشود و آنچه اکنون میگذرد «جلگه مقدمات» است تا یک زلزله ساختاری. این موضع در همکاری با مأموریت شرکتش یعنی ایمنسازی هوش مصنوعی نیز قابل ردیابی است و آنتروپیک بر «ایمنی و اخلاق در مرز تکنولوژی» تمرکز دارد.
مدیرعامل اِنویدیا روایت تهدید مشاغل را رد کرد
تنها دو هفته بعد، در کنفرانس ویواتک در پاریس (۱۱ ژوئن ۲۰۲۵)، «جنسن هوانگ»، مدیرعامل شرکت اِنویدیا، با واکنشی تند و علنی وارد میدان شد. او خطاب به پرسشگران گفت که تقریباً با همه گفتههای آمودی مخالف است و هشدارهای او را بررسینشده دانست.او در سه محور با آمودی مخالفت کرد و گفت: «اول: او معتقد است هوش مصنوعی آنقدر ترسناک است که فقط آنها باید توسعهاش بدهند.» او در ادامه گفت: «دوم: آنقدر گران است که هیچکس دیگری نباید این کار را بکند. سوم: آنقدر قدرتمند است که همه مشاغل از بین خواهند رفت؛ بنابراین باید فقط ما این کار را انجام دهیم.»هوانگ ادامه داد و گفت: «اگر میخواهید کاری با ایمنی و مسئولیت انجام شود، آن را در سالن تاریک انجام ندهید و به من نگوید امن است.» به بیان دیگر، او آمودی را متهم کرد که امتیاز توسعه هوش مصنوعی را برای خود و شرکتش نگه داشته و دیگران را کنار گذاشته است.او همچنین دیدگاهی متفاوت درباره اثر هوش مصنوعی بر مشاغل داشت و گفت: «وقتی شرکتها تولیدیتر میشوند، بیشتر استخدام میکنند.» به این معنی که فناوری نه تنها تهدید نیست، بلکه میتواند فرصت باشد اگر با دیدگاهی «باز» و «همگانی» توسعه یابد.

نزاع اخلاقی و سود: دو فلسفه متضاد در توسعه هوش مصنوعی
این دو موضع، در ظاهر شاید به یک موضوع محدود یعنی هوش مصنوعی و اشتغال مربوط باشند، اما در واقع نمایانگر یک شکاف فلسفی عمیقتر هستند. سوال اصلی این است که آیا توسعه سریع هوش مصنوعی باید تسریع شود تا از فرصتها استفاده کنیم، یا اینکه ابتدا باید توقف و تأمل کنیم تا از آسیبهای ساختاری جلوگیری شود.موضع آنتروپیک، «مسئولیت اجتماعی» را در رأس کار میبیند؛ آمودی به دولتها و شرکتها هشدار داد که «اغلب مردم آگاه نیستند که این دارد اتفاق میافتد». این شرکت توسعه هوش مصنوعی را با احتیاط میبیند و بر شفافیت، ایمنی، و غلبه بر ریسکها تأکید میکند.آنتروپیک بر این باور است که بازار کار در آستانه تحول جدی است و اگر آمادگی نداشته باشیم، پیامدهای اجتماعی گسترده و ویرانگری خواهد داشت. در مقابل، موضع اِنویدیا «شتاب تجاری» و راندمان را مرکز میبیند.هوانگ میگوید فناوری وقتی باز است و همه در آن مشارکت دارند، سریعتر پیش میرود و منفعت بیشتری دارد. او «خلق شغلهای جدید» را بهعنوان نتیجه اجتنابناپذیر باور دارد و معتقد است که تمرکز نباید تنها بر حذف مشاغل باشد، بلکه بر تحول و فرصتها باید باشد.
بیانیه متقابل، جنگ لفظی دو مدیرعامل را علنی کرد
پس از سخنان تند هوانگ، شرکت آنتروپیک به سرعت واکنش نشان داد و بیانیهای منتشر کرد. این شرکت اعلام کرد که «داریو هیچگاه نگفته «تنها آنتروپیک» میتواند هوش مصنوعی ایمن و قدرتمند بسازد.»آنتروپیک تاکید کرد که همانگونه که سوابق عمومی نشان میدهد، آمودی از یک استاندارد ملی شفافیت برای توسعهدهندگان (از جمله خود آنتروپیک) حمایت کرده است. هدف او این است که عموم و سیاستگذاران از توانمندیها و ریسکهای مدلها آگاه باشند تا بتوانند تصمیمگیری کنند.همزمان، در یکی از گزارشهای رسانهای آمده است که آمودی گفته است اظهارات هوانگ «بزرگترین دروغ فاحش» بوده است. این واکنش دو جانبه، نقطه عطفی در این جدال بود.این نزاع فقط یک تقابل لفظی ساده نبود، بلکه نمادی از اختلاف دیدگاههای عمیق در جامعه فناوری محسوب میشد. رسانهها نیز به سرعت این رویداد را «دوئل اخلاق و سود» خواندند و بر اهمیت آن صحه گذاشتند.

جدال مدیران، سیاستگذاری جهانی را تحت تأثیر قرار داد
این جدال فراتر از دو شرکت و دو مدیرعامل است و پیامدهای مهمی بر حوزه سیاستگذاری جهانی دارد. وقتی یک مدیرعامل هشدار میدهد که ۵۰ درصد مشاغل سطح ورود کار ممکن است از بین روند، این به معنای صدا کردن زنگ خطر برای دولتها است.آمودی دقیقا این کار را کرد و گفت: «من فکر نمیکنم این موضوع در رادار مردم باشد.» از سوی دیگر، هوانگ با باز کردن بحث به سمت «فرصتها» میکوشد لحن سیاستگذاری را از وحشت به رشد و پیشرفت تغییر دهد.این دو زاویه دید متفاوت میتوانند نقشه راه قانونگذاری فناوری را شکل دهند. سؤال این است که آیا تمرکز بر محدود کردن فناوری و ارزیابی ریسک است، یا بر تسریع و همگانی کردن آن تا همه بتوانند از مزایای آن بهرهمند شوند.انتخاب بین این دو مسیر، آینده قوانین نظارتی بر هوش مصنوعی را در سطح بینالمللی تعیین خواهد کرد. سیاستگذاران باید تصمیم بگیرند که حفظ ثبات بازار کار اهمیت بیشتری دارد یا شتاب در پیشرفت فناوری.
بازار کار جهانی در آستانه تحول ساختاری قرار گرفت
اگر هشدار آمودی درست باشد، بازار جهانی کار در آستانه تبدیل ساختاری قرار دارد و مشاغل قدیمی جای خود را به نقشهای جدید میدهند. مطابق با گزارشها، حتی در داخل شرکتهایی مانند آنتروپیک نیز استخدام سطح ورود کاهش یافته و تجربه و تخصص بیشتر مورد رغبت است.در مقابل، هوانگ میگوید اشتغال صرفاً جابهجا میشود و نیروی کار نابود نمیشود، بلکه به سمت نقشهای جدید حرکت میکند. اما آیا این گزاره با واقعیت سازگار است و آیا سرعت جابهجایی شغل با سرعت تحول همخوانی دارد؟رسانهها هنوز در این باره شک دارند و کارشناسان معتقدند شکاف مهارتی بزرگی بین مشاغل حذف شده و مشاغل جدید وجود خواهد داشت. این شکاف ممکن است میلیونها نفر را بدون مهارتهای لازم برای سازگاری با اقتصاد جدید رها کند.این بحران ساختاری، برنامههای آموزشی و سیاستهای دولتها در زمینه آمادهسازی نیروی کار را به چالش میکشد. تصمیمگیری در این باره، نیازمند یک نگاه واقعبینانه به ظرفیت بازار کار برای جذب نیروی انسانی در مشاغل نوظهور است.

رقابت صنعتی برای تعریف مجدد بازار هوش مصنوعی بالا گرفت
وقتی شرکتی مانند اِنویدیا میگوید سختافزار هوش مصنوعی را با هزینههای کمتر به جریان خواهد انداخت، و شرکتی مانند آنتروپیک درباره «انحصار احتمالی» هشدار میدهد، این یعنی بازار و اکوسیستم فناوری در حال تعریف مجدد خود است. این دو مدیرعامل، نبرد را از حوزههای اخلاقی به رقابتی تجاری نیز کشاندهاند.هوانگ میگوید: «اگر فناوری واقعاً خطرناک است، آن را در تاریکی انجام ندهید — آن را درِ باز انجام دهید.» این جمله، تلاشی است برای دفاع از رویکرد باز و گسترده در توسعه هوش مصنوعی که نهایتاً به سود بازار سختافزار خواهد بود.در حالی که شرکتهایی مانند آنتروپیک بر این باورند که «شتاب بدون ایمنی» معادل ریسک بالا است. این موضوع میتواند به حمایت از قوانینی منجر شود که شرکتهای بزرگ را ملزم به رعایت استانداردها و کاهش سرعت توسعه میکنند.این رقابت شدید، بر قیمتگذاری، دسترسی به فناوری، و اینکه کدام شرکتها در نهایت بر این حوزه تسلط پیدا میکنند، تأثیر میگذارد. تصمیم هر یک از این شرکتها، نه تنها آینده خودشان، بلکه کل معماری صنعت هوش مصنوعی را تعیین خواهد کرد.
مسیر نهایی توسعه هوش مصنوعی در گرو چهار عامل اصلی است
در خیابان فناوری، داستان از این قرار است: در یک سمت، «داریو آمودی» ایستاده است که میگوید: «نمیتوانیم فقط به جلو برویم؛ باید ابتدا ببینیم زمین زیر پا چه شکلی دارد، کجاست لغزش؟» در سمت دیگر، «جنسن هوانگ» ایستاده است و میگوید: «ما این موتور را داریم، چرا ترمز بزنیم؟ بیایید سرعت بگیریم، راهها میشوند، فرصتها میآیند.»این تقابل، نه صرفاً در کلمات، بلکه در مسیر، در انتخاب شرکتها، در سیاستها و در آینده میلیاردها نفر اثر خواهد گذاشت. آیا مسیر «ایمنسازی قبل از شتاب» انتخاب خواهد شد که همان دیدگاه آنتروپیک است، یا مسیر «شتاب و همگانیسازی» غلبه خواهد کرد که دیدگاه اِنویدیا است.پاسخ نهایی در چند عامل نهفته است که مهمترین آنها شامل ورود دولتها و تنظیمکنندهها به عرصه نظارت بر این حوزه است. همچنین سرعت بازآرایی بازار کار برای پذیرش مشاغل جدید، عامل مهمی خواهد بود.عوامل دیگر شامل توسعه فناوری با حاکمیت بازتر و رقابتیتر و توانایی شرکتها برای برقراری تعادل میان اخلاق، ایمنی و سود هستند. وقتی موتور هوش مصنوعی گرمی بیشتری میگیرد، انعکاسهایش فقط در سرورها دیده نمیشود، در کارخانجات، دفاتر، دانشگاهها و در زندگی روزمره نیز حس میشود.
منبع: فارس