پایان عملیات نامرئی/نقشه جدید ایران، چین و روسیه
به گزارش خط بازار؛ وضعیت کنونی تنش بین اسرائیل و ایران به نقطه حساسی رسیده است. آنچه زمانی بهعنوان سلسلهای از درگیریهای منطقهای آغاز شد، اکنون به یک دفاع پیچیده سهجانبه ایران در برابر تهدید اسرائیل تبدیل شده است.
به نقل از میدل ایست مونیتور، این تحول با استفاده از «ضریبهای قدرت» چین و روسیه رخ داده که میتوانند قدرتمندترین مزایای تاکتیکی غرب، یعنی قابلیت رادارگریزی و دقت را خنثی کنند.
پایان عملیات نامرئی
تحول مهم، استقرار رادار نظارتی سهبعدی برد بلند YLC-8B چین است. این حرکت صرفاً جنبه ظاهری ندارد، بلکه تهدیدی بنیادی برای دکترینهای تاکتیکی نیروی هوایی اسرائیل و آمریکا محسوب میشود.
این سیستم در فرکانس UHF کار میکند و اصول فیزیکی آن باعث میشود قابلیتهای رادارگریزی نسل پنجم هواپیماها، از جمله F-35 لایتنینگ II، بیاثر شود.
رادار YLC-8B توانایی کشف هواپیماهای رادارگریز در برد بیش از ۳۵۰ کیلومتر را دارد و به ایران پنجره زمانی مهمی برای آمادهسازی در برابر تهدید اسرائیل میدهد. به گفته کارشناس ژئوپلیتیک برندون ویچرت، استقرار این رادار چینی «یک تله» برای نیروی هوایی اسرائیل ایجاد کرده است: «سامانههای پدافند هوایی و ضدکشتی ایران، با پشتیبانی اطلاعاتی چین، تهدیدها را بهصورت لحظهای رصد میکنند.» این امر تاکتیک «شلیک و فرار» اسرائیل را عملاً بیاثر میکند. همچنین «کشف زودهنگام، چرخه تصمیمگیری را فشرده و نیروهای مهاجم را مجبور به استفاده بیشتر از جنگ الکترونیک میکند.»
از تأخیر روسیه تا سرعت چین
علت گرایش ایران به چین، تأخیرهای مکرر روسیه در فروش سامانه S-400 تریومف به تهران است. ایران قصد داشت با خرید S-400، پدافند هوایی قدیمی خود را بهطور بنیادین مدرن کند. با این حال، تأخیرهای روسیه ناشی از مشکلات تأمین خود در جنگ اوکراین و همچنین تمایل مسکو به حفظ اهرم فشار بر جمهوری اسلامی بود.
اگرچه روسیه در آغاز ۲۰۲۶، توافق «شراکت استراتژیک جامع» را رسمی کرد، اما این رابطه همچنان در سطح «رده دو» باقی مانده و قابل مقایسه با شراکتش با مینسک یا دهلی نیست. ایران بنابراین به چین بهعنوان «ارائهدهنده کل راهحل» روی آورد. در مقابل، چین تحویل سامانه پدافند سطح به هوا HQ-9B و رادار YLC-8B را سرعت بخشید و ایران نیز نفت خام خود را با تخفیف ۱۰ تا ۱۵ دلار به ازای هر بشکه در اختیار چین قرار داد.
به گفته گزارشی از موسسه هادسون، «گرایش ایران به سامانههای پدافند هوایی چین، نشاندهنده کاهش اعتماد به قابلیت اطمینان روسیه است. پکن سامانههای کامل و قابل استقرار با شرایط مالی منعطف ارائه میدهد، چیزی که مسکو نمیتواند ارائه کند.» ناامیدی ایران از روسیه بهطور علنی توسط علی مطهری، نائب رئیس پیشین پارلمان، بیان شده است: «روسیه سامانه S-400 را به ترکیه و عربستان داده اما به ایران نمیدهد، کشوری که به روسیه پهپاد ارائه کرده است.»
حاکمیت دیجیتال و «کمربند امنیتی»
این کمربند دفاعی با پذیرش کامل سامانه ناوبری ماهوارهای چین BeiDou، جایگزین GPS آمریکا شده است و موشکها و مهمات هدایتشونده ایران را در برابر تاکتیکهای «انکارGPS» و فریب سیستمهای آمریکایی در جریان «جنگ دوازده روزه» سال گذشته مصون کرده است.
گلوریا شوکرتی اوزدِمیر در نشریه «سیاست امروز» مینویسد: «ایران توانسته برنامههای موشکی و پهپادی خود را با استقلال استراتژیک ادامه دهد، چرا که از BeiDou بهره میبرد.» وی افزود: «مصونیت در برابر دخالت آمریکا اکنون واقعیت دارد.» چین از این سامانه برای تقویت حاکمیت دیجیتال ایران و جایگزینی نرمافزارهای غربی با سیستمهای خود استفاده میکند که نفوذ به آنها بسیار دشوارتر است.
این اتحاد اکنون از فضای سایبری به حوزه دریا نیز کشیده شده است. در نیمه فوریه ۲۰۲۶، سه کشور قصد دارند هشتمین مانور «کمربند امنیت دریایی» را در شمال اقیانوس هند برگزار کنند. این مانورها، شامل نیروی دریایی منظم ایران، با افزایش تنشها در منطقه همزمان خواهد شد، که نشاندهنده اتحاد سهجانبه است.
مسکو مراقب است تا هیچ «تعهد دفاع متقابلی» به ایران ندهد تا درگیر جنگ متعارف نشود. کمکهای فنی آن باعث میشود ایران همچنان خار در چشم منافع غرب باقی بماند و منابع آمریکا را از اروپای شرقی منحرف کند.
الزامات استراتژیک و سیاست آمریکا
پیامدهای استراتژیک برای آمریکا حیاتی است. استراتژی «فشار حداکثری» با «ادغام حداکثری» تهران، پکن و مسکو دور زده شده است.
چین هماکنون ۱.۴ میلیون بشکه در روز نفت ایران را وارد میکند. «قلعه پارسی» برای چین یک ضرورت صنعتی ملی است. همانطور که نشریه دیپلماسی مدرن توضیح میدهد: «پکن موفقیت احتمالی موساد در نفوذ به ایران را تهدیدی مستقیم برای منافع اقتصادی و ابتکار کمربند و جاده خود میداند.»
استراتژی آمریکا برای منزوی کردن ایران اکنون به بنبست رسیده است. جو کاولی در مقالهای در مینویسد: «چین امکان بقا میدهد، نه تشدید… این به ایران کمک میکند توان خود را حفظ کند بدون اینکه مستقیماً واکنش آمریکا را تحریک کند.»
اکنون آمریکا با خاورمیانهای مواجه است که «محور مقاومت» در آن از نظر فناوری تقویت شده و از حمایت دومین اقتصاد بزرگ جهان برخوردار است. هر حملهای به خاک ایران اکنون با دیوار حسگرهای چینی و اتحاد روسیه مواجه خواهد شد و آسمان خاورمیانه بهطور عملی دیگر تحت کنترل بیچون و چرای غرب نیست.