موتور روشن خودروسازی در ایران در سخت ترین روزها

به گزارش خط بازار؛ اقتصاد ایران سال ۱۴۰۵ را در یکی از دشوارترین مقاطع خود سپری می‌کند، فشارهای ناشی از شرایط بحرانی، اختلال در زنجیره تأمین و کاهش فعالیت‌های اقتصادی، تقریباً همه بخش‌ها را تحت تأثیر قرار داده است. با این حال، یک واقعیت مهم همچنان پابرجاست: چرخ تولید در صنعت خودرو متوقف نشده است.

بر اساس برآوردهای بانک جهانی، اقتصاد ایران در سال مالی ۲۰۲۵/۲۶ (منتهی به اسفند ۱۴۰۴ / مارس ۲۰۲۶) حدود ۲٫۷ درصد کوچک‌تر شده است.

گزارش‌های ژوئن ۲۰۲۶ این نهاد نیز به دلیل سطح بالای عدم‌قطعیت، از ارائه پیش‌بینی‌های تفصیلی بلندمدت برای ایران خودداری کرده و با احتیاط بیشتری برخورد کرده‌اند.

در چنین فضایی، آمار تولید خودرو تصویر دوگانه‌ای ارائه می‌دهد: افت قابل‌توجه تیراژ از یک سو، و تداوم فعالیت خطوط تولید از سوی دیگر.

تصویر تولید در چهار ماه نخست ۱۴۰۵

بر اساس گزارش‌های منتشرشده در سامانه کدال، سه خودروساز بزرگ کشور (ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو) در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵ مجموعاً حدود ۱۸۹ هزار دستگاه خودروی سواری تولید کرده‌اند. این رقم نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۴ (حدود ۲۵۱ هزار و ۵۷۰ دستگاه) کاهش حدود ۲۵ درصدی را نشان می‌دهد.

ایران‌خودرو با تولید حدود ۱۳۹ هزار و ۲۹۳ دستگاه، همچنان بزرگ‌ترین سهم را در اختیار دارد و نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۱۲ درصد کاهش ثبت کرده است.

سایپا با تولید حدود ۴۱ هزار دستگاه، افت بیش از ۴۰ درصدی را تجربه کرده و پارس‌خودرو نیز با کاهش شدیدتری مواجه شده است.

این اعداد عمق فشار وارد بر صنعت را به‌وضوح نشان می‌دهند. کمبود ارز، اختلال در تأمین قطعات، مشکلات زنجیره تأمین و پیامدهای شرایط بحرانی اخیر، خطوط تولید را با ظرفیت کامل کار نمی‌کنند. با این وجود، تولید به‌طور کامل متوقف نشده و ستون اصلی صنعت خودرو همچنان فعال است.

این آمار را نباید صرفاً گزارش «افت تولید» خواند. در اقتصاد، تاب‌آوری دقیقاً در همین نقطه معنا پیدا می‌کند: حفظ بخشی از ظرفیت تولید، نگه داشتن زنجیره تأمین سرپا و جلوگیری از توقف کامل فعالیت‌ها در شرایط شوک.

صنعت خودرو امروز در یک نقطه گذار قرار دارد. ادامه شرایط فعلی طبیعتاً هزینه‌زا و دشوار است، اما بحران‌ها دائمی نیستند. تجربه نشان داده که پس از دوره‌های اختلال، نخستین صنایعی که امکان جهش پیدا می‌کنند، همان‌هایی هستند که زیرساخت تولید، نیروی انسانی متخصص، شبکه تأمین و بازار خود را حفظ کرده‌اند.

به همین دلیل، مهم‌ترین پیام آمار چهارماهه ۱۴۰۵ شاید نه «سقوط تولید»، بلکه «حفظ تولید در یکی از سخت‌ترین مقاطع» باشد.

اگر شرایط بحرانی فروکش کند و زنجیره تأمین، سرمایه‌گذاری و ظرفیت‌های تولیدی فرصت بازگشت پیدا کنند، صنعتی که امروز برای بقا تلاش می‌کند، می‌تواند برای رشد و بازیابی آماده باشد.صنعت خودرو هنوز ایستاده است؛ و گاهی در اقتصاد، همین ایستادن مقدمه دوباره حرکت کردن است.

کامران مشفق آرانی، کارشناس خودرو

منبع: خط بازار