با گذشت یک هفته از تغییر در سکان هدایت یکی از بزرگترین خودروسازان کشور، ابعاد این جابهجایی مدیریتی همچنان مورد توجه محافل کارشناسی و ذینفعان متعدد این گروه خودروسازی قرار دارد. در تاریخ اول اردیبهشتماه سال جاری، هیاتمدیره ایرانخودرو با پذیرش استعفای عادل پیرمحمدی، حسن قرهئی را بهعنوان مدیرعامل جدید این شرکت منصوب کرد.
این جابهجایی در شرایطی رخ داد که مدیریت بخش خصوصی در ایرانخودرو یک سال از آغاز فعالیت خود را پشت سر گذاشته و به نظر میرسد اکنون با عبور از مرحله تثبیت، وارد فاز جدیدی از فعالیتهای خود شده است. فازی که با افزایش انتظارات در حوزههای تولید و کیفیت و همزمان تشدید چالشهای سیاسی و اقتصادی همراه است.
در همین راستا، تجارتنیوز برای بررسی ابعاد این تغییر مدیریتی و ارزیابی چشمانداز پیشروی ایرانخودرو با یکی از کارشناس صنعت خودروسازی گفتوگو کرده و به واکاوی این تغییر تاکتیک مدیریتی و تبیین ضرورتهای نظارتی در دوره جدید پرداخته است.
مدیریت بخش خصوصی مرحله تثبیت را پشت سر گذاشته و وارد مرحله پساتثبیت شده است / پیشبینی میشود در سال جاری چالشهای بخش خصوصی افزایش یابد / انتظار میرود بخش خصوصی با مدیریت مدیرعامل جدید قویتر و بهتر عمل کند
مرتضی مصطفوی، کارشناس صنعت خودروسازی در گفتوگو با تجارتنیوز گفت: مدیریت بخش خصوصی در ایرانخودرو پس از گذشت یک سال، دوران تثبیت خود را پشت سر گذاشته و وارد مرحله پساتثبیت شده است. بر همین اساس به تعبیر برخی، یک تغییر تاکتیکی انجام شده و مدیرعاملی منصوب شده که همراهتر و هماهنگتر با منافع سهامداران بخش خصوصی باشد. این موضوع نشان میدهد دوره فعالیت بخش خصوصی در ایرانخودرو وارد فاز جدیدی شده و یک پله رشد کرده است.
او افزود: با وجود این پیشبینی میشود که چالشهای بخش خصوصی در سال جاری افزایش یابد، زیرا فشارهای بیرونی این مجموعه بیشتر میشود. اما با توجه به اینکه هدف حاکمیت رونقدادن به بخش خصوصی است و با توجه به تغییرات اخیر در ساختار اقتصاد سیاسی کشور، موضوع خصوصیسازی نسبت به گذشته با قدرت بیشتری دنبال میشود.
این کارشناس صنعت خودروسازی ادامه داد: بنابراین در فاز جدید برنامهها ادامه خواهد یافت، اما ممکن است فشارها بر بخش خصوصی فعال در ایرانخودرو که اکنون وارد فاز دوم شده است، در سال جاری افزایش یابد. این موضوع طبیعی است، زیرا انتظارات از این مجموعه در حوزههایی مانند تولید و کیفیت افزایش پیدا کرده و از طرف دیگر چالشهای تولید نیز به دلیل مسائل مربوط به مواد اولیه، نرخ دلار و سایر عوامل بیشتر شده است. از همینرو انتظار میرود بخش خصوصی با مدیریت مدیرعامل جدید قویتر و بهتر عمل کند.
شرط لازم برای توسعه، واگذاری صنعت به بخش خصوصی است / لازم است دولت در برابر فرصت بزرگی که در اختیار بخش خصوصی قرار داده، انتظار اجرای برنامه مشخصی را داشته باشد
مصطفوی اظهار کرد: واگذاری صنعت به بخش خصوصی شرط لازم توسعه است، اما این امر منوط به آن است که دولت و حاکمیت برای بخش خصوصی برنامه مشخص داشته باشد و از آن بازخواست کند. لازم است دولت از بخش خصوصی بخواهد طبق برنامه تعیینشده مدیریت را پیش ببرد و به شکل مستمر گزارش ارائه دهد.
او ادامه داد: بر همین اساس باید بررسی شود که آیا کیفیت محصولات بهتر شده یا نه، داخلیسازی افزایش یافته یا خیر، کیفیت تولید قطعات ارتقا پیدا کرده یا نه، هزینه تولید کاهش یافته یا افزایش، بهرهوری رشد کرده یا تغییری نداشته است، صادرات و رقابتپذیری افزایش یافته یا نه و عمق داخلیسازی بیشتر شده یا در همان سطح قبل باقی مانده است؟
مصطفوی یادآور شد: تمامی این «آیا»ها باید در قالب یک برنامه مدون از بخش خصوصی مطالبه شود. فرقی هم نمیکند این مطالبه از ایرانخودرو یا سایپا باشد. دولت باید نسبت به اجرای برنامهها بازخواست کند و در برابر فرصت بزرگی که در اختیار بخش خصوصی قرار داده، انتظار اجرای برنامه مشخصی را داشته باشد.
شرط لازم خصوصیسازی، واگذاری است، اما شرط کافی وجود برنامه و وجود یک ناظر قدرتمند، جامع و بدون تعارف است / خصوصیسازی انجام شده اما ناظر اصلی وارد صحنه نشده است
مصطفوی عنوان کرد: شرط لازم خصوصیسازی، واگذاری است، اما شرط کافی وجود برنامه و وجود یک ناظر قدرتمند، جامع و بدون تعارف است. گرچه خصوصیسازی انجام شده، اما به نظر میرسد ناظر اصلی وارد صحنه نشده است. به همین دلیل، تاکنون امکان ارزیابی قطعی خصوصیسازی وجود نداشته است.
ضروری است یک کمیته ارزیابی در یکی از نهادهای بالادستی تشکیل شود تا عملکرد بخش خصوصی را بررسی کند / بدون بررسیهای لازم نمیتوان درباره موفقبودن یا نبودن خصوصیسازی حکم داد
او ادامه داد: ضروری است یک کمیته ارزیابی در یکی از نهادهای بالادستی تشکیل شود تا از منظر فنی، اقتصادی، حسابرسی، مالی، توسعهای و بورسی عملکرد یک سال و نیم گذشته بخش خصوصی را بررسی کند. این کمیته باید مشخص کند آیا اهداف مورد نظر محقق شده است؟ اگر اهداف تحقق یافته باشد، باید از روند خصوصیسازی با قدرت بیشتری حمایت شود، اما اگر محقق نشده باشد، باید روشن شود که علت تحقق نیافتن اهداف چه بوده است.
این کارشناس صنعت خودروسازی در ادامه گفت: در صورتی که مشکل ساختاری باشد، باید مشکلات برطرف شود و اگر ضعف از بخش خصوصی باشد، باید مدیریت از بخش خصوصی گرفته شود. این کمیته هنوز تشکیل نشده است و بدون بررسیهای لازم نمیتوان درباره موفقبودن یا نبودن خصوصیسازی حکم صادر کرد.
ایرانخودرو در ۶ ماهه نخست ۱۴۰۴ زیان خالص ثبت کرده است / البته این تنها یک آیتم است و بر اساس آن نمیتوان حکم قطعی صادر کرد
مصطفوی در ارزیابی عملکرد مدیرعامل پیشین ایرانخودرو گفت: این ارزیابی نیازمند بررسی جامع و همهجانبه، از کیفیت و توسعه قطعهسازی گرفته تا عمق داخلیسازی، خودروهای جدید، هزینه تولید و سایر شاخصها است.
او ادامه داد: دادههای کدال نشان میدهد که در ششماهه اول سال ۱۴۰۴ شرکت ایرانخودرو نسبت به دوره مشابه سال گذشته (۱۴۰۳) زیان خالص ثبت کرده است. این در حالی است که این شرکت در ششماهه اول ۱۴۰۳ سودآور بوده است. البته این تنها یک آیتم است و به تنهایی نمیتوان بر اساس آن حکم قطعی صادر کرد. برای جمعبندی نهایی باید تمامی ابعاد بررسی شوند.
دست مدیران دولتی و متظاهر سیاسی و تفکر دولتی معیوب از صنعت خودرو و قطعه سازی کوتاه شود همه چیز اوکی می شود.