تعطیلی ایران خودرو و سایپا چه سودی دارد؟/ایران خودرو خصوصی موفق تر از سایپا

به گزارش خط بازار؛ دولت طی چند دهه اخیر دولت میلیاردها دلار در ایران خودرو و سایپا سرمایه گذاری کرده تا کشور صاحب صنعت خودروسازی شود. این در حالی است که بعد از گذشت سال ها، نه مردم نه دولت نه سهامدار و نه قطعه ساز از این صنعت راضی نیستند. کیفیت پایین محصولات، قیمت بالای تولید، قیمت گذاری دستوری، سیاسی کاری در مدیریت، رابطه سالاری در انتصابات و …. از جمله مصادیق عدم توسعه صنعت می باشد که صدای همه درآمده است.

برای ریشه یابی این موضوع اولین عامل سودده بودن این صنعت است. تا زمانی که ایران خودرو و سایپا به سوددهی نرسند نمی توان در مسیر توسعه قرار گرفت. حال این سوال مطرح است که حد نصاب و معیار این سوددهی کجاست؟ یکی از روش ها برای محاسبه هزینه فرصت دارایی ایران خودرو و سایپا است.

محاسبه سود بانکی یکی از معیارهای محاسبه هزینه فرصت دارایی است. طبق آمار کدال در پایان سال ۱۴۰۴، کل دارایی ایران خودرو ۶۲۸ همت و سایپا ۲۵۶ همت بوده است. با فرض قیمت هر دلار(میانگین) ۲۰۰ هزار تومان کل دارایی ایران خودرو ۳.۱۴ میلیارد دلار و سایپا ۱.۲۸ میلیارد دلار می شود.

با فرض صفر بودن بدهی، اگر دارایی خودروسازان در بانک سرمایه گذاری(با سود ۳۰ درصد) شود، درآمد سالانه ایران خودرو ۲۰۹ همت و سایپا ۸۵ همت است. برای ارزیابی ملموس این اعداد می توان عملکرد این دو خودروساز را در دو حالت «تعطیلی» و «فعالیت تولیدی» مقایسه کرد.

• در حالت تعطیلی:

اگر درب کارخانه ایران خودرو و سایپا بسته شود و دارایی شان در بانک سپرده گذاری شود، این دو شرکت به ترتیب ۲۰۹ همت و ۸۵ همت درآمد سالانه کسب خواهند کرد و می توانند علاوه بر پرداخت حقوق و مزایا به ۱۰۸ هزار نیروی کار خانه نشین شده، در سال به ترتیب ۱۷۵.۶ همت و ۶۲.۳ همت سود خالص کسب کنند.

• در حالت فعالیت تولیدی:

در سال ۱۴۰۴، ایران خودرو و سایپا به ترتیب ۵۵۲ همت(۲.۶۴ برابر سود بانکی) و ۱۴۰همت(۱.۵۴ برابر سود بانکی) درآمد کسب کرده اند. این یعنی ایران خودرو و سایپا نسبت به هزینه فرصت دارایی شان با معیار سود بانکی موفق تر عمل کرده اند.

در این بین مدیریت بخش خصوصی بهتر از دولتی ها بوده چرا که توانسته با ابزارها و تاکتیک های مختلف درآمد بالاتری از دارایی های خود کسب کند که گام موثری در حرکت خودروسازی به سمت سوددهی است. کاهش ۵۰ درصدی زیان خالص ایران خودرو در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ نیز گویای همین موضوع می باشد.

ناگفته نماند مقایسه سود و درآمد در تعطیل کردن و یا ادامه فعالیت خودروسازان معیار خوبی برای ارزیابی نیست. چرا که در تداوم فعالیت خودروسازی در کشور آثار مختلف اقتصادی، سیاسی و اجتماعی از جمله اشتغالزایی، ترویج فرهنگ کار، رشد تولید، تقویت اقتصاد مقاومتی، کاهش وابستگی کشور به خارج، کاهش ارزبری، حمایت از تولید ملی و …. دارد. جدول بالا صرفا مقایسه حسابداری درخصوص وضعیت کنونی ایران خودرو و سایپا است و نه مقایسه اقتصادی.

منبع: خط بازار