بمب سود دلاری در بورس منفجر شد/تعدادی از صفوف فروش جمع شدند
به گزارش خط بازار؛ به نقل از فارس همزمان با مطرح شدن راهاندازی صندوقهای درآمد ثابت ارزی، وعده سود ۸ تا ۱۲ درصدی دلاری با تردید تحلیلگران روبهرو شده است؛ چراکه حتی در اقتصادهای باثبات جهانی نیز چنین بازدهی برای ارزهای معتبر رقم بالایی محسوب میشود.
طرح صندوقهای درآمد ثابت ارزی با هدف جذب منابع ارزی و مدیریت نقدینگی در دستور کار سیاستگذار قرار گرفته است. بر اساس چارچوب اعلامی، این صندوقها قرار است بهصورت کاملاً ارزی فعالیت کنند و به ابزاری برای تبدیل ریال به ارز تبدیل نشوند.با این حال، از همان ابتدای طرح، پرسشهای جدی درباره منبع سود، ترکیب داراییها و ریسکهای پنهان این ابزار مطرح شده است.بهویژه وعده بازده ۸ تا ۱۲ درصدی ارزی، نگاه تحلیلگران بازار سرمایه را به خود جلب کرده است.
آیا سود ۸ تا ۱۲ درصدی منطقی است؟
در بازارهای مالی جهانی، بازده داراییهای کمریسک ارزی معمولاً در سطوح پایینتری قرار دارد.حتی اوراق بدهی دولتهای معتبر یا سپردههای ارزی در بانکهای بزرگ، بهندرت چنین بازدهی بالایی ارائه میدهند.از این منظر، وعده سود ۸ تا ۱۲ درصدی این پرسش را ایجاد میکند که این بازده دقیقاً از چه محلی تأمین خواهد شد. هرچه نرخ سود اعلامی بالاتر از عرف جهانی باشد، احتمال وجود ریسک پنهان نیز بیشتر میشود.
محدودیت پرتفوی در اقتصاد تحریمی
در الگوی متعارف جهانی، صندوقهای درآمد ثابت ارزی منابع خود را در اوراق بدهی کمریسک، ابزارهای بازار پول بینالمللی و سپردههای ارزی نزد بانکهای معتبر سرمایهگذاری میکنند.اما در اقتصاد ایران، محدودیت دسترسی به شبکه مالی بینالمللی میتواند دامنه انتخاب داراییها را محدود کند. در چنین شرایطی، احتمال میرود منابع این صندوقها بیشتر به سمت تأمین مالی ارزی دولت، شرکتهای شبهدولتی یا سپردهگذاری داخلی هدایت شود.
انتقال ریسک از دولت به سرمایهگذار
یکی از نگرانیهای کلیدی مطرحشده این است که این صندوقها ممکن است به ابزاری برای انتقال ریسک ارزی و اعتباری از ترازنامه دولت و شبکه بانکی به سرمایهگذاران تبدیل شوند.اگر جریان درآمد ارزی پایدار وجود نداشته باشد، پرداخت سود ارزی ناگزیر به حمایتهای ضمنی یا مداخله سیاستگذار وابسته میشود. در این حالت، ماهیت صندوق از یک ابزار کمریسک به ابزاری با ریسک حاکمیتی تبدیل خواهد شد.
ریسک دلاریزه شدن اقتصاد
راهاندازی صندوقهای ارزی میتواند تقاضای سرمایهگذاری ارزی را رسمیت ببخشد.این موضوع در اقتصادی که با چالش جذب منابع به بخش تولید مواجه است، میتواند پیامدهای رفتاری مهمی داشته باشد.افزایش جذابیت داراییهای ارزی ممکن است به تضعیف انگیزه سرمایهگذاری ریالی و حرکت منابع به سمت داراییهای غیرمولد منجر شود. این ریسک در صورت نبود پیوند مؤثر میان صندوقها و تأمین مالی تولید، پررنگتر خواهد شد.
پشت پرده سودهای دلاری
محمد بیات، کارشناس اقتصادی گفت: وعده سود ۸ تا ۱۲ درصدی ارزی در هر اقتصادی نیازمند منبع درآمد شفاف و پایدار است.این کارشناس اقتصادی ادامه داد: حتی در اقتصادهای باثبات جهانی، چنین نرخی برای ارزهای معتبر بالا تلقی میشود، چه برسد به اقتصادی که با محدودیت منابع ارزی و ریسکهای سیاسی و مالی مواجه است.
وی افزود: در عمل، این سود میتواند از چند مسیر تأمین شود: یا سرمایهگذاری در داراییهای پرریسک، یا اتکا به حمایتهای دولت و بانک مرکزی، یا استفاده از منابع ورودی جدید. در هر سه حالت، سطح ریسک ابزار بالاتر از آن چیزی است که عنوان «درآمد ثابت» القا میکند.
بیات تاکید کرد: چالش مهم دیگر، مسئله بازپرداخت ارزی در دورههای فشار بازار است. تجربههای گذشته نشان داده در زمان جهش ارزی، احتمال تغییر در نحوه ایفای تعهدات افزایش مییابد. بنابراین موفقیت این صندوقها به شفافیت کامل، چارچوب حقوقی محکم و استقلال واقعی مدیریت آنها وابسته است.
این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: اگر این الزامات رعایت شود، صندوقهای ارزی میتوانند به توسعه ابزارهای مالی کمک کنند؛ اما در غیر این صورت، خطر تبدیل شدن آنها به منبع جدید بیاعتمادی در بازار مالی وجود دارد.
فرصت بالقوه، ریسک بالفعل
صندوقهای درآمد ثابت ارزی در ظاهر میتوانند ابزار جدیدی برای جذب منابع ارزی و تنوعبخشی به بازار مالی باشند، اما سطح سود اعلامی و محدودیتهای ساختاری اقتصاد ایران، پرسشهای مهمی درباره پایداری این مدل ایجاد کرده است.آینده این ابزار بیش از هر چیز به شفافیت پرتفوی، جریان واقعی درآمد ارزی و نحوه مدیریت ریسک وابسته است. بدون این پیششرطها، بازده بالای ارزی میتواند بیش از آنکه مزیت باشد، نشانهای از ریسک سیستماتیک بالاتر تلقی شود.
بورس دوباره سقوط کرد
به گزارش اقتصادنیوز شاخص کل با کاهش قابل توجه ۸۶ هزار و ۵۹۰ واحدی معادل ۲.۳۴ درصد در سطح ۳ میلیون و ۶۱۷ هزار و ۳۳ واحد ایستاد. شاخص کل هم وزن نیز افت ۱۷ هزار و ۶۸۰ واحدی معادل ۱.۸۴ درصد را تجربه کرد و در سطح ۹۴۱ هزار و ۷۹ واحد قرار گرفت.
معاملات بورس ایران امروز یکشنبه ۳ اسفند ۱۴۰۴ با فشار فروش سنگین آغاز شد و شاخص کل با کاهش قابل توجه ۸۶ هزار و ۵۹۰ واحدی معادل ۲.۳۴ درصد در سطح ۳ میلیون و ۶۱۷ هزار و ۳۳ واحد ایستاد.
شاخص کل هم وزن نیز افت ۱۷ هزار و ۶۸۰ واحدی معادل ۱.۸۴ درصد را تجربه کرد و در سطح ۹۴۱ هزار و ۷۹ واحد قرار گرفت. این وضعیت نشاندهنده شدت عرضه و فشار فروش در ابتدای معاملات امروز بود، اما بررسی روند بازار حاکی از جمعآوری تدریجی برخی از صفهای فروش است.
حجم معاملات امروز سهام، حق تقدم و صندوقهای سهامی به ۱۷.۹ میلیارد سهم رسید و ارزش معاملات نیز ۵ هزار و ۲۰۱ میلیارد تومان ثبت شد. سرانه خرید به ۳۲.۷ میلیون تومان و سرانه فروش ۶۴ میلیون تومان رسید که نشاندهنده برتری عرضه نسبت به تقاضا بود. قدرت خرید منفی ۱.۹۶ و خروج پول حقیقی از بازار ۱,۶۹۷ میلیارد تومان گزارش شد. صندوقهای درآمد ثابت نیز امروز با خروج ۳۱۴ میلیارد تومان پول مواجه شدند.
بهبود جزئی در وضعیت بازار
در ساعات ابتدایی، بازار با تعداد بالایی صف فروش مواجه بود؛ اما به مرور تعدادی از صفوف فروش جمع شد و اکنون تعداد صفهای فروش به ۳۱۳ صف رسیده است. این در حالی است که تعداد صفهای خرید به ۲۳ نماد رسید.
ارزش سفارشهای خرید ۱,۰۳۰ میلیارد تومان و ارزش سفارشهای فروش ۳,۳۰۲ میلیارد تومان ثبت شد که نشاندهنده فشار سنگین فروش در معاملات است. با این حال، به مرور از تعداد صفهای فروش کاسته شده و بسیاری از این صفها جمعآوری شدند. این روند باعث شد تا بخشی از سهامدارانی که قصد فروش سهام خود را دارند، بتوانند بدون گیر کردن در صف فروش اقدام به معامله کنند. هرچند این بهبود به اندازهای نبود که شاخصها افت خود را جبران کنند، اما حداقل فشار فروش کاهش یافته و بازار نسبت به دیروز شرایط بهتری دارد.
هنوز ۶۶۲ نماد منفی هستند
امروز از میان سهام، حق تقدم و صندوقهای سهامی، تنها ۱۱۰ نماد در مسیر مثبت حرکت کردند و ۶۶۲ نماد در محدوده منفی قرار گرفتند. این آمار نشان میدهد که سهم بیشتری از بازار همچنان تحت فشار فروش هستند، اما جمعآوری صفهای فروش در برخی نمادها نوید کاهش هیجانات کوتاهمدت را میدهد.
با توجه به جمعآوری بخشی از صفهای فروش، کارشناسان انتظار دارند روند معاملات بازار در روزهای آینده با وضعیت متعادلتری ادامه یابد، هرچند ترس از فشار فروش مجدد هنوز باقی است. ورود پول حقیقی منفی و خروج نقدینگی از صندوقهای درآمد ثابت نشاندهنده نگرانی سرمایهگذاران است، اما کاهش تعداد صفهای فروش میتواند سیگنالی برای تثبیت نسبی قیمتها در برخی نمادها باشد.
منبع: خط بازار
