بازار کار در عصر الگوریتم کدام سو می رود؟
به گزارش خط بازار؛ رشد سریع هوش مصنوعی و فناوریهای نوین بازار کار جهانی را متحول کرده و حرفههای جدیدی از مهندسی پرامپت تا تحلیل داده و طراحی تجربههای دیجیتال را به وجود آورده است.
حرفههایی که چند سال پیش بیشتر شبیه فیلمهای علمی تخیلی به نظر میرسیدند، دیگر فقط چشماندازهای آیندهی دور نیستند، بلکه به تدریج به واقعیتی تبدیل شدهاند که درهای بازار کار جهانی را میکوبد.
توسعه سریع هوش مصنوعی، کلانداده و واقعیت مجازی و افزوده، نقشه شغلی را از نو ترسیم میکند و ماهیت مهارتهای مورد نیاز را تغییر میدهد، آن هم در زمانی که توجه به رشتههای علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات به عنوان امنترین گزینه برای آینده حرفهای معطوف شده است.
دگرگونیهای عمیق
پیشبینیهای اقتصادی نشان میدهد که سالهای آینده شاهد تحولات عمیقی در ماهیت کار خواهیم بود، نه تنها از طریق ظهور مشاغل کاملاً جدید، بلکه از طریق تغییر شکل بسیاری از حرفههای موجود برای وابستگی بیشتر به فناوری و تحلیل دیجیتال.
با توجه به این تحولات، تقاضای فزایندهای برای مهارتهایی وجود دارد که تفکر تحلیلی و توانایی کار با فناوریهای پیشرفته را در کنار مهارتهای انسانی مانند خلاقیت، درک زمینهای و هوش هیجانی ترکیب میکنند.
طبق پیشبینیهای دفتر آمار کار ایالات متحده، انتظار میرود تعداد مشاغل در حوزههای علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) تا سال ۲۰۳۲ با ۱۱ درصد افزایش به حدود ۱۱.۵ میلیون شغل برسد، در حالی که رشد مشاغل غیرمرتبط با این حوزهها از ۲ درصد فراتر نخواهد رفت.
این ارقام نشاندهندهی تغییر عمیق در بازار کار است، جایی که مهارتهای فنی به یکی از مهمترین محرکهای اشتغال و رشد شغلی تبدیل شدهاند.
با این حال، این بدان معنا نیست که مشاغل آینده محدود به مشاغلی خواهند بود که بسیار پیچیده به نظر میرسند یا محدود به آزمایشگاههای علمی هستند. بسیاری از مشاغل جدیدی که در نتیجه پیشرفتهای فناوری ایجاد میشوند، در واقع بسط و توسعه مشاغل موجود خواهند بود یا به نیازهای سنتی انسان مانند مراقبتهای بهداشتی، زیرساختها و خدمات عمومی پاسخ خواهند داد.
توسعه سریع هوش مصنوعی، کلانداده و واقعیت مجازی نقشه بازار کار جهانی را تغییر داده و حرفههای تازهای را در اقتصاد دیجیتال خلق میکند
سریعترین مشاغل در حال رشد
بر اساس گزارش فایننشال تایمز، فهرست مشاغل با سریعترین رشد در طول دهه آینده به وضوح این همگرایی فناوری و نیازهای اساسی را نشان میدهد. تکنسینهای نگهداری توربینهای بادی با نرخ رشد پیشبینیشده تقریباً ۴۴.۹٪ بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۳۲ در صدر این فهرست قرار دارند که نشان دهنده تغییر سریع جهانی به سمت انرژیهای تجدیدپذیر است. تکنسینهای پرستاری با نرخ رشد تقریباً ۴۴.۵٪ در رتبه دوم قرار دارند که ناشی از افزایش تقاضا برای خدمات درمانی در بسیاری از کشورها است.
در بخش فناوری، با توجه به افزایش اتکا به دادهها و تجزیه و تحلیل دیجیتال در بخشهای مختلف اقتصادی، انتظار میرود تقاضا برای مشاغلی مانند دانشمندان داده، تحلیلگران امنیت اطلاعات و توسعهدهندگان نرمافزار در همین دوره بیش از ۲۵ درصد رشد کند.
آدریان اسمیت، رئیس انجمن سلطنتی علوم بریتانیا، تأیید میکند که هوش مصنوعی تحولی اساسی در حوزههای علوم پیشرفته ایجاد خواهد کرد، زیرا به محققان این امکان را میدهد که از قابلیتهای محاسباتی عظیم و دستگاههای پیشرفته برای تجزیه و تحلیل حجم عظیمی از دادهها و ایجاد فرضیههای علمی پیچیدهتر و دقیقتر استفاده کنند.
اسمیت استدلال میکند که ماهیت کار علمی در حال تغییر است. به جای اینکه محققان به تنهایی با ابزارهای خود کار کنند، کار علمی به طور فزایندهای به تیمهای تحقیقاتی بزرگی متکی است که با حجم عظیمی از دادهها سروکار دارند. این تغییر نیازمند مجموعهای متفاوت از مهارتها است، که مهمترین آنها توانایی تجزیه و تحلیل دادهها و کار با الگوریتمهای پیچیده است.
جمعآوری دادهها
در این زمینه، جمعآوری و پردازش دادهها به تمرکز اصلی تحقیقات علمی تبدیل میشود و اتکا به الگوریتمهای پیشرفته هوش مصنوعی که قادر به تشخیص الگوها و روابطی هستند که مشاهده آسان آنها برای انسان دشوار است، افزایش مییابد.
از جمله مشاغلی که در سالهای اخیر توجه زیادی به آن شده است، «مهندس راهنما» است که در هدایت مدلهای بزرگ هوش مصنوعی زبانی و ارائه دستورالعملهای مناسب به آنها برای دستیابی به نتایج دقیق یا تولید محتوای خاص تخصص دارد.
اگرچه کارشناسان در مورد اینکه آیا این حرفه در درازمدت دوام خواهد آورد یا خیر، اختلاف نظر دارند، اما اکثر آنها موافقند که تقاضا برای آن در چند سال آینده افزایش خواهد یافت.
پیشبینیها نشان میدهد مشاغل حوزه علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات تا سال ۲۰۳۲ رشد قابل توجهی خواهند داشت
مهندسی هدایت
دادههای پلتفرم فریلنسری Upwork نشان میدهد که جستجو برای مهارتهای مهندسی مسیریابی از آوریل سال گذشته، تقریباً شش ماه پس از راهاندازی ChatGPT، شروع به افزایش کرده است. بین سهماهه آخر سال ۲۰۲۲ و سهماهه دوم سال ۲۰۲۳، این پلتفرم افزایش تقریباً ۱۵۰۰ درصدی در جستجوهای مربوط به هوش مصنوعی مولد را ثبت کرده است.
آدام نیوینسکی، شریک مدیریتی در شرکت سرمایهگذاری خطرپذیر OTB Ventures، معتقد است که مشاغل مرتبط با نظارت بر سیستمهای هوش مصنوعی، با توجه به کمبود قابل توجه پرسنل واجد شرایط که قادر به انجام این نقش باشند، در آینده از جمله مشاغلی خواهند بود که بیشترین تقاضا را خواهند داشت. او خاطرنشان میکند که این مشاغل به مهارتهای منطقی و تحلیلی قوی برای درک نحوه عملکرد سیستمهای هوشمند و هدایت مؤثر آنها نیاز دارند.
آگاهی از محدودیتها
در عین حال، آگاهی فزایندهای از محدودیتهایی که هوش مصنوعی هنوز با آن مواجه است، مانند تمایل برخی سیستمها به ارائه اطلاعات نادرست به عنوان واقعیت، یا احتمال تأثیرپذیری از سوگیریهای الگوریتمی، وجود دارد. این چالشها، به نوبه خود، تقاضا برای مهارتهای جدید مرتبط با بررسی انتقادی، سازماندهی و نوآوری را ایجاد میکنند.
تئودورا دانیلوویچ، مهندس راهنما در Autogen AI، استارتاپی که از هوش مصنوعی برای کمک به شرکتها در نوشتن پیشنهادهای قرارداد استفاده میکند، توضیح میدهد که نقش انسان در نظارت بر کار سیستمهای هوشمند و تأیید نتایج آنها همچنان ضروری خواهد بود.
او استدلال میکند که انسانها تواناییهایی دارند که ماشینها هنوز به طور کامل از آنها تقلید نکردهاند، مانند درک عمیق از زمینه، توانایی تشخیص سوگیریها، تفکر خلاق و هوش هیجانی. انسانها همچنین میتوانند احتمالات غیرمنتظره یا آنچه را که به عنوان “ناشناخته” شناخته میشود، تصور کنند، در حالی که هوش مصنوعی همچنان محدود به دادههایی است که بر اساس آنها آموزش دیده است.
ظهور مشاغلی مانند مهندسی پرامپت، تحلیل داده و طراحی تجربههای دیجیتال نشانه ورود بازار کار به عصر هوش مصنوعی است
مشاغل اداری
تأثیر هوش مصنوعی محدود به مشاغل صرفاً فنی نیست؛ بلکه به بسیاری از حرفههای اداری مانند مشاوره، مدیریت انطباق با قوانین و خدمات حقوقی نیز گسترش مییابد. فناوریهای مدرن اکنون قادر به تجزیه و تحلیل حجم عظیمی از دادهها با سرعت فوقالعاده هستند و امکان کشف الگوها و شاخصهایی را فراهم میکنند که ممکن است برای انسانها آشکار نباشد.
فرانک دیانا، یکی از شرکای خدمات مشاورهای تاتا، خاطرنشان میکند که هوش مصنوعی میتواند بخش زیادی از کارهای تحلیلی اولیه را انجام دهد، در حالی که انسانها وظیفه تفسیر نتایج و تصمیمگیری بر اساس آنها را بر عهده میگیرند.
به عنوان مثال، او به موردی اشاره میکند که یکی از مشتریان از شرکت درخواست کرد تا تأثیر دورکاری بر استفاده از حمل و نقل را بررسی کند. این سوال به یک سیستم هوش مصنوعی ارجاع داده شد تا دادهها را تجزیه و تحلیل کند و سپس تحلیلگران انسانی نتایج را بررسی و نتیجهگیری کردند.
او اضافه میکند که این روش امکان صرفهجویی زیادی در زمان را فراهم میکند، زیرا هوش مصنوعی کار سخت مرتبط با تجزیه و تحلیل دادهها را انجام میدهد، در حالی که انسانها بر تفکر انتقادی، درک زمینه و تصمیمگیریهای استراتژیک تمرکز میکنند.
«دوقلوهای دیجیتال»
از جمله فناوریهایی که انتظار میرود بسیاری از مشاغل را متحول کنند، «دوقلوهای دیجیتال» هستند؛ کپیهای مجازی از اشیاء، ساختارها یا محیطهایی که میتوانند برای شبیهسازی سناریوهای مختلف قبل از کاربرد در دنیای واقعی استفاده شوند. این فناوری طیف گستردهای از کاربردها را ارائه میدهد، از برنامهریزی شهری و مدیریت زیرساختها گرفته تا توسعه پزشکی شخصیسازیشده.
حوزههای واقعیت مجازی و واقعیت افزوده (AR) نیز با ورود شرکتهای بزرگی مانند اپل و متا به این بخش از طریق عرضه هدستهای پیشرفته، شتاب فزایندهای را تجربه میکنند. این شرکتها شرط میبندند که آنچه به عنوان واقعیت ترکیبی یا گسترده (XR) شناخته میشود، چه در تعاملات اجتماعی در دنیای مجازی، چه در کنسرتها یا حتی برگزاری جلسات حرفهای، به بخشی طبیعی از زندگی روزمره تبدیل خواهد شد.
مهارتهای مورد نیاز برای طراحی چنین تجربیات دیجیتال پیشرفتهای به طور سنتی در صنعت بازیهای ویدیویی متمرکز بودهاند، اما تقاضا برای آنها در حال گسترش به بخشهای دیگری مانند معماری، تولید، آموزش و پرورش است.
طراحی بازی
پروفسور جیمز بنت، مدیر پروژه «آیندههای داستان» در دانشگاه رویال هالووی در بریتانیا، اشاره میکند که بسیاری از بخشها با توجه به تخصص فارغالتحصیلان رشته طراحی و توسعه بازی در ساخت محیطهای مجازی و تجربیات تعاملی، رقابت برای جذب آنها را آغاز کردهاند.
تحقیقات انجام شده توسط این پروژه، کمبود قابل توجه مهارتها و تخصصهای فنی در بین متخصصان بخش فناوریهای فراگیر را نشان میدهد که تا حدودی به دلیل رشد سریع این حوزه است. در حالی که اگر این بخش با سرعت طبیعیتری در حال رشد بود، تعداد فارغالتحصیلان و شرکتکنندگان در برنامه میتوانست کافی باشد، گسترش سریع صنعت بازی و ظهور متاورس شرایطی را ایجاد کرده است که تقاضا برای این مهارتها بسیار بیشتر از عرضه موجود است.
گوشیهای هوشمند
کریس ماروتا، مدیر طراحی در استودیوی جهانی محصولات دیجیتال یوستو، معتقد است که رونق فعلی در طراحی تجربه دیجیتال بسیار شبیه به تحولی است که تلفنهای هوشمند بیش از یک دهه پیش در نحوه تعامل انسانها با فناوری ایجاد کردند.
او میگوید سالهای آینده شاهد تغییر اساسی در انتظارات کاربران در مورد نحوه تعامل با رایانهها و با یکدیگر خواهیم بود. بنابراین، کسانی که به طراحی آینده تجربیات دیجیتال علاقهمند هستند، فرصتهای فوقالعادهای در این زمینه خواهند یافت، زیرا نحوه تعامل ما با فناوری هنوز در حال تغییر است و میتواند طی دهه آینده به طرز چشمگیری تغییر کند.
منبع: تحلیل بازار
