۳۸ درصدِ مردمِ ایران تشنه آب/قم و تهران در صدر کم بارشی
به گزارش خط بازار؛ عیسی بزرگ زاده سخنگوی صنعت آب در نشست خبری در جمع خبرنگاران با بیان اینکه ارتفاع کل بارش های کشور ۲۳۸ میلیمتر بوده که این عدد در کل کشور باید ۲۴۱ میلیمتر باشد، اظهار داشت: میزان بارش از حد نرمال یک درصد عقب است البته در ادبیات مهندسی مثبت ۱۰ درصد نرمال محسوب می شود.
وی افزود: پرآبی در یک نقطه از کشور از جمله جنوب و غرب و یا سرریز سدها به دیگر نقاط مثل تهران و ساوه و مشهد ارتباطی ندارد بعبارت دیگر ماهیت مدیریت آب محلی است. زیرا این مناطق ارتباط هیدرولیکی طبیعی یا مصنوعی با یکدیگر ندارند.
سخنگوی صنعت آب تصریح کرد: در حال حاضر در قم، تهران، مرکزی، یزد، سمنان، سیستان و بلوچستان، اصفهان، قزوین، گیلان، البرز، مازندران و چهار محال و بختیاری ۱۲ تا ۳۷ درصد کاهش بارندگی داریم.
وی با بیان اینکه قم و تهران در صدر نقاطی هستند که به لحاظ کم بارشی باید مورد توجه قرار گیرند، گفت: در خراسان رضوی اگرچه ۱۰ درصد بیش از نرمال بارش داشته اما چون منبع تامین آب این استان از سد دوستی است همچنان در تنش آبی بسر می برد.
سخنگوی صنعت آب کشور با اشاره به وضعیت استان قم گفت: این استان اگرچه از نظر بارش نسبت به نرمال بیشترین کمبارشی را دارد، اما به دلیل اجرای طرح انتقال آب از سرشاخههای دز، با تنش آبی مواجه نیست.
وی همچنین شهر مشهد و خراسان رضوی را از دیگر نقاط دارای تنش آبی شرب دانست و توضیح داد: با وجود اینکه این منطقه حدود ۱۰ درصد بیش از نرمال بارش داشته، اما چون منبع تأمین آب شرب مشهد از سد دوستی است و آب مورد انتظار از کشور همسایه دریافت نشده، مشکل همچنان پابرجاست.
بزرگ زاده درصد پرشدگی سدهای کشور را ۵۳ درصد اعلام کرد و گفت: کل حجم موجودی مخازن ۲۷ میلیارد و ۳۵۰ میلیون متر مکعب است در حالی که این رقم پارسال ۲۰ میلیارد و ۴۰۰ میلیون متر مکعب بوده یعنی ۷ میلیارد متر مکعب پیشی گرفته ایم.
وی درصد پرشدگی سدهای تهران را ۲۶ درصد عنوان کرد و یادآور شد: قضاوت پرآبی کشور را برای تهران نداریم.
سخنگوی صنعت آب درصد پرشدگی لار را ۶ درصد، لتیان، ۵۴ درصد، ماملو ۱۳ درصد، طالقان ۴۹ درصد و امیرکبیر ۸۶ درصد ذکر کرد.
وی بیان کرد: سدهای دارای نیروگاه برقآبی، از جمله امیرکبیر و لتیان، به دلیل راهبرد وزارت نیرو در مدیریت مخازن، شرایط ذخیره بهتری دارند؛ در مقابل، سدهایی مانند لار و ماملو که نقش کمتری در تولید برقآبی دارند، با درصد پرشدگی پایینتری مواجهاند.
وی اظهار داشت: اکنون در ۱۲ استان کم بارشی و در ۵۸ شهر تنش آبی داریم که ۳۵ میلیون نفر را در بر می گیرد، بعبارت دیگر یک سوم جمعیت در تنش آبی هستند و در حالی که این تنش آبی در سال گذشته ۶۵ میلیون نفر و دو سوم جمعیت کشور را در برمی گرفت.
به گفته وی، نگهداشت آب در سدهای دارای نیروگاه، اقدامی هدفمند برای بهرهبرداری همزمان از ذخایر آبی و ظرفیت تولید برق بوده است. این رویکرد امکان استفاده از حجم آب مخزن برای تأمین نیازهای شرب و کشاورزی و نیز بهرهبرداری از ارتفاع آب پشت سد برای تولید برق را فراهم میکند.
سخنگوی صنعت آب با اشاره به مشاهدات شهروندان از وضعیت رودخانه کرج گفت: کاهش رهاسازی از برخی سدها، از جمله امیرکبیر، بخشی از راهبرد مدیریت منابع آب بوده تا ذخایر برای دورههای نیاز حفظ شود و تولید برقآبی نیز استمرار داشته باشد.
وی افزود: با وجود قرار گرفتن در ماه پایانی تابستان و بهرهبرداری از ظرفیت نیروگاههای برقآبی در طول این فصل، درصد پرشدگی زنجیره سدهای کارون به ۷۴ درصد، سد دز به ۷۵ درصد، سد کرخه به ۵۰ درصد و سد گتوند به ۶۴ درصد رسیده است.
به گفته وی، ذخیرهسازی آب در این سدها با هدف پشتیبانی از شبکه برق کشور انجام شده و نیروگاههای برقآبی در سال جاری نقش مؤثری در تأمین انرژی ایفا کردهاند.
سخنگوی صنعت آب اظهار داشت: ظرفیت نصبشده نیروگاههای برقآبی کشور بیش از ۱۲ هزار مگاوات است و در مقطعی از سال جاری، حدود ۱۱ هزار مگاوات برق از این نیروگاهها وارد شبکه شده است؛ رقمی که نقش قابلتوجهی در پایداری شبکه برق کشور داشته است.
وی افزود: سرمایهگذاریهای انجامشده طی دهههای گذشته در توسعه سدها و نیروگاههای برقآبی، در سال جاری به کمک شبکه انرژی کشور آمد و این ظرفیت میتواند در صورت حفظ ذخایر و نبود محدودیتهای شدید در تأمین سایر سوختها، در سناریوهای تأمین برق زمستان نیز مورد استفاده قرار گیرد.
سخنگوی صنعت آب در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت سد دوستی گفت: این سد، مخزنی مشترک میان ایران و ترکمنستان بر روی رودخانه هریرود در مرز دو کشور است و بهرهبرداری از آن بر اساس قرارداد دوجانبه و بهصورت برابر انجام میشود.
وی افزود: منبع اصلی تأمین آب سد دوستی، جریانهای ورودی از حوزه هریرود و بالادست شهر هرات در افغانستان است. هرچند بخشی از آب از سرشاخههای داخلی وارد مخزن میشود، اما سهم آنها در تأمین آب سد قابلتوجه نیست.
به گفته وی، توسعه سدسازی در بالادست هریرود، از جمله احداث سد سلما، بر وضعیت جریانهای ورودی این رودخانه و در نتیجه ذخایر سد دوستی اثرگذار بوده است.
بزرگزاده با اشاره به آخرین وضعیت دریاچه ارومیه ادامه داد: دریاچه ارومیه در دوم شهریورماه حدود ۲.۸ تا سه میلیارد مترمکعب آب داشته است؛ در حالی که حجم آب دریاچه در همین تاریخ در سال گذشته حدود ۳۷۰ میلیون مترمکعب، یعنی بسیار ناچیز و حدود دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب کمتر از وضعیت فعلی بوده است.
سخنگوی صنعت آب کشور تصریح کرد: اکنون بهطور نسبی آب بیشتری در دریاچه ارومیه وجود دارد، اما این موضوع نباید به مصرف بد آب دامن بزند. ما برای نجات دریاچه ارومیه قرار بود سطح اراضی کشاورزی را کاهش دهیم و حدود ۴۰ درصد از مصرف آب کشاورزی را کم کنیم.
او با اشاره به پدیده «النینو» اظهار کرد: مدتی است درباره وقوع النینو در مطبوعات مطالبی مطرح شده است. این پدیده ناشی از دمای سطح آب دریا در مناطق مختلف است که میتواند بر توزیع انرژی در جو و در نتیجه تغییرات بارشی تأثیر بگذارد. دادههای اقلیمی و هواشناسی که توسط مراکز مختلف جهانی تولید میشود نیز وقوع این پدیده را با احتمال بسیار زیادی نشان میدهد.
بزرگزاده ادامه داد: با این حال باید توجه داشت که در سالهای گذشته که النینو رخ داده، شرایط در همه مناطق کشور یکسان نبوده است. در برخی مناطق جنوبغربی و حتی برخی نواحی شمالی کشور، پربارشی و سیلاب رخ داده، در حالی که در مناطق دیگری از کشور شرایط متفاوتی حاکم بوده است. بنابراین باید بدانیم که النینو یک پدیده احتمالاتی است و پدیده یقینی نیست.
وی گفت: از این موضوع باید یک درس مهم بگیریم و آن، آمادگی برای وقوع سیلاب است. وزارت نیرو این کار را انجام داده و نامههایی را برای سازمانها و مراکز مختلف ارسال و دستورالعملهای نحوه برخورد با سیلاب را تهیه کرده است. در حوزه مدیریت بحران نیز باید دستگاههای مختلف از جمله وزارت کشور، استانداریها و شهرداریها اقدامات لازم را انجام دهند.
