فخوز؛ از حمله فروردین تا رکورد تولید گندله در تابستان

به گزارش خط بازار؛ یازدهم و دوازدهم فروردین‌ماه ۱۴۰۵ روزهایی بود که بخشی از قلب صنعتی خوزستان، مجتمع فولاد خوزستان، آسیب دید. حمله به واحدهای احیا -از جمله زمزم ۳ و چند مدول وابسته- و بخشی از خط فولادسازی، این غول صنعتی جنوب کشور را با پرسشی جدی روبه‌رو کرد: چند وقت طول می‌کشد تا این مجموعه به مدار تولید بازگردد؟ برآورد کارشناسان در همان روزهای نخست، بین شش ماه تا یک سال بود؛ بازه‌ای که با توجه به پیچیدگی فنی صنعت فولاد، دور از انتظار نمی‌نمود.

اما آنچه از اردیبهشت‌ماه به بعد رقم خورد، روایتی متفاوت را پیش چشم گذاشت. عملیات مقاوم‌سازی موقت و پاکسازی محوطه‌های آسیب‌دیده به‌سرعت آغاز شد و بازسازی برخی بخش‌ها، از جمله واحد زمزم، از همان اردیبهشت کلید خورد. استانداری خوزستان در تیر و مرداد اعلام کرد فرآیند رسمی بازسازی مجموعه‌های فولاد خوزستان و فولاد آتیه خاورمیانه با سرعتی مطلوب در حال پیگیری است؛ اعلامی که مدیران شرکت نیز آن را با تأکید بر تکیه بر توان داخلی، مهندسان و دانش بومی همراه کردند. هدف، به گفته آن‌ها، نه صرفاً بازگشت به وضع پیشین، بلکه ساختن مجموعه‌ای قوی‌تر، ایمن‌تر و بهره‌ورتر بود.

در میانه این بازسازی، نکته‌ای رخ داد که کمتر بنگاه صنعتی در شرایط بحرانی از عهده‌اش برمی‌آید: هیچ کارگری اخراج یا تعدیل نشد. مسئولان حفظ اشتغال را از همان ابتدا یکی از اولویت‌های اصلی مدیریت اعلام کردند و دولت نیز با اولویت‌بندی احیای اصولی و سریع مجموعه، ارائه تسهیلات و هماهنگی برای تأمین مواد اولیه و انرژی، در کنار این روند ایستاد.

نتیجه این هم‌راستایی را می‌شد از مرداد‌ماه به بعد در آمار دید. گزارش‌ها از بازگشتی نسبتاً قدرتمند فولاد خوزستان به مدار تولید حکایت داشتند؛ تولید آهن اسفنجی جهش محسوسی پیدا کرد و فروش نماد «فخوز» نیز روندی صعودی به خود گرفت. اما نقطه اوج این دوره را باید در اواسط مرداد جست‌وجو کرد، جایی که فولاد خوزستان رکورد جدید تولید گندله را به نام خود ثبت کرد؛ رکوردی که برای نخستین‌بار پس از هفت سال به دست آمد.

این رکورد را می‌توان از دو زاویه خواند. از یک سو، نشانه‌ای ملموس از بازگشت به شرایط عادی تولید است؛ از سوی دیگر، برای بازار سرمایه هم پیام روشنی داشت و احتمال نزدیک‌شدن به بازگشایی کامل نماد فخوز در بورس را تقویت کرد. پشت این رکورد، مدیریتی قرار داشت که کوشیده بود حتی در دل محدودیت‌های انرژی و هم‌زمانی عملیات بازسازی، بخشی از ظرفیت تولید را زنده نگه دارد تا زنجیره تأمین دچار وقفه نشود. روایت‌های داخلی شرکت از این مقطع، تصویری از روحیه جهادی کارکنان و حضور پیشکسوتان صنعت فولاد در کنار نیروهای جوان‌تر ترسیم می‌کنند؛ عاملی که شاید نتوان آن را در جدولی عدد زد، اما در سرعت این بازگشت بی‌تأثیر نبوده است.

با این همه، خواندن این روند صرفاً به‌عنوان یک داستان موفقیت کامل، ساده‌انگاری خواهد بود. آمار دقیق ظرفیت بازیابی‌شده هنوز به‌طور رسمی و کامل منتشر نشده و بازسازی برخی مدول‌ها همچنان ادامه دارد؛ تکمیل آن‌ها تا زمستان ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده است. به بیان دیگر، آنچه تا امروز محقق شده «بازگشت به تولید» است، نه لزوماً «بازگشت کامل به ظرفیت پیش از حمله» -و این تفاوتی است که در هر ارزیابی دقیق باید در نظر گرفت.

شاید مهم‌ترین درسی که از این چهار و نیم ماه می‌توان گرفت، این باشد که فولاد خوزستان تلاش کرده بازسازی را با نوسازی و افزایش تاب‌آوری هم‌زمان کند، نه این‌که صرفاً همان زیرساخت پیشین را بازتولید کند. تأکید بر خودکفایی انرژی، در کنار تداوم نقش این شرکت در تأمین نیاز بازار داخلی و صادرات، نشان می‌دهد افق این بازسازی فراتر از ترمیم آسیب‌های فروردین‌ماه است. با این حال، قضاوت نهایی درباره میزان موفقیت این پروژه را باید به ماه‌های آینده و انتشار آمار رسمی و کامل سپرد؛ تا آن زمان، آنچه مسلم است این است که فولاد خوزستان دست‌کم تا این مقطع، سرعتی بهتر از برآوردهای بدبینانه اولیه از خود نشان داده است.