بازار و صنعت
۹۰ درصد حقوق یک کارمند برای اجاره خانه در سال ۵۵!
به گزارش خط بازار؛ تا جایی که روزنامه اطلاعات در تیر ماه ۱۳۵۵، به نقل از یک نماینده مجلس گزارش کرده است که یک کارمند، باید ۹۰ درصد حقوقش را برای اجاره مسکن هزینه کند.
در دهه پنجاه، موضوع مسکن یکی از چالشهای اساسی جامعه ایران بود و تأثیرات گستردهای بر زندگی روزمره مردم گذاشته بود. روزنامهها و آمارهای مربوط به آن زمان، وضعیت مسکن در دوره پهلوی را برای ما روشن میسازد.
روزنامه اطلاعات در پنجم تیر ماه سال ۱۳۵۵، گزارشی را با عنوان «با حقوق ماهی ۳ هزار تومان باید برای دو اتاق معمولی ۳ هزار تومان کرایه داد» ارائه کرده که اوضاع مسکن در آن مقطع را نشان میدهد.این روزنامه نوشته است: «در سمینار مسئولان امور اقتصادی و دارایی، ۴۵۰ میلیون ریال برای امور رفاهی کارمندان در نظر گرفته شد و مقرر گردید این مبلغ تدریجاً افزایش یابد.
با این امکانات باید مسأله مسکنِ کارمندان در درجه اول مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا بهای زمین و ساختمان و در نتیجه کرایه خانه، طوری بالا رفته که محال است امروز یک کارمند دولت به آسانی بتواند ماوی و مسکنی برای خود تدارک کند. سناتور حسیندها در تعقیب این سخنان گفت: برای دو اتاق معمولی بیش از ۲۰ هزار ریال در ماه، کرایه باید پرداخت که تازه با این قیمت هم به سهولت(آسانی) پیدا نمیشود. با این ترتیب، کارمندی که ۲۰ هزار یا ۳۰ هزار ریال در ماه حقوق میگیرد چگونه میتواند خانهای اجارهای پیدا کند و اجاره آن را بپردازد؟ سابقاً حداکثر صدیبیست حقوق یک کارمند را برای کرایه خانه منظور میکردند؛ اما امروز بهکلی وضع تغییر کرده و با ۹۰ درصد حقوق هم نمیتوان مسکن تهیه کرد.
بهطور قطع، دولت باید برای کارمندان خود چه شاغل و بازنشسته به فکر مسکن باشد. این همه اراضی موات در اختیار وزارت مسکن و شهرسازی است؛ این اراضی را بین کارمندان تقسیم کنید تا از بانک رهنی وام با بهره کم دریافت کنند و برای خود خانه بسازند. چنانچه هر وزارتخانهای در این کار رأساً اقدام کند و تأمین مسکن کارمندان خود را در رده اولِ اهمیت قرار بدهد، خیلی از مشکلات حل خواهد شد». (روزنامه اطلاعات، ۵ تیر ۱۳۵۵، صفحه ۷.)
این روزنامه در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۳۵۵ نیز به کمبود مسکن اشاره کرده و به این موضوع که «زوجهای جوان جایی برای زندگی پیدا نمیکنند» پرداخته است. در این روزنامه آمده است: «اتاق خالی در تهران حکم «کیمیا» را پیدا کرده است. شده است «آب حیات» هرچه بیشتر به دنبال آن بگردی کمتر مییابی. اگر همین امروز یک دختر و یک پسر جوان که پیمان زناشویی بستهاند، خواستند در تهران یک اتاق برای سکونت بیابند، نه تنها باید ساعتها وقت خود را برای یافتن اتاق خالی صرف کنند، بلکه باید از هفتخوان «شرایط» بگذرند و سرانجام با روبهرو شدن بهانههای رنگووارنگ صاحبخانهها ناکام شوند». (روزنامه اطلاعات، ۲۹ شهریور ۱۳۵۵، صفحه ۱۰.)
در منابع غربی هم آمارهایی درباره شرایط مسکن در دوره پهلوی وجود دارد که مرورشان خالی از لطف نیست. «رواند آبراهامیان» مورخ ایرانی-آمریکایی خاورمیانه و استاد برجسته تاریخ در کالج باروخ و مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه نیویورک، در کتاب «ایران بین دو انقلاب» مینویسد: «گزارش منتشرشده در نشریه اکونومیست لندن در سال ۱۳۵۵، برآورد کرد که اجارهبها در نقاط مسکونی تهران در عرض پنج سال ۳۰۰ درصد افزایش پیدا کرده است و در سال ۱۳۵۴، یک خانواده طبقه متوسط میباید نصف درآمد سالیانهاش را صرف مسکن کند». (یرواند آبراهامیان، ایران بین دو انقلاب، صفحه ۴۹۷.)
همچنین، «جان فوران» استاد جامعهشناسی دانشگاه سانتا باربارا کالیفرنیا، در کتاب خود با عنوان «مقاومت شکننده: تاریخ تحولات اجتماعی ایران از سال ۱۵۰۰ میلادی تا انقلاب» مینویسد: «درصد خانوادههای شهرنشینی که فقط در یک اتاق زندگی میکردند، از ۳۶ درصد در سال ۱۳۴۶، به ۴۳ درصد در سال ۱۳۵۶ افزایش یافته است». (جان فوران، مقاومت شکننده، صص ۳۳۱ ـ ۳۳۲.)
منبع: فارس