صندوق پول: آینده اقتصادی اسرائیل تاریک است
به گزارش خط بازار؛ صندوق پول که زمانی اسرائیل را الگوی رشد میدانست، امروز از تاریکی اقتصاد این رژیم خبر میدهد. جنگهای متعدد، کسری بودجه را مهارگسیخته کرده و بدهی عمومی را از مرز ۷۰ درصد عبور داده است.
صندوق بینالمللی پول در تازهترین گزارش خود هشدار داده که اقتصاد رژیم صهیونیستی به خاطر جنگهای پیدرپی، به شدت آسیب دیده است. این نهاد معتبر جهانی پیشبینی رشد اقتصادی اسرائیل در سال ۲۰۲۶ را به ۳.۵ درصد کاهش داده؛ در حالی که این رقم پیش از جنگ با ایران، ۴.۸ درصد بود.
کارشناسان صندوق تأکید دارند که تنشهای منطقهای و هزینههای گزاف نظامی، مثل یک ترمز دستی، جلوی رشد این اقتصاد را گرفته است.بر اساس این گزارش، جنگهای اخیر نهتنها باعث توقف رشد شده، بلکه بدهی و کسری بودجه اسرائیل را هم به مسیر صعودی فرستاده است.
تولید ناخالص داخلی این رژیم هنوز حدود ۹ درصد پایینتر از روندی است که قبل از جنگها پیشبینی میشد.به عبارت سادهتر، اسرائیل با وجود ادعای مقاومت اقتصادی، نتوانسته خودش را به جایگاه قبلی برگرداند و هر روز عمیقتر در باتلاق هزینههای جنگی فرو میرود.
یکی از بزرگترین معضلاتی که صندوق به آن اشاره کرده، وضعیت وحشتناک بازار کار است. فراخوان گسترده نیروهای ذخیره و از دست دادن کارگران فلسطینی، اقتصاد اسرائیل را با کمبود شدید نیروی کار مواجه کرده است.
این مسئله در بخش ساختمان به شدت حس میشود، جایی که نبود کارگر فلسطینی، بسیاری از پروژهها را زمینگیر کرده و ترمز فعالیتهای اقتصادی را کشیده است.
پیشبینیها نشان میدهد که کسری بودجه اسرائیل امسال به ۶.۲ درصد از تولید ناخالص داخلی میرسد که نسبت به سال قبل، جهش بزرگی محسوب میشود.بدهی عمومی هم از مرز ۷۰ درصد گذشته و همچنان در حال افزایش است.
صندوق هشدار داده که اگر این روند ادامه پیدا کند، تا سال ۲۰۳۱ بدهی اسرائیل به ۷۴ درصد تولید ناخالص داخلی خواهد رسید؛ رقمی که برای هر اقتصادی هشداردهنده است.جالب اینجاست که صندوق مستقیماً به دولت اسرائیل توصیه کرده برای جبران کسری، به جای کاهش هزینههای عمرانی و آموزشی، مالیاتها را افزایش دهد.
کارشناسان پیشنهاد دادهاند که مالیات بر ارزش افزوده بالا برود و معافیتهای مالیاتی برای برخی کالاها حذف شود. این یعنی مردم عادی اسرائیل باید هزینههای سنگین جنگ را با جیب خودشان پرداخت کنند.در بخش دیگری از گزارش، صندوق به صراحت اعلام کرده که هزینههای نظامی سرسامآور، فضای مالی را برای سرمایهگذاری در زیرساختها، آموزش و درمان تنگ کرده است.
به عبارت دیگر، جنگ، نهتنها امنیت، بلکه آینده اقتصادی و رفاه عمومی اسرائیل را هم قربانی کرده و بودجههای حیاتی کشور را بلعیده است.
نکته نگرانکننده دیگر، وضعیت بازار مسکن و بانکهاست. صندوق هشدار داده که بیش از نیمی از تسهیلات بانکی به بخش مسکن اختصاص دارد و نوعی وام به نام «بالونی» در این بازار رایج شده که خطر بزرگی برای ثبات مالی محسوب میشود.
این وامها به خریداران اجازه میدهد اصل پول را برای سالها به تأخیر بیندازند و این یعنی یک بمب ساعتی در سیستم بانکی اسرائیل در حال شکلگیری است.
صندوق در ادامه، دو سناریو برای آینده اقتصاد اسرائیل ترسیم کرده است. در سناریوی بدبینانه، اگر جنگ ادامه پیدا کند، رشد اقتصادی به کمتر از ۳ درصد میرسد و کسری بودجه از ۷ درصد هم عبور میکند.
حتی در سناریوی خوشبینانه که صلح فرضی برقرار شود، صندوق تأکید کرده که هرگونه منفعت اقتصادی باید صرف جبران عقبماندگیهای عمرانی و آموزشی شود و انضباط مالی جدی در دستور کار باشد.
تورم هم یکی دیگر از معضلاتی است که دامن اقتصاد اسرائیل را گرفته. پیشبینی میشود نرخ تورم امسال به ۲.۵ درصد برسد و فشار بر معیشت مردم را افزایش دهد. افزایش ۱۲.۵ درصدی قیمت بنزین در ماه آوریل، تازه بخشی از این فشار است و کارشناسان معتقدند در صورت ادامه تنشها، اوضاع بدتر هم خواهد شد.
در نهایت، گزارش صندوق بینالمللی پول تصویر روشنی از اقتصادی ارائه میدهد که به ظاهر دوام آورده، اما در واقعیت، بهای سنگین جنگ را با تمام وجود حس میکند.
افزایش کسری بودجه، رشد بدهی، بحران نیروی کار و ریسکهای بزرگ در بازار مسکن و بانکداری، همه نشان میدهد که اسرائیل با هزینههای جبرانناپذیری روبهروست که نهتنها رشد فعلی را متوقف کرده، بلکه چشمانداز آینده آن را نیز تیره و تار ساخته است.
منبع: فارس