تغییرات نارنجی شیخ زاده در گام دوم/ سایپا به کدام سمت می رود؟
به گزارش خط بازار؛ سایپا در مسیر اصلاح ساختار، واگذاری سهام تودلی و توسعه محصول قرار دارد؛ اما تسریع تحویل خودروهای معوق، رضایت مشتری، تأمین قطعه و ساماندهی مطالبات قطعهسازان همچنان از اولویتهای مهم این خودروساز است.
سایپا در ماههای اخیر در کنار مدیریت تولید و فروش، بخشی از تمرکز خود را روی پروندههای ساختاری و تکالیف قانونی، توسعه محصول و اصلاح فرآیندهای داخلی گذاشته است؛ مسیری که اگر با بهبود تجربه مشتری و تقویت زنجیره تأمین همراه شود، میتواند زمینهساز فصل تازهای برای این خودروساز باشد.
واقعیت این است که ارزیابی عملکرد یک خودروساز بزرگ فقط با تعداد تولید یا آمار فروش انجام نمیشود. پشت هر خودرو، زنجیرهای از قطعهسازان، شبکه فروش و خدمات پس از فروش و در نهایت مشتری قرار دارد. بنابراین موفقیت سایپا زمانی ملموستر خواهد شد که آثار اقدامات مدیریتی در تمام این زنجیره دیده شود.
عبور از گرههای قدیمی؛ از مالکیت تا حاکمیت شرکتی
یکی از پروندههای مهمی که سایپا طی ماههای اخیر به شکل جدی دنبال کرده، واگذاری سهام تودلی است؛ موضوعی که علاوه بر اهمیت اقتصادی، از منظر حاکمیت شرکتی و اجرای تکالیف قانونی نیز اهمیت دارد.
طبق نامه اخیر علی شیخزاده مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا به سازمان بورس، این شرکت برنامه اجرایی واگذاری سهام سایپا تحت مالکیت شرکتهای گروه را تدوین کرده و مراحل مختلف این فرآیند را پیش برده است.
در این مسیر، فراخوان شناسایی متقاضیان منتشر شده، فرآیند ارزیابی داراییها انجام گرفته و قیمت کارشناسی قبلی نیز تعیین شده است. اکنون نیز با پایان اعتبار گزارش قبلی، بهروزرسانی قیمت کارشناسی در حال انجام است.
از سوی دیگر، رفع توثیق حدود ۱۷ درصد از سهام سایپا نزد بانک تجارت نیز به گفته مدیریت شرکت در مراحل پایانی قرار دارد؛ موضوعی که پس از نهایی شدن میتواند مسیر انتشار آگهی عرضه سهام را هموار کند.
این یعنی یکی از پروندههای ساختاری قدیمی سایپا، دستکم از مرحله بلاتکلیفی فاصله گرفته و وارد یک مسیر اجرایی مشخص شده است.
توسعه محصول؛ جایی که آینده سایپا ساخته میشود
در کنار اصلاحات ساختاری، توسعه محصول نیز یکی از موضوعاتی است که برای آینده سایپا اهمیت تعیینکننده دارد.
بازار خودرو دیگر با تکیه بر چند محصول قدیمی نمیتواند برای مدت طولانی پاسخگوی نیاز مشتری باشد. بنابراین سرمایهگذاری روی پروژههای جدید، افزایش تنوع محصولات و حرکت به سمت فناوریهای جدید، برای سایپا یک انتخاب لوکس نیست؛ بلکه یک ضرورت رقابتی است.
اگر روند توسعه محصول با همین رویکرد ادامه پیدا کند و پروژهها در زمان مناسب به بازار برسند، میتوان امیدوار بود بخشی از فاصله ایجادشده میان سبد محصولات سایپا و انتظارات جدید بازار کاهش پیدا کند.
اما یک اولویت فوریتر: مشتری منتظر خودروست
در کنار همه این اقدامات، یک موضوع را نمیتوان نادیده گرفت؛ مشتری امروز بیش از هر چیز به خودرو و خدماتی که برای آن هزینه کرده نیاز دارد.
بخشی از مشتریان همچنان منتظر تحویل خودروهای خود هستند و طبیعی است که هرچه فرآیند تحویل طولانیتر شود، فشار و نارضایتی بیشتری ایجاد کند. فارغ از اینکه ریشه این تأخیرها در کدام بخش از زنجیره تولید قرار دارد، انتظار منطقی این است که تسریع در تحویل خودروهای معوق و تعیین تکلیف شفاف تعهدات، یکی از اولویتهای جدی سایپا باشد.
در واقع، هر اقدامی که در حوزه تولید و ساختار انجام میشود، زمانی برای افکار عمومی ملموس خواهد شد که مشتری نیز اثر آن را در تحویل بهموقع، پاسخگویی بهتر و تجربه خرید مناسبتر ببیند.
زنجیره قطعهسازی؛ حلقهای که نباید فراموش شود
موضوع دیگری که برای استمرار رشد تولید اهمیت زیادی دارد، تأمین قطعه و وضعیت مالی قطعهسازان است.
تولید بیشتر بدون زنجیره تأمین قدرتمند امکانپذیر نیست. قطعهسازی که با فشار نقدینگی و مطالبات انباشته مواجه باشد، طبیعتاً برای حفظ ظرفیت تولید با دشواری بیشتری روبهرو خواهد شد.
از این منظر، ساماندهی بهتر روابط مالی با قطعهسازان، پرداخت منظمتر مطالبات و ایجاد ثبات بیشتر در تأمین قطعات میتواند به سایپا کمک کند تا تولید مستمر و حتی افزایشی را با اطمینان بیشتری دنبال کند.
این موضوع بهخصوص در شرایطی اهمیت دارد که صنعت خودرو همزمان تحت تأثیر متغیرهای اقتصاد کلان، نوسانات ارزی، هزینههای تولید و محدودیتهای تأمین مالی قرار دارد.
سایپا برای عبور از این مرحله چه میخواهد؟
به نظر میرسد سایپا برای تبدیل اقدامات اخیر به یک تغییر محسوس، باید چند مسیر را همزمان پیش ببرد:
- تعیین تکلیف سهام تودلی و اجرای کامل الزامات حاکمیت شرکتی؛
- ادامه توسعه و عرضه محصولات جدید؛
- تسریع در تحویل خودروهای معوق و افزایش رضایت مشتری؛
- تقویت زنجیره تأمین و ساماندهی مطالبات قطعهسازان؛
- و حفظ روند تولید در شرایط دشوار اقتصادی.
اینها البته مسیرهای جدا از هم نیستند. اتفاقاً به یکدیگر متصلاند. اصلاح ساختار میتواند به بهبود مدیریت منابع کمک کند، زنجیره تأمین قویتر میتواند تولید را پایدارتر کند، تولید پایدار میتواند تحویل را سرعت دهد و در نهایت، رضایت مشتری مهمترین خروجی تمام این زنجیره خواهد بود.
سایپا در مسیر تغییر؛ اما هنوز کار تمام نشده است
آنچه از اقدامات اخیر سایپا میتوان برداشت کرد، حرکت همزمان در چند جبهه است؛ از پروندههای ساختاری مانند واگذاری سهام تودلی و اجرای تکالیف قانونی گرفته تا توسعه محصول و تلاش برای بهبود فرآیندهای عملیاتی.
اما مرحله بعدی، شاید مهمتر از همه اینها باشد: تبدیل این اقدامات به نتیجهای که مردم بتوانند لمس کنند.
تحویل خودروهای معوق، پاسخگویی بهتر به مشتری، ثبات در تأمین قطعه و حمایت از زنجیره قطعهسازی، همان حلقهای است که میتواند فاصله میان «اقدام مدیریتی» و «رضایت بازار» را کوتاهتر کند.
سایپا برای عبور از چالشهای امروز راه سادهای پیش رو ندارد؛ شرایط اقتصاد کلان، نوسانات هزینهها و محدودیتهای مالی همچنان پابرجاست. اما اگر مدیریت شرکت بتواند در کنار این فشارها، اصلاحات ساختاری را به نتیجه برساند، توسعه محصول را شتاب دهد، تولید را پایدار نگه دارد و مهمتر از همه اعتماد مشتری را بازسازی کند، آنوقت میتوان گفت تغییرات اخیر فقط مجموعهای از اقدامات اداری نبوده، بلکه بخشی از یک مسیر واقعی برای بازسازی سایپا بوده است.
منبع: پرشین خودرو