پشت‌پرده پخش خبر ساختگی عملیات انتحاری در مسجدالحرام چیست؟

به گزارش خط بازار؛ به نقل از مشرق عملیات روانی (Psychological Operations یا PSYOP) بخشی جدایی‌ناپذیر از جنگ‌های مدرن است که هدف آن تأثیرگذاری بر ادراک، روحیه، تصمیم‌گیری و رفتار مخاطبان، جمعیت غیرنظامی یا افکار عمومی بین‌المللی است.

این عملیات می‌تواند شامل انتشار اطلاعات گزینشی، شایعه، فریب تاکتیکی، روایت‌سازی رسانه‌ای و در موارد شدیدتر، عملیات پرچم دروغین (false flag) باشد.اسناد فراوان نشان می‌دهد که رژیم اسرائیل از این ابزار به‌طور سیستماتیک در سال‌های اخیر استفاده کرده و هدف اغلب تضعیف ادارکی، ایجاد شکاف داخلی در طرف مقابل، کسب مشروعیت بین‌المللی یا مدیریت شدت درگیری بوده است.

در برخی موارد مستند، این اقدامات به ایجاد یا تشدید تنش‌های منطقه‌ای کمک کرده‌اند، برخی آگاهان منطقه اعتقاد دارند که پس از جنگ ۴۰ روزه و دفاع تحمیلی سوم استفاده رژیم صهیونی از عملیات‌های ادراکی با هدف اجماع سازی امنیتی علیه ایران با هدف مرعوب سازی منطقه و ایجاد یک کنش مشترک برای جنگ جدید روند افزایشی داشته است.

بر این اساس آمریکا و رژیم صهیونیستی با توجه به تجربه دو جنگ گذشته در تلاش هستند تا با ایجاد یک اجماع منطقه‌ای با فرمت امنیتی علیه ایران از انزوا خارج شده و یک کمپین مشترک با کشورهای منطقه ایجاد کنند، در این راهبرد امارات نیز نقش کلیدی دارد.

نمونه کلاسیک: عملیات سوزاناه/ لو فتن عملیات مخفی و ناموفق سازمان ضداطلاعات ارتش اسرائیل

ماجرای لاون، یکی از روشن‌ترین نمونه‌های عملیات پرچم دروغین اسرائیل، عملیات سوزاناه است. در تابستان ۱۹۵۴، واحد اطلاعات نظامی ارتش تروریستی اسرائیل (امان) گروهی از یهودیان مصری را استخدام کرد تا بمب‌های آتش‌زا در اهداف غیرنظامی متعلق به مصر، آمریکا و بریتانیا (سینماها، کتابخانه‌ها و مراکز فرهنگی) در قاهره و اسکندریه کار بگذارند.

بمب‌ها طوری زمان‌بندی شده بودند که پس از ساعات کاری منفجر شوند و تلفات جانی به حداقل برسد. هدف اعلام‌شده، ایجاد فضای ناامنی و خشونت بود تا بریتانیا از خروج نیروهایش از منطقه کانال سوئز منصرف شود و روابط مصر با غرب تضعیف گردد. عملیات قرار بود به اخوان‌المسلمین، کمونیست‌ها یا ملی‌گرایان محلی نسبت داده شود.

عملیات شکست خورد. عوامل شناسایی و دستگیر شدند؛ دو نفر اعدام، دو نفر خودکشی و دیگران به زندان‌های طولانی محکوم شدند. این شکست به رسوایی داخلی بزرگ در اسرائیل منجر شد که به «ماجرای لاون» معروف است و باعث استعفای وزیر دفاع پینهاس لاون گردید.

از منظر راهبردی، این عملیات تلاش مستقیم برای حفظ حضور نظامی غربی در منطقه و جلوگیری از تغییر موازنه قدرت به نفع مصر ناصر بود. از نظر فنی، ترکیبی از نفوذ انسانی، استفاده از عوامل محلی و فریب انتساب بود که به دلیل ضعف عملیاتی و خیانت احتمالی، افشا شد. این نمونه نشان می‌دهد که چگونه عملیات روانی/فریب می‌تواند با هدف جلوگیری از خروج نیروهای خارجی و حفظ تنش، طراحی شود.

جنگ لبنان ۲۰۰۶ و یک عملیات روانی سازمان‌یافته

اسرائیل برای نخستین بار عملیات روانی را به‌صورت یکپارچه با عملیات نظامی در سال ۲۰۰۶به کار گرفت. هدف‌ها شامل تضعیف روحیه مقاومت لبنان، ایجاد شکاف بین شیعیان و سایر گروه‌های لبنانی (سنی، مسیحی، دروز) و فشار برای پایان دادن به شلیک موشک به شمال مناطق اشغالی بود.

ابزارها شامل پخش اعلامیه‌های هوایی، رادیوهای عربی (از جمله رادیوهای خاکستری که وانمود می‌کردند لبنانی هستند) و پیام‌هایی بود که حزب‌الله را مسئول ویرانی لبنان معرفی می‌کرد.تحلیل‌های بعدی نشان داد عملکرد واحد PSYOP اسرائیل به دلیل مشکلات سازمانی و مدیریت کلی جنگ، چندان موفق نبود. حزب‌الله با استحکام «پیروزی مقاومت» توانست بر دشمن غلبه پیدا کند.

از منظر راهبردی، این عملیات تلاشی برای تبدیل برتری نظامی به فشار سیاسی و جلوگیری از گسترش درگیری به جبهه‌های دیگر بود، اما در عمل به تثبیت موقعیت حزب‌الله در میان مردم لبنان کمک کرد که تا به امروز نیز پایدار است.

جنگ اطلاعاتی در غزه و سوء استفاده از رسانه‌های اجتماعی

پس از حماسه۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس، اسرائیل استراتژی چهاروجهی اطلاعات‌محور را دنبال کرد که شامل تأکید بر حاشیه۷ اکتبر، بی‌اعتبار کردن صدای طرف مقابل، محدود کردن جریان اطلاعات از غزه و نمایش قدرت نظامی برای تقویت روحیه داخلی بود.

واحدهای روانی ارتش اسرائیل کانال‌های تلگرامی مخفی و حساب‌های جعلی در شبکه‌های اجتماعی راه‌اندازی کردند تا تصاویری نادرست از جنگ غزه را منتشر کنند.

در عملیات نگهبان دیوارها (۲۰۲۱) نیز ارتش اسرائیل علیه افکار عمومی داخلی خود عملیات روانی انجام داد و با حساب‌های جعلی هشتگ‌هایی مانند #Gazaregrets را برای نشان دادن شرایط داخلی در مناطق اشغالی را ترویج کرد.

از نظر فنی، این عملیات ترکیبی از دیپلماسی عمومی اسرائیل، تبلیغات پولی، کنترل روایت و گاهی ادعاهای بحث‌برانگیز درباره مدل عملیاتی حماس بود، تا جنایت اسرائیل در غزه را تطهیر کند و فرصت بیشتری برای حرکت ماشین کشتار توسط نتانیاهو بدهد.

پخش خبر ساختگی عملیات انتحاری در مسجدالحرام

در ساعات اخیر برخی منابع خارجی، خبری قدیمی از خودسوزی در مسجدالحرام را با عنوان کشف عملیات انتحاری وایرال کرده‌اند، بررسی‌ها نشان می‌دهد که در پس این خبر نیز باز هم ردپایی از واحد عملیات روانی اسرائیل وجود دارد.البته شواهد نشان می‌دهد که میان این خبر و ماجرای مشکوک و عجیب پرواز فلای دبی نیز ارتباطی معنادار وجود دارد.

کارشناسان حوزه امنیت منطقه اعتقاد دارند که انجام دو عملیات گنگ با فاصله زمانی کم در مبدا امارات و سعودی دارای یک پیام مشترک است که تل‌آویو در حال ترجمه آن است.

ماجرای پرواز فلای‌دبی از یک سو و نیز عملیات انتحاری ساختگی در مسجدالحرام از سوی دیگر حکایت از آن دارد که یک سرویس اطلاعاتی در تدارک یک بازی پنهان با پیام‌های آشکار است تا جایی که در اجرای یکی و وایرال سازی دیگری رد موساد که به تازگی فرمت نظامی هم گرفته قابل مشاهده است.

به نظر می‌رسد که رژیم اسرائیل به دنبال آن است که با راه اندازی حوادث امنیتی ساختگی، سخت اما کنترل شده کشورهای منطقه را نسبت به پرونده ایران حساسیت ویژه بدهد.در واقع اتاق عملیات محور شرارت آمریکایی و صهیونیستی در تدارک یک« ائتلاف سازی» ویژه علیه ایران است که این مدل از بازی بعد از سفر مخفیانه نتانیاهو به امارات شکل جدیدی یافته است.

البته این عملیات‌های ساختگی از سوی اسرائیل با مشارکت برخی کشورهای مرتجع منطقه فقط ایران را نشانه نرفته و یمن نیز در سبد آن قرار دارد، تا جایی که دو خبر ساختگی مرتبط یعنی حمله پهپادی به مکه و حمله به نیروگاه مدینه را نیز باید روی همین خط مورد ارزیابی قرار داد.

البته گامفن نباید فراموش کند که در جنگ امنیتی در منطقه دست روی دست زیاد بوده و ایران تدارکات فوریه را به شکل اقدام محدود در ژانویه جواب نخواهد داد، بی‌شک ائتلاف سازی علیه مقاومت با مدیریت اسرائیلی‌ها به نتایج مطلوب خود نرسیده و همسایگان نیز بهتر است با عدم مشارکت اطلاعاتی در این پروژه خط خود را از محور جنگ طلب به صورت شفاف جدا کنند، زیرا که در روز واقعه خشک و تر با هم می‌سوزد!