ایران جای دبی را می گیرد/رونق گردش پول در صنعت پولساز ایران
به گزارش خط بازار؛ آمارهای سال گذشته نشان میدهد همسایگان همچنان اصلیترین تأمینکنندگان گردشگران ورودی ایران هستند؛ مزیتی اقتصادی که در کنار ارزآوری، پرسشهایی درباره تنوع بازارهای هدف گردشگری کشور مطرح میکند.
آمارها نشان میدهد بازار گردشگری ایران بیش از هر زمان دیگری بر دوش همسایگان قرار دارد؛ کشورهایی که از عراق و افغانستان گرفته تا ترکیه و جمهوری آذربایجان، بخش عمده گردشگران خارجی ایران را تشکیل میدهند.
حالا این پرسش مطرح است که آیا این وابستگی یک مزیت استراتژیک برای صنعت گردشگری کشور محسوب میشود یا نشانهای از محدود ماندن بازار گردشگری ایران در مرزهای منطقه؟
بر اساس آمارهای تازه از گردشگران ورودی در سال ۱۴۰۴، عراق با سه میلیون و ۴۷۱ هزار و ۵۶۹ نفر در صدر کشورهای مبدأ سفر به ایران قرار دارد. پس از آن افغانستان با ۷۱۸ هزار و ۴۷۷ نفر، ترکیه با ۴۰۷ هزار و ۲۰۸ نفر، ترکمنستان با ۲۶۷ هزار و ۹۶۸ نفر و جمهوری آذربایجان با ۲۲۱ هزار و ۵۱۹ نفر قرار گرفتهاند.
عراق؛ موتور محرک گردشگری ایران
نگاهی به آمارها نشان میدهد عراق به تنهایی بیش از مجموع چهار کشور بعدی گردشگر به ایران فرستاده است. سهم بالای گردشگران عراقی عمدتاً به سفرهای زیارتی به شهرهای مشهد، قم و سایر اماکن مذهبی بازمیگردد، اما در سالهای اخیر سفرهای درمانی، خرید و تفریح نیز به دلایل حضور این گردشگران افزوده شده است.
در واقع عراق نه تنها بزرگترین بازار گردشگری ایران، بلکه مهمترین شریک اقتصادی این صنعت نیز محسوب میشود. بسیاری از فعالان حوزه گردشگری معتقدند بدون حضور گردشگران عراقی، بخش مهمی از ظرفیت هتلها، مراکز اقامتی و خدمات گردشگری کشور با کاهش تقاضا مواجه خواهد شد.
تمرکز بر همسایگان؛ سیاست رسمی دولت
در همین رابطه سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در گفتوگو با فارس اعلام کرده است که تمرکز اصلی کشور در حوزه گردشگری بر آسیای میانه، قفقاز، کشورهای خلیج فارس و همسایگان قرار گرفته است.
به گفته وی، حدود ۵۰ درصد ظرفیت گردشگری کشور را گردشگران عراقی و کشورهای حوزه خلیج فارس تشکیل میدهند که بخشی از آنان با انگیزه زیارتی و بخشی دیگر با هدف سیاحتی وارد ایران میشوند.
این اظهارات نشان میدهد سیاستگذاران نیز همسایگان را مهمترین بازار قابل دسترس گردشگری ایران میدانند؛ بازاری که به دلیل نزدیکی فرهنگی، اشتراکات تاریخی، هزینه پایین سفر و دسترسی آسان، ظرفیت رشد قابل توجهی دارد.
مزیت همسایگی یا وابستگی؟
اگرچه حضور پررنگ گردشگران کشورهای همسایه یک مزیت مهم برای ایران به شمار میرود، اما تمرکز بیش از اندازه بر چند بازار محدود میتواند آسیبپذیری این صنعت را افزایش دهد.
تجربه سالهای گذشته نشان داده هرگونه تنش سیاسی، تغییرات مقررات مرزی یا مشکلات حملونقل میتواند جریان ورود گردشگران را تحت تأثیر قرار دهد. از این منظر، اتکای بیش از حد به چند کشور خاص، ریسکهایی را برای صنعت گردشگری ایجاد میکند.
در بسیاری از کشورهای موفق گردشگری، تنوع بازارهای هدف به عنوان یک اصل پذیرفته شده است. به همین دلیل کارشناسان معتقدند ایران در کنار حفظ بازار همسایگان، باید برای جذب گردشگران از کشورهای دورتر نیز برنامهریزی جدیتری داشته باشد.
راهی که هنوز ناتمام است
مهدی رمضانی، کارشناس گردشگری، معتقد است اتکا به بازار کشورهای همسایه در شرایط فعلی یک انتخاب منطقی است، اما نباید به هدف نهایی تبدیل شود.
وی میگوید که همسایگان مزیت طبیعی ایران هستند و باید این بازار حفظ شود و با افزایش پروازهای بینالمللی، تسهیل صدور ویزا، توسعه بازاریابی دیجیتال و ارتقای تصویر ایران در بازارهای جهانی از مهمترین الزامات این مسیر است.
به گفته این کارشناس، ایران از نظر جاذبههای تاریخی، فرهنگی و طبیعی ظرفیت رقابت با بسیاری از مقاصد مطرح جهان را دارد، اما برای تبدیل این ظرفیت به درآمد پایدار باید نگاه بلندمدتتری در سیاستگذاری گردشگری حاکم شود.
منبع: فارس
