تهیه پیش نویس توافق ایران و آمریکا تا سه روز آینده

دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا امروز سه شنبه ۲۸ بهمن دز ژنو برگزار شد و بر اساس اعلام ایران قرار شده که روی متن یک توافق کار و مبادله شود و با نزدیک شدن دیدگاه طرفین بر روی یک متن، دور سوم گفت‌و‌گو‌ها شکل گیرد.

در این دور از مذاکرات «رافائل گروسی» مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز حضور داشت که نشان از ورود به مسائل فنی بود.

عباس عراقچی وزیر خارجه ایران بلافاصله بعد از پایان این دور مذاکرات گفت: در این دور نسبت به دور گذشته بحث‌های کاملا جدی مطرح شد و فضای سازنده‌تری وجود داشت.

عراقچی یادآور شد: ایده‌های مختلفی مطرح شد و این ایده‌ها به صورت جدی مورد بحث واقع شد و نهایتاً ما بر یکسری اصول راهنما توانستیم یک موافقت کلی پیدا کنیم که از این به بعد براساس آن اصول حرکت خواهیم کرد و وارد متن یک توافق احتمالی خواهیم شد.

وزیر خارجه ایران در ادامه یادآور شد: قرار شد دو طرف روی متن‌های یک توافق احتمالی کار انجام دهند و بعد ما این متن‌ها را تبادل کنیم و بعد از آن تاریخ دیگری را برای دور سوم در نظر بگیریم.

وزارت خارجه عمان نیز بعد از این دور از گفت‌و‌گو‌ها اعلام کرد گفت‌و‌گو‌های غیرمستقیم ایران و آمریکا با «پیشرفت ملموسی» به پایان رسید و راه را برای ادامه قریب‌الوقوع آنها هموار کرد.

عراقچی همچنین در مصاحبه‌ای با شبکه MSNBC گفت: چند روز پیش در ژنو گفت‌و‌گو‌های بسیار خوبی داشتیم و توانستیم درباره موضوعات مرتبط با برنامه هسته‌ای و تحریم‌های آمریکا گفت‌و‌گو کنیم و بر سر مجموعه‌ای از اصول یا اصول راهنمای مذاکرات و شکل احتمالی یک توافق به تفاهم رسیدیم. سپس از ما خواسته شد پیش‌نویسی از یک توافق احتمالی تهیه کنیم تا در دیدار بعدی درباره آن پیش‌نویس گفت‌و‌گو کنیم، مذاکره درباره متن آن را آغاز کنیم و امیدواریم به نتیجه برسیم. این مسیر پیش روی ماست و به نظرم این روند عادی هر مذاکره بین‌المللی است و توافق کردیم این مسیر را دنبال کنیم.

وزیر امورخارجه در پاسخ به مجری این شبکه که پرسید بدیهی است که گزارش‌هایی از هیئت آمریکایی و همچنین از هیئت ایران در برخی از مصاحبه‌های شما نیز نشان می‌دهد که شما در برخی موضوعات در مسیر مثبتی پیش رفته‌اید، اما یک موضوع همچنان محل اختلاف است. ایالات متحده خواهان تعلیق دائمی برنامه غنی‌سازی شماست. می‌دانم که ایران تعلیق چندساله پیشنهاد کرده بود. اما آمریکا خواهان توقف دائمی غنی‌سازی از سوی ایران است. آیا ممکن است ایران هرگز به چنین موضعی برسد، یعنی پذیرش آن موضع حداکثریِ تعلیق دائمی برنامه‌های غنی‌سازی خود؟ اظهار کرد: فکر می‌کنم این گمانه‌زنی‌هایی که مطرح کردید درست نیست. ما اکنون با یکدیگر در حال کار هستیم. ما هیچ تعلیقی پیشنهاد نکرده‌ایم، طرف آمریکایی هم درخواست غنی‌سازی صفر مطرح نکرده است.

در این راستا اکسیوس به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی نوشته است؛ دولت ترامپ آماده است پیشنهادی را بررسی کند که به ایران اجازه «غنی‌سازی نمادین» هسته‌ای بدهد، به شرط آنکه هیچ مسیر ممکنی به سوی ساخت بمب باقی نگذارد.

این در حالی است که بعد از مذاکرات ژنو «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا مجددا ادعا‌های قبلی خود در خصوص احتمال حمله نظامی به ایران را مطرح کرد.

وی در کنفرانس خبری و در خصوص این پرسش که آیا در صورتی که ایران به توافق نرسد، در حال بررسی یک حمله نظامی محدود هستید؟ گفت: بیشترین چیزی که می‌توانم بگویم این است که در حال بررسی آن هستم.

این در حالی است که برخی کارشناسان از جمله، ولی نصر کارشناس ارشد مرکز مطالعات راهبردی و بین‌الملل و مشاور خاورمیانه ای دولت اوباما در گفتگویی مفصل توضیح می‌دهد که ایران در مذاکرات اهدافی مشخص و قابل سنجش را دنبال می‌کند و به ترامپ اجازه نخواهد بدون واگذاری امتیازی مشخص، برای خود «اعلام پیروزی» کند؛ او هشدار داد که واکنش ایران به هرگونه حمله‌ای، گسترده، شدید و احتمالاً فرسایشی خواهد بود و این پیام را به تمام همسایگان خود نیز مخابره کرده است.

ولی نصر درباره نتیجه دور دوم مذاکرات در ژنو توضیح می‌دهد که «موفقیت» در این مرحله یعنی اینکه طرفین همچنان خواهان ادامه مذاکره هستند. او تأکید می‌کند «فرو نپاشیدن» گفت‌و‌گو‌ها به‌خودی‌خود کافی است، زیرا شکاف‌ها عمیق بوده و هر لحظه احتمال شکست وجود دارد.

نصر تصریح می‌کند که آمریکا از فشار اقتصادی و تحریم‌ها، بستر لازم برای ایجاد اعتراضات را در داخل ایران فراهم کرد و همزمان امکانات نظامی خود را با سروصدای زیاد وارد منطقه کرده تا از آن به عنوان ابزاری برای امتیاز گرفتن بهره بگیرد؛ لذا بدبینی ساختاری تهران نسبت به نیت و رفتار آمریکا، طبیعی است.

ولی نصر تأکید می‌کند که یکی از تفاوت‌های اساسی وضعیت کنونی با بحران قبلی، «از بین رفتن عنصر غافلگیری» است. به گفته او، ایران در دور پیشین غافلگیر شد و بخشی از فرماندهان و زیرساخت‌هایش آسیب دید، اما این‌بار شرایط متفاوت است؛ تهران منتظر حمله است، بازسازی‌های لازم را انجام داده و «انگشت روی ماشه» آماده است.

او تصریح می‌کند که ایران به این جمع‌بندی رسیده که «واکنش‌های نمادین» در برابر آمریکا هیچ سودی ندارد و فقط آن را در چرخه فشار و ضربه‌های بعدی نگه داشته است. بنابراین، در صورت وقوع حمله، تهران به دنبال «تغییر محاسبات واشنگتن و تل‌آویو» از طریق افزایش هزینه‌ها است.

نصر هشدار می‌دهد که این‌بار ایران به بستن تنگه هرمز اکتفا نمی‌کند و به سمت «اخلال هدفمند در بازار انرژی جهانی» حرکت خواهد کرد؛ از جمله حمله به تأسیسات تولیدی، خطوط لوله، پایانه‌های صادراتی یا نفتکش‌ها.

او تصریح می‌کند منطق تهران بر رویکرد بازدارندگی از طریق ایجاد ریسک سیستماتیک در بازار انرژی متکی است.

نصر می‌افزاید که ایران این‌بار ممکن است به‌جای تمرکز صرف بر اسرائیل، مستقیماً منافع آمریکا را هدف قرار دهد؛ زیرا از نگاه او، فشار بر منافع آمریکا از جمله پایگاه‌ها، ناو‌ها یا شرکای اقتصادی، می‌تواند محاسبات سیاسی رئیس‌جمهور آمریکا را تغییر دهد.

او تصریح می‌کند که تهدید «کیسه‌های جسد آمریکایی» می‌تواند به‌عنوان اهرم بازدارنده علیه تصمیم به جنگ به کار گرفته شود.

ولی نصر در جمع‌بندی می‌گوید خطر اصلی آن است که برخی در غرب تصور کنند «مثل دفعه قبل» تنش پس از یک ضربه محدود فروکش می‌کند؛ اما به باور او، این بار تهران انگیزه و آمادگی بیشتری برای شکستن این الگو دارد.

او تصریح می‌کند که ایران ممکن است یا در همان آغاز «بزرگ» پاسخ دهد یا از طریق فرسایشی کردن درگیری، آمریکا را در یک وضعیت پرهزینه و طولانی گرفتار کند.

ترامپ همچنین به دنبال این است تا برای مذاکرات ضرب الاجلی تعیین کند و در این راستا در نشست شورای صلح غزه گفته است «احتمالا در ۱۰ روز آینده» جهان خواهد دانست «که آیا ایالات متحده به توافقی با ایران خواهد رسید یا به اقدام نظامی متوسل خواهد شد.»

این در حالی است که عراقچی در مصاحبه با جو استاربروگ در برنامه مورنینگ جو شبکه‌ام اس ان بی سی آمریکا گفته است در سه روز آینده پیش نویس توافق ایران و آمریکا آماده است و می‌توانیم با آمریکایی‌ها بر روی متن مذاکره کنیم و ظرف یک هفته به توافق دست یابیم.

منبع: تابناک