90 شرکت فولاد سازی در ایران با ظرفیت و کارایی پایین و هزینه های بسیار در حال فعالیت هستند

به گزارش خط بازار؛ در حالی که بازار جهانی فولاد به سمت ایجاد مجتمع های بزرگ ۱۰ میلیون تنی با فناوری جدید، نزدیک به ذخایر معدنی، آب و بازار جهانی رفته است، فولاد سازی ایران از وجود ۱۰۰ شرکت پراکنده، با ظرفیت زیر یک میلیون تن تولید در رنج است و برخی شرکت ها با کارایی اندک، هزینه های بسیار و صرف ۱۶ سال بودجه کشور هنوز به بهره برداری نرسیده اند / ۹ شرکت بزرگ فولاد سازی ایران ۵۳ درصد تولید را در اختیار دارند

در حالی که بازار جهانی فولاد به سمت ایجاد مجتمع های بزرگ ۱۰ میلیون تنی با فناوری جدید، نزدیک به ذخایر معدنی، آب و بازار جهانی رفته است، فولاد سازی ایران از وجود ۱۰۰ شرکت پراکنده، با ظرفیت زیر یک میلیون تن تولید در رنج است و برخی شرکت ها با کارایی اندک، هزینه های بسیار و صرف ۱۶ سال بودجه کشور هنوز به بهره برداری نرسیده اند.
آمارهای کدال بورس و صورت های مالی نیز نشان می دهد که هزینه های تولید شرکت های بزرگ فولادسازی نیز افزایش شدیدی داشته اما تولید، نسبت های مالی وبهره وری شرکت ها در سال های اخیر رشد نکرده بلکه در مواردی شاهد کاهش تولید، فروش و سودآوری نسبت به تورم و سال های قبل بوده اند.

آمار و اطلاعات صنایع فولادی و معدن نشان می دهد که ظرفیت اسمی واحدهای فعال کشور در فولادسازی به روش کوره قوس و القایی بیش از ۴۲ میلیون تن در سال است. همچنین ظرفیت اسمی پروژه های در حال احداث حدود ۱۳ میلیون تن برآورد شده است.
از شرکت های مطرح فولادسازی کشور که در حال بهره برداری هستند و یا با ظرفیت قابل توجه بالای ۷۰۰ هزار تن در حال احداث هستند، ۱۰ شرکت با ظرفیت بالای یک میلیون تن تولید سالانه، ۶ طرح دارای ظرفیت یک میلیون تن، ۸ طرح دارای ظرفیت هشتصد هزار تن، ۵ طرح دارای پانصد تا ششصد هزار تن، ۷ طرح دارای ظرفیت بین چهارصد تا پانصدهزار تن، ۲۵ طرح دارای ظرفیت تولید بین یکصد تا سیصد هزار تن، ۳۹ شرکت با ظرفیت زیر یکصد هزار تن تولید هستند.
از ۱۰۰ شرکت مطرح تولید فولاد و آهن کشور، تنها ۱۰ درصد آنها یعنی ۱۰ شرکت بزرگ فولادسازی کشور، ظرفیت بالای یک میلیون تن دارند و ۵۳ درصد کل تولید را در اختیار دارند.
اما ۹۰ شرکت مابقی با ظرفیت زیر ۱ میلیون تن، نه تنها با هزینه تولید بالا در حال فعالیت هستند بلکه به دلیل فناوری پایین، پراکندگی در استان های کشور، و فاصله با بازار و معادن، با بهره وری وکارایی پایین مواجه هستند. هزینه های حمل و نقل، سوخت، آب، برق و گاز بالا دارند. برخی با سوء مدیریت مواجه هستند و به دلیل فشار دولت، نمایندگان مجلس، مقامات استانی و… همچنان با بهره وری پایین در حال فعالیت هستند و برخی از آنها با وجود تزریق بودجه فراوان، هنوز تکمیل نشده و راه اندازی نشده اند.
برخی از این طرح ها، با وجود ۱۶ سال فعالیت هنوز به بهره برداری نرسیده اند، فناوری آنها قدیمی شده و با وجود صرف بودجه و تسهیلات بانکی فراوان، تکمیل نشده اند و کارایی لازم را ندارند و بودجه های دولتی را می بلعند.

۹۰ شرکت با ظرفیت زیر یک میلیون تن تولید وکارایی پایین

در مجموع ۲۶ شرکت نیز ظرفیت بالای ۳۰۰ هزار تن تا یک میلیون تولید داشته اند. ۲۵ طرح دارای ظرفیت تولید بین یکصد تا سیصد هزار تن، و ۳۹ شرکت با ظرفیت زیر یکصد هزار تن تولید در حال فعالیت هستند.
اما این ارقام تولید با میانگین تولید و عملکرد شرکت های فولاد جهان متناسب نیست. در حالیکه جهان به سمت ایجاد مجتمع های بزرگ با ظرفیت ۱۰ میلیون تن در محلی نزدیک آب، معدن و بازار صادراتی است اما در کشور ما پراکندگی و شرکت های دارای ظرفیت پایین در گوشه و کنار کشور و با صرف هزینه های پایین و بهره وری و کارایی اندک در حال فعالیت هستند.

۱۰ شرکت با ظرفیت بالای ۱ میلیون تن تولید سالانه

ظرفیت طرح های فولادی کشور نشان می دهد که شرکت های با ظرفیت بهره برداری بالای ۱ میلیون تن تولید سالانه، شامل فولاد مبارکه ۷.۲ میلیون تن، فولاد خوزستان ۳.۸ میلیون تن، فولاد کاوه جنوب کیش ۲.۴ میلیون تن، سبا ۱.۵۵ میلیون تن، آلیاژی پاسارگاد ۱.۵ میلیون تن، بوتیای ایرانیان ۱.۵ میلیون تن، جهان آرا اروند ۱.۵ میلیون تن، هرمزگان جنوب ۱.۵ میلیون تن، خراسان ۱.۳۵ میلیون تن است. همچنین آهن و فولاد گل گهر ظرفیت ۳ میلیون تن در حال احداث دارد. براین اساس ۹ شرکت بزرگ فولادسازی کشور روی هم ۲۲.۳ میلیون تن ظرفیت سالانه دارند که معادل ۵۳ درصد کل ظرفیت فولاد در حال بهره برداری کشور است. با احتساب گل گهر مجموع تولید ۱۰ شرکت دارای ۲۵.۳ میلیون تن ظرفیت تولید است که معادل ۴۶ درصد کل ظرفیت در حال احداث و بهره برداری فولاد کشور است.

شش طرح یک میلیون تنی

طرح های دارای یک میلیون تن ظرفیت تولید در حال بهره برداری نیز، شامل شش طرح سیرجان، البرز ناب آرش، سیرجان ایرانیان، ذوب آهن نطنز، چادرملو، آریان فولاد است. البته طرح فولاد قروه در حال احداث نیز ظرفیت یک میلیون تنی دارد.

۸ طرح ۸۰۰ هزار تنی 

۸ طرح فولادی استانی ۸۰۰ هزار تنی در دولت احمدی نژاد طراحی شد که از آنها تاکنون فولاد ارفع به بهره برداری رسیده و ۷ طرح دیگر هنوز تکمیل نشده است. البته ظرفیت برخی از آنها در سال های بعد با تغییرات اندکی همراه شده است.
همچنین طرح های دارای ظرفیت در حال احداث ۸۰۰ هزار تنی نیز شامل ۷ طرح سبزوار، سفید دشت چهارمحال و بختیاری، شادگان، غدیر نی ریز، قائنات، میانه، اقلید پارس است.

۵ طرح ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تنی 

طرح های بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تن تولید سالانه نیز شامل فولاد بردسیر با ۶۰۰ هزار تن، ویان ۵۵۰ هزار تن، البرز غرب ۵۱۰ هزار تن، سپهر شرق ۵۰۰ هزار تن، فولاد خزر ۵۰۰ هزار تن، گزارش شده است.

۷ طرح بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تن 

طرح های بین ۴۰۰ تا ۵۰۰هزار تن تولید سالانه نیز شامل ۷ طرح پارس بوتیل ۴۹۰ هزار تن، روهینا جنوب ۴۸۰ هزار تن، شهریار ۴۸۰ هزار تن، شاهین بناب ۴۵۰ هزار تن، فولاد کرمان ۴۴۰ هزار تن، گروه ملی صنعتی فولاد ایران ۴۳۰ هزار تن، فرامان کرمانشاه ۴۰۰ هزار تن، است.

۲۵ طرح بین ۱۰۰ تا ۳۰۰هزار تن 

طرح های بین ۱۰۰ تا ۳۰۰هزار تن تولید سالانه نیز شامل امید آریان زرندیه ۳۰۰ هزار تن، بویر صنعت ۳۰۰ هزار تن، تجارت پردیس آذربایجان پارس رام ۳۰۰ هزار تن، صنعتی و ساختمانی یزد ۳۰۰ هزار تن، فجر سمنان ۲۵۰ هزار تن، کویر دامغان ۲۲۰ هزار تن، بیستون۲۰۰ هزار تن، اشراق زنجان ۲۰۰ هزار تن، صنعت فولاد زنجان ۲۰۰ هزار تن، اسفراین ۲۰۰ هزار تن، آذر حدید بناب ۲۰۰ هزار تن، فولاد جنوب ۲۰۰ هزار تن، سپهر فولاد لنجان ۲۰۰ هزار تن، آلیاژی اصفهان ۱۵۰ هزار تن، شمش نگین مشهد ۱۵۰ هزار تن، سهند آذر آسیا ۱۵۰ هزار تن، فولادسازان جم ۱۳۲ هزار تن، نورد و تولید قطعات فولادی ۱۲۰ هزار تن، تارا شمش ۱۰۹ هزار تن، تعاونی ذوب و ریخته گری سفید دشت ۱۰۰ هزار تن، آهن کیوان ۱۰۰ هزار تن، فولاد شاهرود ۱۰۰ هزار تن، فولاد پارس ۱۰۰ هزار تن، فولاد پارس هفت تپه ۱۰۰ هزار تن، پردیس صنعت زنده رود ۱۰۰ هزار تن است.

۳۸ شرکت با ظرفیت زیر ۱۰۰ هزار تن تولید 

شرکت های دارای ظرفیت زیر ۱۰۰ هزار تن نیز شامل ۳۶ شرکت آلیاژی ملایر ۹۵ هزارتن، درفک شمال ۶۵ هزارتن، شمش انزلی ۹۴ هزارتن، زرفام ۹۰ هزارتن، ذوب گستر قم ۹۰هزارتن، هلال اردکان ۷۲ هزارتن، ایمن تک طبرستان ۶۰ هزارتن، فولاد اسپریس ۶۰ هزارتن، ذوب بریس ۶۰ هزارتن، سریر صنعت پایتخت ۶۰ هزارتن، سامان یزد ۶۰ هزارتن، کاویان شرق آسیا ۶۰ هزار تن، لوله اتصالات چدنی کلاچ ۶۰ هزارتن، پاسارگاد فولاد نوید ۶۰ هزارتن، پولاد آذر ماهان ۶۰ هزارتن، غلتک سازان سپاهان ۵۲ هزارتن، فولاد کبکان ۵۰ هزارتن، آکام فلز سوله ۵۰ هزارتن، الوند فولاد آریا ۵۰ هزارتن، نگین کاسپین ۵۰ هزارتن، نوین قابوس ۵۰ هزارتن، سپهر سبلان ۵۰ هزارتن، حدید گستر ایساتیس یزد ۴۵ هزارتن، پارمیدا پولاد ایساتیس ۴۵ هزارتن، شمش ریزان البرز ۴۰ هزارتن، اصفهان در ۳۵ هزارتن، فولاد تابان کویر ۳۵ هزارتن، آهن آسیا ۳۳ هزارتن، آرمان اسیا ۳۲ هزارتن، لاهور آهن شرق ۳۲ هزارتن، پارس فلز ۳۰ هزارتن، بهمن آسیا۳۰ هزارتن، فولاد کیمیا ۳۰ هزارتن، ذوب آذرخش ۲۴ هزارتن، همااستیل ۲۰ هزارتن، شمش آریا ۲۰ هزارتن، است.

طرح های در حال احداث

طرح های در حال احداث نیز نشان می دهد که آهن و فولاد گل گهر ۳ میلیون تن، آلیاژی ایران با ظرفیت فعلی ۵۵۰ هزار تن و ۶۵۰ هزار تن در حال احداث، اردستان با ظرفیت فعلی ۵۰۰ هزار تن و ۶۵۰ هزار تن در حال احداث، قروه با ظرفیت یک میلیون تن، آهن اسفنجی ایساتیس ۷۰۰ هزار تن، سرمد ابرکوه ۶۰۰ هزار تن، آریا بوئین ۵۵۰ هزار تن، اسنوند آذر ۳۰۰ هزار، فولاد ارومیه ۲۰۰ هزار، بهنورد کویر ۱۵۰ هزار، زاگرس ایوان ۱۵۰ هزار تعاونی فولاد کویر ۹۵هزار، درفک شمال ۳۰ هزار، در حال احداث هستند.
همچنین طرح های دارای ظرفیت در حال احداث ۸۰۰ هزار تنی نیز شامل ۷ طرح سبزوار، سفید دشت چهارمحال و بختیاری، شادگان، غدیر نی ریز، قائنات، میانه، اقلید پارس است.

منبع: بولتن نیوز