میوه ممنوعه 3.5 میلیارد دلاری، به کام میلیاردرها و فاکتور برای فقرا!
به گزارش خط بازار، از سال ۱۳۹۶ تاکنون میزان روزانه مصرف بنزین از ۸۰ میلیون لیتر(میانگین سال ۹۶) به بیش از ۱۱۰ میلیون لیتر در ابتدای سال ۱۴۰۱ رسیده است که نشان می دهد با افزایش مصرف نزدیک به ۳۰ درصدی مواجه هستیم که معنای مشخصی دارد. برآوردها حاکی از این است که میزان مصرف بنزین تا پایان سال جاری به ۱۲۰ میلیون لیتر در روز برسد. اما چرا؟ چرا باید در این چند ماه به تعداد خودروهای موجود در کشور؛ ۱۰ درصد، یعنی به اندازه بیش از ۲ میلیون دستگاه به مصرف بنزین اضافه شود؟
تعداد خودروهای کشور از سال ۱۳۹۶ تاکنون ۱۰ درصد بیشتر شده است، اما نسبت مصرف بنزین ۳ برابر بیشتر شده است که نشانی می دهد باید ماهیت موضوع را دقیقتر بررسی کرد. قیمت واقعی بنزین از حدود ۳۰ سنت در سال ۱۳۹۶ به ۷ سنت در سال ۱۴۰۱ رسیده است که نشان می دهد با یک قیمتگذاری بی منطق و با فروش بنزین نزدیک به رایگان مواجه هستیم، که نتیجه آن میل به مصرف بیشتر بنزین در بین مردم ایران است. اما این همه ماجرا نیست و جانشینی مصرف بنزین با سایر عوامل توضیح دهندگی جامع ندارد.
در سال ۱۳۹۶ قاچاق بنزین حاشیه سود تقریبا ۳۰ درصدی برای قاچاقچیان داشت، اما هم اکنون حاشیه سود ۸۰۰ درصدی برای قاچاقچیان دارد که آنرا به کاری به شدت باصرفه تبدیل کرده است، که فضای عوامانه و فریبکارانه قیمتگذاری حامل های انرژی در ایران از این غارت سیستماتیک حفاظت می کند.
در سال ۱۳۹۶ حدود ۲۰ میلیون خودرو فعال داشتیم که این تعداد با ۱۱ میلیون موتورسیکلت تکمیل می شد. این مقدار هم اکنون به ۲۳ میلیون خودرو رسیده است، که از سال ۱۳۹۶ تاکنون شاهد افزوده شدن حدود ۱۲ درصدی به تعداد خودروها و موتورسیکلت های کشور هستیم که دلیل کند شدن روند اضافه شدن وسایل موتوری جدید به کاهش تولید ۵۰ درصدی خودروسازان و موتورسازان در ۴ سال اخیر باز می گردد.
افزوده شدن ۱۲ درصدی به تعداد وسایل بنزین سوز و افزایش مصرف ۳۰ درصدی بنزین کشور نشان می دهد که با ۱۵ تا ۲۰ درصد اضافه مصرف مواجه هستیم که توضیح آن با افزایش شدید قاچاق به دلیل بیشتر شدن حفره ناشی از قیمت به شدت ارزان سوخت در داخل در مقایسه با کشورهای همسایه مواجه هستیم که این تجارت سیاه را به یک تجارت پرسود روزانه بیش از ۱۰ میلیون دلاری تبدیل کرده است. یعنی سالانه ۳ و نیم میلیارد دلار از منابع کشور به جیب کسانی می رود که با اسم رمز حمایت از فقرا؛ یعنی کسانی که خودرو ندارند که بنزین مصرف کنند؛ از مفت فروشی حامل انرژی حمایت آهنین کرده و با طراحی انجام شده در آبان سال ۱۳۹۸ از آن یک میوه ممنوعه تمام عیار ساختند تا دولت دیگری جرات نکند به سراغ اصلاح آن برود.
این پروژه با تفسیر غلط و جعلی از مزایای درخشان هدفمندسازی یارانه ها در سال ۱۳۸۹ تکمیل می شود. زیرا حامیان متنفذ مفت فروشی حامل های انرژی بدون توجه به کاهش مصرف سوخت پس از قانون هدفمندسازی یارانه ها و کاهش بی سابقه(در سطح جهانی) ضریب جینی کشور از ۴۳ صدم به ۳۶ صدم در سال ۱۳۹۲، آنرا یک سیاست شکست خورده می دانند بدون اینکه بتوانند با استدلال منطقی و آماری ادعای خود را اثبات کنند.
سود قاچاق سوخت معادل ۳ و نیم میلیارد دلار یا ۹۵ هزار میلیارد تومان که مستقیما به جیب قاچاقچیان قدرتمند وارد می شود، باعث شده است مصرف بالای انرژی در داخل، مزیت بزرگ کشور در دارا بودن منابع نفت و گاز را از بین برده و منافع آنرا به جیب دیگران سرازیر کند.
میز اقتصاد تحریریه توصیه سیاستی می کند که در یک برنامه فوری که باید در سال ۱۴۰۱ با استفاده از تجارب قانون هدفمندسازی یارانه ها به سرانجام برسد، قیمت حامل های انرژی جهانی شده و منابع حاصل از آن صرف احیای تولید و کمک مستقیم به مردم شود تا انفال به طور عادلانه بین مردم توزیع شود.
سیاست های مکملی مانند تبدیل خودروهای کشور به برقی و هیبریدی، اصلاح نظام معماری و سازگار ساختن آن با مصرف انرژی، نوسازی صنایع کشور از نشسل ۲ کنونی به نسل ۴ فناوری، گسترش مدرن حمل و نقل عمومی و … نیز می توان انجام داد که توضیحات تکمیلی آن در گزارش های آتی منتشر می شود.
منبع: تحریریه