شمارش معکوس برای فروپاشی آمریکا/تا ساعاتی دیگر تکلیف جنگ مشخص می شود

 سفر عباس عراقچی به ترکیه  که از نظر بسیاری، دیداری جهت وساطت میان ایران و آمریکا است، به نحوی، آخرین تلاش جدی برای جلوگیری از جنگ میان تهران و واشنگتن به حساب می آید. اما آیا این تلاش می تواند مثمر ثمر باشد؟ آیا ترکیه می تواند جلوی جنگ را بگیرد؟

آنچه مشخص است این است که ایران و آمریکا همچنان بر سر ۴ موضوع اختلاف نظر دارند:

الف. مساله غنی سازی و فعالیت هسته ای ایران

ب. مساله موشک های ایران و کاهش تعداد آنها

ج. مساله اورانیوم های مخفی در ایران

د. مساله نیروهای نیابتی ایران یا به اصطلاح، نیروهای مقاومت

بسیاری تا پیش از این می گفتند که حل این ۴ مساله (به خصوص دو مساله نخست) لاینحل به نظر می رسد اما اتفاقات اخیر ممکن است وضعیت را تغییر دهد. طبق گزارش های مختلف غربی و عبری، آمریکا به این نتیجه رسیده که حمله به ایران به سهولت حمله به ونزوئلا و ربایش مادورو نیست. آمریکا نگران جبهه های مختلف از جمله شبه نظامیان عراق و یمن است  و می ترسد که جنگ احتمالی با ایران به اندازه جنگ ونزوئلا، سریع السیر، برق آسا و قاطع نباشد. این دقیقا مساله ای است که ممکن است زمینه را برای مذاکرات صلح فراهم کند.

مذاکره؛ کلافی که پیچیده تر شده است

پیش از این بیان شد که مسائل چهارگانه فوق قابل تقسیم به دو دسته است:

الف. مسائل لاینحل و غیرقابل مذاکره (شامل مساله غنی سازی در داخل ایران و مساله موشکی)

ب. مسائل بسیار دشوار اما قابل مذاکره (شامل مساله نیروهای نیابتی و اورانیوم ها)

به نظر می رسد با توجه به تحولات اخیر منطقه، ممکن است یکی از دو مسائلِ به نظر لاینحل فوق نیز حل شدنی گردد. این مساله مربوط به مساله موشکی است. مساله موشکی ایران یکی از مسائلی است که همواره اسرائیل را درگیر خود کرده است اما ایالات متحده تا پیش از جنگ ۱۲ روزه، مانور زیادی روی این مساله نداشت و حداقل، در مسائل ذکر شده در نطق های ترامپ در دور دوم ریاست جمهوری اش جایی نداشت اما حالا این مساله پس از جنگ مهم شد. آمریکا احساس کرد که ایران از نظر نظامی ضعیف شده است. او همچنین، به این نکته پی برد که موشک های ایرانی نقش برجسته ای در ضربه زدن به اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه ایفا نمودند. به همین دلیل، مساله موشکی را هم به شروط مذاکراتی خود اضافه کرد. پر واضح است که اگر ترامپ تصمیم بگیرد که به رویکرد قبل از جنگ خود بازگردد و به خصوص مجددا از قدرت ایران احساس ترس کند ممکن است دست از مساله موشکی بردارد و آن را تعلیق کند یا فعلا مسکوت گذارد.

در این صورت، باز به نقطه اول بازمی گردیم: غنی سازی صفر. مساله تعلیق غنی سازی از جمله مسائلی است که بارها میان ایران و آمریکا مطرح شده و این دو هرگز نتوانسته اند به نتیجه برسند. علت این است که نه آمریکا حاضر است از این شرط کوتاه بیاید که ایران غنی سازی خود را ولو به اندازه بسیار پایین ادامه دهد و نه ایران حاضر است دست از غنی سازی داخل کشور بکشد.

باید دید یکی از دو طرف حاضر هستند بر سر این مساله کوتاه بیایند و یا دو طرف ترجیح می دهند به جنگ روی بیاورند.