دلالی تخمک و رحم پرسودتر از دلار!

به گزارش خط بازار؛ «قابل‌دار نیست. برای اجاره ۹ ماه رحم خانم جوان برای پرورش فرزندتان باید یک میلیارد تومان پیش و ماهیانه ۵۰ میلیون تومان پرداخت کنید!»این مبلغی است که صاحب یکی از پیج‌های فروش تخمک و اجاره رحم به خانواده‌های نیازمند به روش‌های جایگزین برای فرزندآوری، پیشنهاد می‌دهد. در یکی دو سال گذشته، پیج‌های فروش تخمک و رحم اجاره‌ای به وفور فعالیت می‌کنند و مثل قارچ تکثیر می‌شوند. البته هر از گاهی تبلغات آنها روی در و دیوار شهر هم پیدا می‌شود.

به گفته یک منبع آگاه، دارندگان این پیج‌ها دلال هستند و هیچ تخصصی در زمینه درمان ناباروری، اهدای تخمک، IVF و… ندارند. این افراد کمیسیون‌های میلیونی دریافت می‌کنند و در نهایت درصد کمی از پول را به اهداکننده تخمک و مادر جایگزین می‌دهند.

در استوری اکثر این پیج‌ها نوشته شده است: «ماهانه با اهدای یک تخمک ۳۰ تا ۳۵ میلیون درآمد داشته باش.»این پیج‌ها اصرار دارند که خانم‌ها هر ماه بدون هیچ عارضه‌ای می‌توانند تخمک اهدا کنند، اما آیا واقعاً این کار شدنی است؟

چرا در فضای مجازی از اصطلاحات خرید و اجاره برای تخمک و رحم استفاده می‌شود؟

اجسادی که کبد، کلیه و سایر ارگان‌ها و اعضایشان را اهدا می‌کنند، همه با هدف خیر و نیت انسان‌دوستانه است؛ با این حال، هزینه‌های جراحی، بیمارستان، آی‌سی‌یو، داروها، لوازم مصرفی جراحی و مراقبت‌های پس از عمل باید توسط فرد گیرنده عضو پرداخت شود. آیا این به معنای خرید و فروش آن عضو است؟

این هزینه‌ها تنها برای انجام پیوند و انتقال اعضا لازم است و به هیچ وجه به معنی تجارت یا سودآوری شخصی نیست. افرادی که به دلیل ناآگاهی از واژه‌هایی مانند «فروش تخمک» یا «اجاره رحم» استفاده می‌کنند، تنها به کرامت انسانی و به افرادی که واقعاً با هدف خیر و نیت درست این اقدامات را انجام می‌دهند، آسیب می‌رسانند و برداشت نادرست ایجاد می‌کنند.

دلالان تخمک و رحم با مراکز درمان ناباروری در ارتباط هستند؟

هیچ‌یک از مراکز پزشکی با چنین افرادی مراوده ندارند و ارقامی که در فضای مجازی مطرح می‌شوند، کاملاً غیرواقعی و غیراصولی است و هیچ مبنای علمی یا قانونی ندارد.

اگر قرار باشد بیماری از خدمات درمانی یک فرد اهداکننده استفاده کند، بدیهی است که هزینه‌های مواد، داروها، آزمایشات و تمامی اقدامات ضروری که فرد اهداکننده باید برای اهدای تخمک انجام دهد، باید توسط گیرنده پرداخت شود. این هزینه‌ها صرفاً برای پوشش هزینه‌های پزشکی و درمانی است و به هیچ وجه به معنای تجارت یا خرید و فروش جزئی از بدن انسان نیست.

ما به شدت با مسئله خرید و فروش تخمک مخالف هستیم و با تمام توان برای پیشگیری و مبارزه با چنین اقداماتی تلاش می‌کنیم تا کرامت انسانی و اخلاق پزشکی حفظ شود.

پیج‌های خرید و فروش تخمک توسط پزشکان مدیریت می‌شود؟

این صفحات مجازی به هیچ نهاد یا سازمان خاصی وابسته نیستند؛ بلکه توسط افراد حقیقی مدیریت می‌شوند و صرفاً مطالبی بی‌ربط، گمراه‌کننده و غیرعلمی منتشر می‌کنند که می‌تواند به روند درمان بیماران آسیب برساند و اعتماد عمومی را نسبت به مراکز پزشکی کاهش دهد. این گونه رفتارها علاوه بر ایجاد سردرگمی، می‌توانند موجب برداشت‌های نادرست و نگرانی‌های بی‌مورد برای بیماران و خانواده‌های آن‌ها شوند.

دلالان می‌گویند که خانم‌ها هرماه می‌توانند تخمک بفروشند؛ آیا واقعی است؟

مشخص است فردی که چنین پیام‌ها و مطالبی را در فضای مجازی به اشتراک گذاشته است، هیچ آگاهی و اطلاعی از اصول پزشکی و فرآیندهای درمان ناباروری ندارد. تمامی این صفحات مجازی قلابی هستند؛ به‌عنوان مثال ادعا می‌کنند که خانم‌ها هر ماه یک تخمک آزاد می‌کنند و می‌توانند به جای عادت ماهانه این تخمک را هر ماه اهدا کنند، که این کاملاً غیرعلمی و اشتباه است. واقعیت این است که هر خانم در هر ماه تنها یک تخمک آزاد می‌کند و این تخمک هم به‌سادگی قابل استحصال نیست و حتی در صورت استحصال، به تنهایی برای درمان ناباروری کافی و مؤثر نیست. در درمان ناباروری و فرآیند اهدا، نیاز است که تعداد بیشتری تخمک از فرد اهداکننده به دست آید که این کار هم بسیار تخصصی و پیچیده است. علاوه بر این، فرد اهداکننده باید دوره‌های درمانی طولانی و دشواری را طی کند و تحت نظر دقیق پزشک باشد تا سلامت خود و کیفیت تخمک‌ها حفظ شود.

ادعای «اهدای تخمک در هر ماه» نشانه بی‌اطلاعی فرد منتشرکننده است و نشان می‌دهد که حتی نمی‌داند چگونه تخمک از بدن یک فرد استخراج و به فرد دیگر اهدا می‌شود. فردی که چنین پیام‌هایی را در فضای مجازی منتشر می‌کند، معمولاً از سر بی‌اطلاعی یا سوءقصد این کار را انجام می‌دهد و اطلاعات نادرست را به دیگران منتقل می‌کند. علاوه بر این، مراکز درمان ناباروری تحت اصول و مقررات وزارت بهداشت فعالیت می‌کنند و روابط و اقدامات درمانی به‌صورت کنترل‌شده تعیین و ابلاغ می‌شود تا هیچ فردی مجاز به انجام این فرآیند به شکل بی‌ضابطه نباشد. این مراکز کاملاً تحت نظارت و کنترل بوده و درمان‌های جایگزین ناباروری را به صورت محرمانه و با بررسی‌های دقیق و علمی انجام می‌دهند. همچنین مراکز درمان ناباروری به هیچ وجه اجازه دریافت تخمک بیش از یک یا دو بار از یک فرد اهداکننده را نمی‌دهند و سیاست‌های سختگیرانه‌ای برای حفظ سلامت اهداکننده و گیرنده اعمال می‌کنند.

آیا همه مراکز درمانی توانایی انتقال تخمک را دارند؟

استفاده از درمان‌های جایگزین، فرآیندی بسیار پیچیده‌تر از درمان ناباروری است و خود درمان ناباروری نیز به تنهایی یک پروسه تخصصی و دشوار به شمار می‌آید. همه مراکز درمانی توانایی و تجهیزات لازم برای انجام درمان‌های جایگزین را ندارند. در بسیاری از مراکز، به دلیل نداشتن بانک گامت، انجام این اقدامات به راحتی ممکن نیست؛ زیرا در درمان‌هایی مانند اهدای تخمک، وجود بانک گامت ضروری است و اهداکنندگان و گیرندگان باید به صورت محرمانه و مطابق قانون خدمت دریافت کنند. یک مرکز کوچک که حجم کاری کمی دارد، قادر به ایجاد چنین بانکی نیست و نمی‌تواند این خدمات را به زوجین نیازمند ارائه دهد. بنابراین بسیاری از مراکز صرفاً درمان کلاسیک ناباروری را انجام می‌دهند و فرایند اهدای تخمک را به مراکز بزرگ‌تر و مجهز ارجاع می‌دهند تا کیفیت، محرمانگی و ایمنی درمان حفظ شود.

چرا تبلیغات اینستاگرامی درباره اهدای تخمک از نظر پزشکی و قانونی غیرقابل‌قبول است؟

زمانی که در یک مرکز درمان ناباروری، پزشک متخصص با فلوشیپ ناباروری خانم و آقا را معاینه می‌کند و متخصص اورولوژیست نیز وضعیت آقا را مورد بررسی قرار می‌دهد، اگر مشخص شود که این زوج با استفاده از گامت‌های خود و روش‌های کلاسیک قبلی نتیجه نخواهند گرفت، به‌عنوان آخرین راه درمان، روش‌های جایگزین توصیه می‌شود. در درمان اهدا، لازم است اهداکننده‌ای مناسب پیدا شود که از نظر ژنتیک و فلو‌تیپ‌ها بیشترین شباهت را با فرد گیرنده داشته باشد و این روند نیز باید کاملاً محرمانه انجام شود.

پس از یافتن اهداکننده مناسب، این فرد باید در یک مرکز درمان ناباروری و تحت نظر متخصصین آن مرکز، با داشتن شرایط متعدد جسمی و روانی که سلامت او را تأیید می‌کند، برای مدت طولانی تحت درمان‌های تحریک تخمک‌گذاری قرار گیرد تا مرکز بتواند از تخمک‌های او استفاده کند. سپس تخمک‌ها استخراج شده و به صورت کاملاً کنترل‌شده به گیرنده انتقال می‌یابد. تمامی این فرآیند باید محرمانه ثبت و مدارک آن نگهداری شود. براساس قانون، مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۸۲ تأکید کرده است که این اقدام درمانی و اسناد مربوط به آن باید «فوق محرمانه» باقی بماند. بنابراین امکان ندارد فردی در اینستاگرام تبلیغ کند و از این طریق خود را اهداکننده معرفی کرده و تخمک خود را خارج کند و به فرد دیگری انتقال دهد؛ این کار از نظر پزشکی غیرممکن و از نظر قانونی جرم محسوب می‌شود.

توافق میان مادر جایگزین و مادر بیولوژیک چگونه انجام می‌شود و چه نکاتی باید در قرارداد لحاظ شود؟

به هیچ عنوان نمی‌توان روی چنین خدمتی قیمت گذاشت؛ این کار نه خرید و فروش است و نه معامله تجاری. هیچ بنگاه یا شرکتی نمی‌تواند این فرآیند را انجام دهد، بلکه توافقی بین مادری که ۹ ماه حاملگی جنین را برعهده دارد و مادر بیولوژیک جنین صورت می‌گیرد.

زوج‌های داوطلب برای استفاده از رحم جایگزین باید با افرادی که شرایط انجام این کار را دارند آشنا شوند و هزینه‌ای که مادر جایگزین در طول ۹ ماه بارداری و پس از زایمان صرف می‌کند، پرداخت کنند. جنین نیز باید در یک مرکز ناباروری رسمی و دارای مجوز وزارت بهداشت شکل بگیرد و تنها میان طرفین یک قرارداد مکتوب تنظیم شود تا همه از شرایط توافق آگاه باشند.

قیمت‌هایی که در فضای مجازی به‌عنوان «پول پیش» یا «اجاره ماهیانه رحم» مطرح می‌شوند، بی‌حرمتی به انسانیت و کرامت انسانی است. مبلغ و نحوه پرداخت هیچ ارتباطی با پزشک معالج یا مرکز درمانی ندارد؛ بلکه توافق مالی صرفاً میان طرفین است و برخی با مبالغ بیشتر و برخی با مبالغ کمتر این کار خداپسندانه را انجام می‌دهند.

شکل تجاری دادن به این اقدام توسط افرادی که صلاحیت اظهار نظر ندارند، هویت کار را خدشه‌دار می‌کند و ذهن جامعه را مخدوش می‌کند، به‌طوری که ممکن است مردم تصور کنند رحم خانم‌ها توسط دلال‌ها در خیابان یا فضای مجازی اجاره داده می‌شود. هیچ فردی نمی‌تواند رحم دیگری را اجاره دهد و سوءتعبیر یا سوءاستفاده برخی ناآگاهان و سودجویان نباید به سرنوشت بیماران آسیب بزند.