داستان ضرب سکه در امارات متحده عربی
به گزارش خط بازار؛ در سواحل جنوبی خلیج فارس، جایی میان بادهای داغ بیابان و آسمانخراشهای دبی، طلا همچنان حکم پادشاه تجارت را دارد. فلزی که در گذشته، مهریه، هدیه و پشتوانه خاندانهای تجاری بزرگ بود، امروز در برابر دلار، درهم و فناوریهای نو، باز هم جایگاه خود را حفظ کرده است.
این گزارش، روند تاریخی و اقتصادی سکههای طلا در امارات را از روزگار بازارهای سنتی دیره تا عصر بورسهای دیجیتال دنبال میکند؛ روایتی از اینکه چگونه این کشور کوچک به یکی از بزرگترین درگاههای طلای جهان تبدیل شد.
از سکههای عثمانی تا شکلگیری هویت پولی امارات
پیش از تشکیل رسمی کشور امارات در سال ۱۹۷۱، سکههای متعددی در این سرزمین کوچک و تجاری در گردش بودند؛ از سکههای عثمانی و هندی تا ریالهای سعودی و روپیه خلیج فارس.
در آن دوران، طلا در قالب زیور و سکه وارد معاملات خانوادههای بازرگان میشد، اما امارات هنوز سکه ملی طلا نداشت و بسته به مسیر تجارت، از پولهای خارجی استفاده میکرد.
پس از تشکیل کشور جدید، دولت به سمت ایجاد واحد پولی یکپارچه حرکت کرد و درهم مبنای مالی کشور امارات شد. اگر چه سکه طلای رسمی در امارات منتشر نشد، اما سکهها و شمشهای طلا در دهههای بعد نقش مهمی در تجارت، ذخایر و سرمایهگذاری در این کشور پیدا کردند؛ نقشی که خلاف بسیاری از کشورهای منطقه، مستقیماً با رشد دبی بهعنوان قطب تجارت جهانی گره خورد.
طلا؛ ستون تجارت خصوصی و مهاجرمحور امارات
رشد درآمدهای نفتی از دهه ۱۹۷۰ به بعد، امارات را به یکی از بزرگترین واردکنندگان و توزیعکنندگان طلا در منطقه تبدیل کرد. دبی، با سیاست اسکله آزاد، معافیتهای مالیاتی و مسیرهای تجاری باز، بهسرعت به مرکز خرید و فروش، پالایش و صادرات مجدد (Re-exportation) طلا تبدیل شد.
در همین دوره، شمش و سکههای طلایی، نه فقط برای مردم بلکه برای بازرگانان هندی، پاکستانی و ایرانی که در بازارهای دیره فعالیت داشتند، ابزار اصلی سرمایه و تجارت بود.
بهعبارتی، همانطور که نفت اقتصاد دولت امارات را ساخت، طلا ستون تجارت خصوصی و مهاجر محور این کشور شد.
دیره؛ نخستین قلب طلا در امارات
بازار طلای دیره در دبی که قدمت آن به دهه ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ بازمیگردد، هنوز هم یکی از مهمترین مراکز طلای جهان است. در این بازار، سکههای طلای هندی، سعودی، بریتانیایی (Sovereign)، و بعدها سکههای یادبود امارات دستبهدست میشدند. دیره نخستین مکانی بود که مجموعههای سنتی طلای عربی با تقاضای تجار جنوب آسیا پیوند خورد.
بازی طلایی امارات، بدون ضرب سکه سرمایهای
خلاف عربستان یا ترکیه، امارات طلای سرمایهای بهعنوان سکه رسمی برای سرمایهگذاری انبوه ضرب نکرد.
اما از دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، مجموعهای از سکههای طلای یادبود با عنوانهای اتحاد امارات (۱۹۷۱)، سالهای ملی و سازندگی، سکههای طلایی یادبود شیخ زاید، سکههای اختصاصی بانک مرکزی برای مناسبتهای تاریخی منتشر کرد. این سکههای طلای یادبود، به جای حضور گسترده در معاملات روزمره، عمدتاً کارکرد نمادین، کلکسیونی و هدیهای پیدا کردند و در بازارهای منطقهای نیز با نقدشوندگی خوبی معامله شدند.
امارات، در جمع غولهای تجارت طلا در قرن ۲۱
بر اساس گزارشهای شورای جهانی طلا و آمارهای رسمی دبی، امارات طی سالهای اخیر به یکی از سه مرکز بزرگ تجارت طلا در جهان تبدیل شده است.
این کشور سالانه صدها تُن طلا وارد و صادر میکند و بخش بزرگی از آن در قالب سکه، شمش، طلای خام و جواهرات از طریق دبی به بازارهای هند، عربستان، ایران، شرق آفریقا و اروپا میرسد.
در بازار داخلی نیز، طلا همچنان یکی از مهمترین داراییهای مردم و مهاجران است. خرید شمشهای ۲۴ عیار، سکههای بینالمللی مانند کروگرند (Krugerrand) ، سوورین(Sovereign) و برگ افرا ( Maple Leaf) و همچنین سکههای یادبود امارات از رایجترین شیوههای سرمایهگذاری خانوارهاست.
گزارشهای منطقهای نشان میدهد که بازار شمش و سکه در امارات یکی از نقدشوندهترین بازارهای خلیج فارس است و بخش مهمی از جریان طلای منطقه از همین کشور عبور میکند.
طلا در جامعه امارات؛ ترکیب سنت عربی و اقتصاد مدرن
در فرهنگ امارات، طلا همچنان جایگاه پررنگی دارد. در ازدواجها و مناسبتهای سنتی طلا هدیه اصلی است، برای مهاجران ذخیرهای قابل حمل محسوب میشود، برای بازرگانان ابزاری برای پوشش ریسک ارزی و حفظ ارزش است و برای بانکها و موسسات مالی پشتوانهای مهم است.
ترکیب سنت عربی، تجارت آزاد و اقتصاد مهاجر محور باعث شده طلا بخش جداییناپذیر از زندگی اقتصادی و فرهنگی امارات باقی بماند.
منبع: تجارت نیوز