خطری بیخ گوش ایران؛ داعش آماده شورش بزرگ است؟

به گزارش خط بازار؛ با آغاز مجدد خیزش گروه های مختلف در سوریه علیه دولت بشار اسد و سقوط دمشق به دست تحریرالشام، اردوگاه های مختلف داعش در مناطق مرزی به طور کامل به هم ریختند. تعداد فراریان به حداکثر خود رسید، کلونی های صحرایی بیشتر شدند و به خصوص، بسیاری از زنان و کودکان از اردوگاه ها گریختند.

اظهارنظر اخیر ایروانی، نماینده ایران در سازمان ملل در نیویورک در مورد وضعیت امنیتی مراکز بازداشت و اردوگاه‌ هایی که هزاران تن از عناصر داعش و اعضای خانواده‌ های آنان را در خود جای داده‌، سبب نگرانی بسیاری از تحلیلگران و فرماندهان امنیتی در منطقه شده است. ایروانی روز گذشته در نشست سازمان ملل درباره سوریه گفت: هرگونه خلأ یا اختلال امنیتی می ‌تواند پیامدهای خطرناکی برای سوریه و کل منطقه به همراه داشته باشد.

اما ایروانی به چه اشاره دارد؟ واقعیت این است که نیروهای داعش در سطح میدان در حال تغییر موضع خود هستند و هر لحظه ممکن است شروع به عملیات جدید کرده و فاز خود را تغییر دهند.

برای فهم این مساله ابتدا باید مروری سریع بر تغییرات میدانی این گروهک تروریست داشته باشیم.

داعش؛ از سقوط در سوریه تا پراکندگی در آفریقا و افغانستان

گروه تروریستی داعش بعد از دست دادن مناطق تصرف شده خود در سوریه و عراق و به خصوص کشته شدن ابوبکر البغدادی و انتخاب القریشی به عنوان خلیفه خودخوانده جدید، استراتژی خود را تغییر داد و سعی کرد به جای ایجاد یک دولت در مناطق مرکزی خاورمیانه مانند القاعده، به فعالیت های زیرزمینی پرداخته و به خصوص در مناطق دورتر مانند نیجریه و سومالی در آفریقا و کوه های مرزی پاکستان و افغانستان در شرق، کلونی های تروریستی ایجاد کند. نتیجه این تغییر استراتژی ایجاد و تقویت دو شاخه داعش آفریقا و داعش خراسان بود.

این دو شاخه ضمن عملیات تروریستی و انتحاری در مناطق مختلف توانستند اعضاء جدیدی گرفته و نیروهای میدانی و انتحاری داعش را تقویت کنند، منابع مالی جدیدی به دست بیاورند و به خصوص از طریق اتصال به بازار قاچاق اسلحه در مالی و کنگو در آفریقا و پاکستان در شرق، به تسلیحات جدید دست پیدا کنند.

با این حال، دور بودن از مرکز تحولات به خصوص عراق و سوریه سبب کاهش قدرت و مانور عملیاتی داعش گردید. این مساله زمانی تقویت شد که تحریرالشام و محمد الجولانی به قدرت رسید و بر خلاف سابقه اش در مقابل داعش ایستاد و سعی کرد آنها را وارد بازی نکند.

با این حال، سران داعش به خوبی می دانند تا زمانی که مجددا وارد محور تحولات خاورمیانه نشده و در کشورهای مهم مرکزی مانند سوریه و عراق و … فعالیت نداشته باشند، نمی توانند به مقابله و رقابت با دیگر گروه های سلفی – تکفیری یا به اصطلاح خودشان جهادی بپردازند. به نظر می رسد یک اتفاق یا روند به داعشی ها کمک می کند که به مدار تحولات خاورمیانه بازگردند.

اردوگاه های امنیتی؛ پاشنه آشیل بزرگ عراق و سوریه

مقاله مهم انستیتو خاورمیانه (Middle East Institute) که در سال ۱۴۰۱ نوشته شده و به بررسی تحولات سوریه می پردازد به خوبی خطر بزرگ سوریه و احتمال رستاخیز داعش را نشان می دهد.

مقاله این اندیشکده آمریکایی بر چند نکته مهم دست می گذارد. طبق این گزارش، وضعیت اردوگاه های امنیتی و زندان های سوریه اصلا خوب نیست و روزانه ده ها داعشی از زندان ها فرار می کنند. این افراد پس از فرار به منطقه صحرایی شمال باغوز و شرق البصیره در امتداد مرز عراق به جنوب می گریزند. این منطقه ای است که عملاً به پایگاه داعش تبدیل شده است؛ جایی که در آن، این گروه رسما حکومت کرده، یک سیستم منظم مالیاتی وضع نموده و نیروهای محلی را جذب می کند. همچنین، داعش به طور گسترده ‌تری در سرتاسر بیابان مرکزی سوریه، شبکه ‌ای از خانه‌های امن، اردوگاه‌های بیابانی و کمپ‌ های آموزشی کوچک صحرایی دایر کرده و نیروهای تحت امر خود را اداره می ‌کند.

خطر بزرگتری که اندیشکده انستیتو خاورمیانه به آن اشاره می کند مربوط به اردوگاه های زنان و کودکان داعشی و خانواده های سربازان این گروهک است. طبق این گزارش، این زنان و کودکان سمپات داعشی ها هستند و می توانند برای دولت مستقر در سوریه و عراق مشکلات زیادی ایجاد کنند.

وضعیت جدید؛ بمب ساعتی به کار افتاده؟

با آغاز مجدد خیزش گروه های مختلف در سوریه علیه دولت بشار اسد و سقوط دمشق به دست تحریرالشام، اردوگاه های مختلف داعش در مناطق مرزی به طور کامل به هم ریختند. تعداد فراریان به حداکثر خود رسید، کلونی های صحرایی بیشتر شدند و به خصوص، بسیاری از زنان و کودکان از اردوگاه ها گریختند.

با توجه به وضعیت سوریه در گزارش فوق و وخیم تر شدن اوضاع در شرایط فعلی، می توان به این نتیجه رسید که اوضاع امنیتی در منطقه به شدت وخیم است و هر لحظه خطر شورش مجدد داعشی ها وجود دارد. این دقیقا مساله ای است که ایروانی به آن اشاره داشته و نسبت به آن هشدار می دهد.

منبع: خبر فوری