وقتی تورم خوراکیها سهرقمی میشود، دیگر بحث بر سر «عدد» نیست؛ بحث بر سر تغییر کیفیت زندگی دهکها و شکل تازهای از فشار اقتصادی است. تازهترین دادههای مرکز آمار ایران از تورم بهمن نشان میدهد، خوراکیها و آشامیدنیها نسبت به سال گذشته ۱۰۵.۵ درصد گرانتر شدهاند! رقمی که ۳۷ واحد درصد بالاتر از تورم کل ۶۸.۱ درصدی قرار دارد. همزمان، تورم ماهانه شاخص کل به ۹.۴ درصد رسیده؛ عددی که در صورت تداوم میتواند اقتصاد را به سمت تورمهای بسیار بالاتر سوق دهد.
اما مهمتر از شاخص کل، ترکیب آن است؛ جهش ۵۰.۵ درصدی قیمت روغن در یک ماه، رشد ۲۳ درصدی قیمت گوشت و افزایش دو رقمی اغلب اقلام خوراکی نشان میدهد، شوک بهمن نه از جنس اجاره و خدمات، بلکه از دل کالاهای مصرفی روزمره بیرون آمده است. در مقابل، تورم مسکن به ۳۵ درصد محدود مانده؛ نشانهای از آنکه موتور گرانی، مسیر خود را تغییر داده و مستقیماً سفره خانوار را هدف گرفته است.
تورم خوراکی ها ۳ رقمی شد!
تورم نقطهبهنقطه بهمن در اغلب گروههای کالایی و خدماتی در سطوح بالایی قرار گرفته است. دخانیات با ۹۹.۲ درصد، کالاها و خدمات متفرقه با ۸۷.۵ درصد، هتل و رستوران با ۶۶.۳ درصد، مبلمان و لوازم خانگی با ۶۵.۴ درصد و حملونقل با ۶۴.۹ درصد از جمله گروههایی هستند که افزایشهای سنگین سالانه را تجربه کردهاند.
در بخش خدمات عمومیتر نیز تفریح و فرهنگ ۵۸.۷ درصد، بهداشت و درمان ۵۷.۴ درصد، پوشاک و کفش ۵۴.۵ درصد و ارتباطات ۵۳.۵ درصد رشد قیمت داشتهاند. آموزش با ۴۴.۵ درصد و مسکن، آب، برق و گاز با ۳۵.۳ درصد کمترین نرخهای تورم سالانه را ثبت کردهاند.
با این حال، نقطه کانونی تورم بهمن جایی دیگر است؛ خوراکیها و آشامیدنیها با ثبت تورم ۱۰۵.۵ درصدی تنها گروهی هستند که وارد کانال سهرقمی شدهاند؛ به این معنا که هزینه یک سبد یکسان از اقلام خوراکی نسبت به بهمن سال گذشته بیش از دو برابر شده است، در حالی که تورم نقطهبهنقطه شاخص کل ۶۸.۱ درصد است. وقتی خوراکیها با فاصلهای معنادار از سایر گروهها میتازند، تورم از یک بحران قیمتی عمومی به یک بحران معیشتی مستقیم تبدیل میشود.
تورم بر سر سفره مردم نشست
تورم ماهانه بهمن تصویری بهمراتب تندتر از تورم سالانه ارائه میدهد. در صدر جدول، روغنها و چربیها با جهش ۵۰.۵ درصدی قرار دارند؛ افزایشی که عملاً یک شوک قیمتی در بازه یکماهه محسوب میشود. پس از آن، انواع گوشت قرمز و سفید با رشد ۲۳.۲ درصدی و دخانیات با ۲۰.۴ درصد افزایش، بیشترین فشار را در سبد مصرفی خانوار ایجاد کردهاند.
گروه قند و شکر و شیرینیها ۱۴.۴ درصد، لبنیات و تخممرغ ۱۳.۹ درصد و نان و غلات ۱۱.۳ درصد افزایش قیمت داشتهاند؛ به این معنا که اغلب اقلام اصلی سفره در یک ماه رشد دو رقمی را تجربه کردهاند. در بخش خدمات، هتل و رستوران ۱۱.۳ درصد و حملونقل ۱۰.۵ درصد افزایش یافتهاند. در مقابل، مسکن تنها ۲.۵ درصد و آموزش ۰.۳ درصد رشد کردهاند.
در مجموع، تورم ماهانه شاخص کل به ۹.۴ درصد رسیده؛ رقمی که در صورت تداوم، میتواند مسیر تورم سالانه را نیز صعودیتر کند. وقتی چند قلم کلیدی خوراکی در یک ماه جهشهای دو رقمی و حتی ۵۰ درصدی ثبت میکنند، تورم از یک روند تدریجی به یک شوک معیشتی تبدیل میشود.
جهت چرخش موتور تورم تغییر کرد
اگر در ماههای گذشته «اجاره» متهم ردیف اول تورم بود، بهمن نشان داد صحنه عوض شده است. فشار قیمتها حالا نه در قراردادهای سالانه مسکن، بلکه در خریدهای روزمره و سبد خوراکی خانوار تخلیه میشود؛ جایی که اثر آن فوری، ملموس و غیرقابل تعویق است. تورم وقتی به سفره میرسد، دیگر یک شاخص اقتصادی نیست؛ به مسالهای اجتماعی تبدیل میشود که مستقیماً کیفیت زندگی را هدف میگیرد.