توافق سکوت: نقشه مخفی آتشبس ایران وآمریکا
بر اساس رصد خبری سایتها، شبکههای هواداران حکومت و محافل سیاسی نزدیک به ساخت قدرت، به نظر میرسد در مذاکرات مسقط طرحی مشخص برای ترک تخاصم میان ایران و آمریکا روی میز قرار داشته است. این قرائن نشان میدهد گفتوگوها صرفاً تاکتیکی یا نمایشی نبوده، بلکه ناظر بر یک چارچوب امنیتی جدید بوده که هدف آن خروج دو طرف از وضعیت لبه جنگ است.
شکافی در دیوار تخاصم
از قلب ماشین دیپلماسی جمهوری اسلامی، پیشنهادی بیرون آمده که قواعد بازی را بهطور جدی تغییر میدهد. این یک برنامه عملیاتی است که در سطوح بالای سیاست خارجی ایران طراحی شده و اکنون در میز مذاکرات محرمانه مسقط به طرف آمریکایی منتقل شده است. معاملهای که هدفش نه آشتی، بلکه بازنویسی مجدد منطق ۴۷ سال تقابل است.
فرضیه بنیادین: دوستی غیرممکن، تخاصم غیرضروری
طرح بر یک اصل روشن استوار است: روابط ایران و آمریکا به وضعیت پیش از انقلاب بازنمیگردد. اختلافات ساختاری، ایدئولوژیک و امنیتی مانع از دوستی است. اما این پیشنهاد میگوید جنگ نیز ضرورتی ندارد. میتوان از تخاصم فعال عبور کرد و به نوعی تعادل سرد رسید؛ مدلی که در شرایط انفجاری منطقه، خود را بهعنوان تنها گزینه مهار فاجعه معرفی میکند.
هسته توافق: پیمان عدم تعرض متقابل
پیشنهاد بر یک مبادله مشخص بنا شده است. ایران متعهد میشود هیچ اقدام خصمانه مستقیمی علیه منافع آمریکا و متحدان کلیدی آن در منطقه، بهویژه اسرائیل، انجام ندهد. در مقابل، آمریکا متعهد میشود از اقدام نظامی علیه ایران خودداری کند و مانع از ورود متحدانش به چنین سناریویی شود. این چارچوب، امکان اعلام یک پیروزی دیپلماتیک برای واشنگتن را فراهم میکند، بدون آنکه وارد جنگی پرهزینه شود.
حل معما: بازتعریف رابطه با محور مقاومت
طرح برای حساسترین گره، یعنی شبکه نیروهای همسو با ایران در منطقه، یک تغییر بنیادین را پیشنهاد میدهد. بر اساس این چارچوب، ایران متعهد میشود که از ارسال سلاح به نیروهای موسوم به محور مقاومت خودداری کند. همچنین در تعاملات منطقهای، جانب مستقیم این نیروها را در برابر دولتهای رسمی نگیرد.
در این مدل، هرگونه رابطه سیاسی، امنیتی یا دیپلماتیک ایران صرفاً از کانال دولتهای رسمی کشورها انجام میشود و نه از مسیر گروههای مسلح یا بازیگران غیردولتی. این به معنای تغییر نقش ایران از پشتیبان میدانی نیروهای نیابتی به بازیگری است که روابط خود را در چارچوب حاکمیت دولتها تعریف میکند.
منطق قدرت: چرا آمریکا معامله میکند؟
پرسش کلیدی این است که چرا آمریکا با وجود برتری نظامی آشکار، وارد چنین معاملهای میشود. پاسخ در محاسبه هزینه و فایده نهفته است. حمله به ایران ممکن است دستاوردی تاکتیکی داشته باشد، اما به احتمال زیاد به بیثباتی گسترده منطقه، شوک انرژی و یک درگیری طولانی منجر خواهد شد. این طرح، هدف مهار ایران را بدون هزینههای سنگین جنگ محقق میکند.
سود دوطرفه در میانه بحران
برای واشنگتن، این توافق ثبات نسبی با بازیگری قابل پیشبینی—هرچند رقیب—را تضمین میکند و گزینه پرهزینه تغییر رژیم را کنار میگذارد. برای تهران، این مسیر راهی برای جلوگیری از جنگ و شکستن بنبست فشار حداکثری است. در عرصه داخلی، میتوان آن را بهعنوان مدیریت بحران و حفظ امنیت ملی بدون ورود به درگیری نظامی مستقیم معرفی کرد.
جمعبندی: آتشبس بدون صلح
آنچه در مسقط در حال شکلگیری است، نه صلح است و نه عادیسازی روابط. این یک تعلیق برنامهریزیشده تخاصم است؛ وضعیتی میان جنگ و دوستی. اگر این چارچوب تثبیت شود، میتواند به کاهش تنشهای منطقهای، گفتوگوهای مستقیمتر و شاید در افقی دورتر، تنظیم قواعد جدید همزیستی منجر شود. مسقط دیروز میزبان ایدهای بود که میکوشد امکان «عدم جنگ» را از دل یکی از خصمانهترین روابط جهان بیرون بکشد.
منبع: تابناک