انتشار جهانی متان به اوج خود رسید؟
به گزارش خط بازار؛ انتشار گازهای گلخانهای، بهویژه متان، به یکی از بزرگترین چالشهای زیستمحیطی جهان تبدیل شده است. متان، گازی بسیار قویتر از دیاکسیدکربن در زمینه گرمکردن جو، به شدت بر تغییرات اقلیمی تأثیر میگذارد. گزارش جدیدی که در سال ۲۰۲۴ منتشر شده، نشان میدهد که انتشار جهانی متان به رکوردی جدید رسیده و اکثر این انتشار از فعالیتهای انسانی ناشی میشود. این موضوع نگرانیهای جدی درباره دستیابی به اهداف اقلیمی بینالمللی به وجود آورده است.
افزایش انتشار متان و تأثیر آن
گزارش بودجه جهانی متان ۲۰۲۴ که توسط پروژه جهانی کربن منتشر شده است، به تحلیل جامع انتشار متان و پیامدهای آن برای تغییرات اقلیمی میپردازد. بر اساس این گزارش، در دو دهه گذشته، انتشار متان ناشی از فعالیتهای انسانی با ۲۰ درصد افزایش روبهرو بوده و اکنون دو سوم از کل انتشار متان در جهان از منابع انسانی ناشی میشود.
غلظت متان در جو زمین تا سال ۲۰۲۳ به ۱۹۲۳ قسمت در میلیارد رسیده است که این میزان ۲.۶ برابر سطح پیش از صنعتی شدن است. این عدد نه تنها بالاترین غلظت متان در ۸۰۰ هزار سال گذشته را نشان میدهد، بلکه به صورت جدی اهداف کاهش گرمایش جهانی را در معرض خطر قرار میدهد. محققان هشدار میدهند که ادامه این روند میتواند رسیدن به هدف محدود کردن گرمایش به ۱.۵ درجه سانتیگراد را غیرممکن کند.
چرا متان مهم است؟
متان یکی از قویترین گازهای گلخانهای است که توانایی آن در گرمکردن جو بسیار بیشتر از دیاکسیدکربن است. هرچند عمر متان در جو نسبتاً کوتاه است، اما در ۲۰ سال اول پس از انتشار، متان میتواند جو زمین را تا ۹۰ برابر بیشتر از دیاکسیدکربن گرم کند. این گاز هم از منابع طبیعی مانند تالابها و هم از منابع انسانی مانند کشاورزی و صنعت سوختهای فسیلی به وجود میآید. مقابله با انتشار متان بسیار حیاتی است، چرا که فناوریهای فعلی توانایی حذف مستقیم آن از جو را ندارند.
منابع انسانی انتشار متان
پنج کشور بزرگ تولیدکننده متان شامل چین (۱۶ درصد)، هند (۹ درصد)، آمریکا (۷ درصد)، برزیل (۶ درصد) و روسیه (۵ درصد) هستند که در مجموع مسئول بخش بزرگی از انتشار جهانی این گاز میباشند. بزرگترین منبع متان انسانی از بخش کشاورزی است که شامل دامداری و کشت شالیزارهای برنج میشود و ۴۰ درصد از کل انتشار متان را تشکیل میدهد. پس از آن، فعالیتهای سوختهای فسیلی با ۳۴ درصد، مدیریت زباله با ۱۹ درصد و سوزاندن زیستتوده با ۷ درصد در ردههای بعدی قرار دارند.
همچنین محققان تغییراتی را در ارزیابی منابع طبیعی متان ایجاد کردهاند. به عنوان مثال، مخازن ساخته شده توسط انسان، بهخصوص سدها، سالانه حدود ۳۰ میلیون تن متان تولید میکنند. همچنین فعالیتهای انسانی مانند استفاده از کودهای شیمیایی، فاضلاب و تغییرات در کاربری زمین نیز نقش قابلتوجهی در افزایش انتشار متان از منابع طبیعی دارند.
تعهدات بینالمللی مانند تعهد جهانی متان، که توسط ۱۵۰ کشور امضا شده است، هدف کاهش ۳۰ درصدی انتشار متان تا سال ۲۰۳۰ را دنبال میکند. اما به گفته محققان، جهان تاکنون پیشرفت قابلتوجهی در دستیابی به این هدف نداشته است. بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳، انتشار متان ۵ درصد افزایش یافته که بیشترین افزایش در کشورهای چین، جنوب آسیا و خاورمیانه دیده شده است. بهویژه استخراج سوختهای فسیلی و معادن زغالسنگ در این مناطق به افزایش انتشار متان کمک کردهاند.
در حالی که اتحادیه اروپا و استرالیا توانستهاند انتشار متان ناشی از فعالیتهای انسانی را کاهش دهند، بقیه جهان هنوز در این مسیر پیشرفت قابلتوجهی نداشته است. محققان هشدار میدهند که در صورت ادامه روند فعلی، دستیابی به اهداف تعیینشده در تعهد جهانی متان بسیار بعید به نظر میرسد و ممکن است دمای جهانی تا پایان قرن به بیش از ۳ درجه سانتیگراد افزایش یابد.
به گزارش یورونیوز، انتشار متان به سطحی بحرانی رسیده و اکثر این انتشار از فعالیتهای انسانی ناشی میشود. در حالی که تعهدات بینالمللی برای کاهش متان وجود دارد، شواهد نشان میدهد که پیشرفتهای لازم در این زمینه کافی نبوده است. مقابله با افزایش انتشار متان برای دستیابی به اهداف اقلیمی ضروری است، اما بدون اقدامات قاطعتر و تلاشهای بیشتر، ممکن است جهان به سمت گرمایش جهانی بیشتر و تغییرات اقلیمی فاجعهبار حرکت کند.
منبع: تجارت نیوز