ابر قدرت بی قدرت/ ونزوئلا؛ تهدید جدید غول های نفتی

به گزارش خط بازار؛ برکشلی رئیس مرکز مطالعات انرژی وین گفت: بازار جهانی مدت هاست که عرضه ونزوئلا را نادیده گرفته و نسبت به آن حساسیتی ندارد اما این کشور در دراز مدت یک تهدید جدی برای غول های نفتی است.

ونزوئلا با وجود اینکه بزرگترین دارنده ذخایر نفتی دنیا محسوب می شود، قدرت زیادی در بازار نفت جهانی ندارد. این را می توان به خوبی از بی تفاوتی بازار نسبت به جنگ واشنگتن و کاراکاس فهمید.

بررسی قیمت ها در بازار جهانی نشان می دهد که روز شنبه ۱۳ دی ماه با آغاز حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا، قیمت نفت تنها کمتر از ۰.۵ درصد افزایش یافت. این در حالی است که انتظار می‌رفت با حمله به یک کشور نفتی که از قضا بزرگ‌ترین ذخایر اثبات‌شده جهان را دارد، ریسک کاهش عرضه به وجود آید و در پی آن قیمت نفت افزایش پیدا کند. با این حال این اتفاق رخ نداد و حتی روز دوشنبه ۱۵ دی ماه و پس از باز شدن بازار نفت جهانی و مشخص شدن وضعیت ونزوئلا، نه‌تنها قیمت نفت افزایش اندکی نیافت، بلکه قیمت نفت برنت، حدود ۰.۹۵ درصد کاهش یافت.

کاهش تولیدات بزرگترین دارنده ذخایر نفتی به کمتر از یک میلیون بشکه باعث شده که این ابر قدرت در حوزه ذخایر نفتی، قدرت خود را طی سال های گذشته از دست بدهد. اما با تغییرات ایجاد شده به نظر می رسد که ورق برای صنعت نفت این کشور برگشته است. فریدون برکشلی رئیس مرکز مطالعات انرژی وین با اشاره به این نکته که بازار بی تفاوت از کنار وقایع ونزوئلا گذشت، در اینباره به بازار می گوید: بازار جهانی نفت، مدتهاست که عرضه ونزوئلا را نادیده گرفته و نسبت تحولات آن حساسیتی ندارد. اما این کشور در دراز مدت، یک تهدید جدی برای تولید کنندگان قدرتمند بازار خواهد بود.

او این احتمال را می دهد که از اوایل دهه چهارم قرن، شاهد رشد فزاینده تولید ونزوئلا باشیم چرا که این کشور دارای ذخایر بسبار بزرگ نفت بوده و با ورود شرکت های بین المللی به آن می تواند به جایگاه دهه های پیشین خود به عنوان بزرگترین تولید کننده نفت جهان بازگردد.

رئیس مرکز مطالعات انرژی وین در بخش دیگری از گفتگوی خود با اشاره به تقاضای مازاد موجود در بازار، ادامه داد:امریکا، سعی خواهد داشت تا قیمت های جهانی نفت از بازه ۵۰-۶۰ دلار در بشکه برای برنت، فراتر نرود. ضمن اینکه سه ماهه اول هر سال، تقاضای جهانی نفت به نسبت پایین است. بنابر این اندک وقفه ای در تولید و عرضه نفت ونزوئلا، تاثیری بر بازار نخواهد داشت.

متن کامل گفتگوی بازار با فریدون برکشلی رئیس مرکز مطالعات انرژی وین را در ادامه می خوانید:

*با توجه به اینکه ونزوئلا بزرگترین ذخایر اثبات‌شده نفت جهان را در اختیار دارد، فکر می کنید که حمله نظامی ترامپ به این کشور و ربوده شدن مادورو و احتمال اعمال تغییرات در حکومت این کشور چه تغییراتی را در بازار جهانی نفت ایجاد کند؟

نیمه شب دوم ژانویه ۲۰۲۶ برای سال ها در تاریخ مورد اشاره قرار خواهد. هیچ کس خبر را باور نمی کرد. البته امریکا ۳۵ سال پیش هم اقدام مشابهی در پاناما انجام داده بود، اما ونزوئلا را کسی باور نمی کرد. من با اشتیاق منتظر باز شدن بازارهای مالی روز دوشنبه ۵ ژانویه ماندم. بازار جهانی نفت، بی اعتنا به وقایع ونزوئلا چند سنتی جا به جا شد. پیش از آن در ۴ ژانویه اوپک پلاس(گروه ۸) اجلاس مجازی داشت. اجلاس در چند دقیقه تمام شد. هیچ یک از وزرا، اشاره ای به تحولات ونزوئلا نداشتند.

ونزوئلا در سال های دور، بزرگترین تولید کننده اوپک بود. جلوتر از عربستان و ایران. از دهه ۱۹۹۰ وقتی که احزاب چپ، به قدرت رسیدند، کمپانی های بین المللی به تدریج ونزوئلا را ترک کردند. لازم به یادآوری است که هزینه توسعه، اکتشاف و تولید در صنعت نفت ونزوئلا، نسبت به خاورمیانه بالاست. نفت خام سنگین ونزوئلا، نیازمند تکنولوژی پیشرفته و تجهیزات مدرن است. تاسیسات با سرعت بیشتری مستهلک و غیرقابل استفاده می شوند.

صنعت نفت ونزوئلا در دهه های پیشین، بهترین و مجرب ترین کادر فنی را در اختیار داشت. در بین کشورهای عضو اوپک، سرامد بود. در اواخر دهه ۱۹۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی و با روی کار امدن هوگو شاوز، اعتصابات سراسری در صنعت نفت ونزوئلا که ماه ها طول کشید، به اخراج حدود نیمی از کارکنان صنعت نفت انجامید. تعداد زیادی از پرسنل هم کار را ترک کردند. صنعت به سراشیبی افتاد. پس از ان ونزوئلا نتوانست حتی بر رکوردهای قبلی خود نزدیک شود. اما حالا، صنعت نفت ونزوئلا، به سختی روزانه یک میلیون بشکه تولید می کند و تقریبا نیمی از ان را به چین می فروشد

صنعت نفت ونزوئلا در دهه های پیشین، بهترین و مجرب ترین کادر فنی را در اختیار داشت. در بین کشورهای عضو اوپک، سرامد بود. در اواخر دهه ۱۹۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی و با روی کار امدن هوگو شاوز، اعتصابات سراسری در صنعت نفت ونزوئلا که ماه ها طول کشید، به اخراج حدود نیمی از کارکنان صنعت نفت انجامید. تعداد زیادی از پرسنل هم کار را ترک کردند. صنعت به سراشیبی افتاد. پس از ان ونزوئلا نتوانست حتی بر رکوردهای قبلی خود نزدیک شود.

اما حالا، صنعت نفت ونزوئلا، به سختی روزانه یک میلیون بشکه تولید می کند و تقریبا نیمی از آن را به چین می فروشد. ونزوئلا، با همین تولید اندک، بیشترین میزان نفت نافروش دنیا را دارد. با توجه به محدودیت ظرفیت ذخیره سازی، نفت این کشورها در پهنه آب های دنیا سرگردان مانده است.

*با توجه به اظهارات مطرح شده از سوی ترامپ و مسئولین آمریکایی آینده صنعت نفت ونزوئلا را چطور پیش بینی می کنید؟ آیا تولید نفت در این کشور به روزهای اوج خود بازخواهد گشت؟

به طوریکه اشاره شد، بازار بی تفاوت از کنار وقایع ونزوئلا گذشت. در کوتاه مدت و میان مدت، ونزوئلا نقشی در تامین تقاضای جهانی نفت ایفا نخواهد کرد. البته دنیا و بیشتر از همه امریکا، به نفت ونزوئلا نیازمند است.

بازار بی تفاوت از کنار وقایع ونزوئلا گذشت. در کوتاه مدت و میان مدت، ونزوئلا نقشی در تامین تقاضای جهانی نفت ایفا نخواهد کرد. البته دنیا و بیشتر از همه امریکا، به نفت ونزوئلا نیازمند است

نفت خام ونزوئلا سنگین است. از طرفی نفت خام شیل امریکا، بسیار سبک است. پالایشگاه های کمی در دنیا می توانند نفت خام ونزوئلا و نفت خام شیل امریکا را مستقیما مصرف کنند. بنابر این امریکا نیازمند نفت ونزوئلاست تا آن را با نفت سبک شیل مخلوط کند. در واقع یکی از خریداران مهم نفت ونزوئلا، امریکاست.

در واقع بازار جهانی نفت، مدتهاست که عرضه ونزوئلا را نادیده گرفته است و نسبت تحولات آن حساسیتی ندارد. اما در دراز مدت، ونزوئلا یک تهدید جدی برای تولیدکنندگان قدرتمند بازار خواهد بود. احتمالا از اوایل دهه چهارم قرن، باید شاهد رشد فزاینده تولید ونزوئلا باشیم. ونزوئلا دارای ذخایر بسبار بزرگ نفت است. چنانچه شرکت های بین المللی ورود کنند، می تواند به جایگاه دهه های پیشین خود به عنوان بزرگترین تولید کننده نفت جهان بازگردد.

*آیا ممکن است کشورهایی همچون چین که بخش زیادی از نفت مورد نیاز خود را از ونزوئلا تامین می کردند، حالا به دنبال افزایش واردات خود از کشورهایی همچون ایران باشند؟

این درست است. هر بازیگری که از صحنه عرضه جهانی نفت، خارج می شود، هدیه ای برای سایر بازیگران بازار جهانی است. چنانچه عرضه نفت ونزوئلا به چین قطع و یا کاهش یابد، برای ایران فرصت مغتنمی است تا عرضه خود به چین را افزایش دهد.

چین در در صنعت نفت ونزوئلا چندین پروژه در اختیار دارد که بازگشت این سرمایه گذاری ها بر حسب نفت است. از طرفی ونزوئلا پولی برای پرداخت ندارد. خیلی بعید است که هر دولتی که در ونزوئلا، اختیارات را در دست گیرد، قصد مصادره دارایی های چینی را داشته باشد. بنابر این قاعدتا، چین به برداشت نفت از ونزوئلا ادامه خواهد داد

چین در در صنعت نفت ونزوئلا چندین پروژه در اختیار دارد. هیچ مقام ونزوئلایی در مورد سرنوشت سرمایه گذاری های چینی یا ایرانی در ونزوئلا صحبتی نکرده است. بازگشت سرمایه گذاری ها برحسب نفت است. از طرفی ونزوئلا پولی برای پرداخت ندارد. خیلی بعید است که هر دولتی که در ونزوئلا، اختیارات را در دست گیرد، قصد مصادره دارایی های چینی را داشته باشد. بنابر این قاعدتا، چین به برداشت نفت از ونزوئلا ادامه خواهد داد. اما در هر صورت، هر میزان خالصی که از عرضه جهانی نفت کاسته شود، به سود بقیه تولید کنندگان است. این موضوع در شرایطی که بازار با مازاد عرضه نفت، مواجه است، به نفع بازار و سایرین است. البته، امریکا، سعی خواهد داشت تا قیمت های جهانی نفت از بازه ۵۰-۶۰ دلار در بشکه برای برنت، فراتر نرود. در عین حال سه ماهه اول هر سال، تقاضای جهانی نفت به نسبت پایین است. بنابر این اندک وقفه ای در تولید و عرضه نفت ونزوئلا، تاثیری بر بازار نخواهد داشت.

منبع؛ تحلیل بازار