پیش از شروع هر کاری باید زیرساخت‌های آن فراهم شود. با اعمال تحریم و مشکلات تامین بنزین باکیفیت و افزایش نرخ آن و نیز استفاده بهینه از تمام ظرفیت‌های سوختی کشور، موضوع دوگانه‌سوز کردن خودروهای بنزینی مطرح شد.
کد خبر: ۶۷۸۶
۱۱:۵۳ - ۲۶ دی ۱۳۹۸


به گزارش  "خط بازار"  این پروژه برای مدتی در دهه ۸۰ اجرا شد اما در نهایت به‌دلایلی ادامه پیدا نکرد. برخی کارشناسان حوزه سوخت و معاینه فنی نسبت‌به فراهم نبودن زیرساخت‌های فنی و حقوقی این امر اشاره می‌کنند و معتقدند برای ساماندهی این طرح و ادامه‌دار بودن پروژه بهتر است مسئولان از عملکرد جزیره‌ای دوری کنند. به‌عنوان مثال، یکی از کارشناسان این حوزه پیش‌تر به صمت گفته بود؛ دوگانه‌سوز کردن خودرو در قانون متولی ندارد و در قانون نیامده که مسئولیت ایجاد و نظارت مراکز استاندارد تبدیل خودروهای بنزینی به گازسوز با چه نهاد و سازمانی است. قانون فقط می‌گوید وزارت کشور متولی آزمایش خودروهای دوگانه‌سوز است اما اینکه با چه روشی، از این ظرفیت استفاده یا آن را ایجاد می‌کند، موضوعی جداست. برخی صاحبان خودروها برای دریافت برگه معاینه فنی، پیش از مراجعه به مرکز معاینه فنی، مخزن گاز را باز می‌کنند و پس از دریافت برگه معاینه فنی بخش بنزینی خودرو، دوباره مخزن را روی خودرو جوش می‌دهند. چون اطلاعات منسجمی درباره خودروهای دوگانه‌سوز در کشور وجود ندارد و اینکه کجا کار تبدیل را انجام داده‌اند، شاهد مشکلات و چالش‌های در این زمینه هستیم درحالی‌که اگر این اطلاعات وجود داشته باشد در صورت مراجعه این خودرو به مرکز معاینه فنی، کارشناس باید «سی‌ان‌جی» خودرو را از صاحب آن مطالبه کند.از سوی دیگر، عنوان می‌شود تبدیل خودروهای بنزینی به دوگانه‌سوز به‌روز نبوده و حتی با نسلی انجام می‌شود که مدت‌هاست در جهان منسوخ شده است و اینکه چرا در این‌باره نظارت وجود ندارد، جای بسی تامل دارد.

ضرورت ثبت رسمی تغییرات

در ادامه صمت برای موضوع حقوقی و قانونی خودروهای دوگانه‌سوز به‌سراغ علیرضا پدرام، کارشناس حوزه خودرو رفت. وی در این‌باره به گفت: تا زمانی که اسناد هویتی خودرو درست نشود، مشکلات حقوقی، قانونی و همچنین فنی در حوزه دوگانه‌سوز کردن خودروها رفع نشده و ادامه خواهد داشت. وی افزود: وقتی در کارت خودرو عنوان نشده این خودرو پایه بنزینی بوده که تبدیل به دوگانه‌سوز شده؛ به‌لحاظ حقوقی گذشته این‌گونه بود چراکه همه آن را به‌عنوان خودرو بنزینی می‌شناسند. او درباره چالش‌های قانونی خودروهای دوگانه‌سوز پایه بنزینی، ادامه داد: در راستای ایمنی خودرو و بحث معاینه فنی، نخستین مسئله‌ای که هنگام مراجعه انجام می‌شود، استعلام از هویت خودرو به‌وسیله ارتباط سامانه سیمفا و راهور ناجاست. چون در اسناد خودرو تبدیل شدن به گازسوز نیامده فقط به‌عنوان یک خودرو بنزینی مورد آزمون قرار می‌گیرد. پدرام در پاسخ به این پرسش که به‌طور قطع هنگام مراجعه صاحب خودرو به مراکز معاینه فنی، کارشناس متوجه دوگانه‌سوز بودن خودرو می‌شود، پس چرا آزمون‌های لازم را انجام نمی‌دهد، گفت: خدمات‌دهی این مراکز براساس اسناد هویتی خودرو انجام می‌شود. سال‌های قبل بیش از ۹۰۰ خودرو زیر نظر وزارت نفت دوگانه‌سوز شد اما در کنار این تعداد، بیش از یک میلیون خودرو به‌شکل زیرپله‌ای تبدیل به گازسوز شدند. گفتنی است این آمار مربوط به دوگانه‌سوز شدن خودروها در دهه ۸۰ است که بخشی از خودروها تبدیل به بنزینی-گازی شدند اما در نهایت طرح متوقف شد. این کارشناس حوزه خودرو با بیان اینکه گران شدن بنزینی دوباره موضوع تبدیل خودروها را مطرح کرد، گفت: پیش از تبدیل خودروها باید تمهیدات لازم در این زمینه اندیشیده شود؛ البته از سوی دولت بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌ها نوشته شده اما همچنان ابلاغ و اجرایی نشده و مسئله مسکوت مانده است. بخشی از این بخشنامه مربوط به تغییر اسناد هویتی خودرو بوده و اینکه تغییرات اعمال شده به‌طور رسمی ثبت شود. وی گفت: در ادامه هم معاینه فنی این نوع خودروها برای حفظ ایمنی خودرو باید الزام شود. پدرام ادامه داد: برای کاهش آلودگی هوا به هر حال یکی از ابزارها، معاینه فنی این خودروهاست اما از زمانی که خودروهای بنزینی تبدیل به دوگانه‌سوز شده‌ان، هیچ نظارتی روی عملکرد این بخش از خودرو وجود ندارد، چون الزام نیست و در کارت هویتی خودرو هم نیامده است؛ علاوه‌بر این، وقتی کارشناس از پلیس راهور استعلام می‌کند این خودرو را بنزین‌سوز نشان می‌دهد درحالی‌که همان‌گونه که برخی قطعات در بخش بنزین‌سوز مستهلک و نیاز به تعویض یا تعمیر دارند برای بخش گازسوز هم همین‌گونه است. پدرام در پاسخ به این پرسش که اگر صاحب خودرو درخواست معاینه فنی داشته باشد آیا مراکز این خدمات را ارائه خواهند داد، گفت: خیر. مسئول مرکز، متعهد نمی‌شود زیرا اگر در آینده این خودرو دچار مشکل شود، مسئول خواهد بود. شاید بتوان گفت به‌نوعی کار غیرقانونی انجام داده چراکه خودرو به هر مشکلی بربخورد او مقصر شناخته خواهد شد و باید پاسخگو باشد. وی افزود: شاید برخی مراکز به درخواست صاحب خودرو مبادرت به این کار کنند اما باز هم در نهایت برگه‌ای دال بر سالم بودن یا نبودن خودرو صادر نمی‌شود.

هماهنگی وجود ندارد

پدرام در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه چرا با وجود گذشت چند سال از مسئله دوگانه‌سوز کردن خودروها هنوز مسائل حقوقی و قانونی آن رفع نشده، گفت: شاید بخشی از مشکل به این برگردد که نهادهای دولتی ذی‌صلاح در این موضوع با یکدیگر هماهنگ نیستند. این کارشناس حوزه خودرو با بیان اینکه در این‌باره پیگیری‌های زیادی انجام شده، اما همچنان مشکلات سرجای خود هستند، افزود: وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان ملی استاندارد، وزارت کشور، پلیس راهور و... باید به موضوع رسیدگی کنند که با یکدیگر هماهنگ نیستند، اما با توجه به بخشنامه هیات‌دولت پیگیر این مسئله وزارت صنعت، معدن و تجارت است که از داده‌ها و اطلاعات وزارت کشور استفاده و در نهایت اطلاعات تکمیل شده را به پلیس راهور اعلام کند. سازمان ملی استاندارد هم باید شیوه اجرای این امر و استانداردهای لازم را به رشته تحریر درآورد. پدرام درباره هزینه‌ای که قانونی کردن تبدیل دوگانه‌سوزها ممکن است به‌دنبال داشته باشد، اظهارکرد: یکی از مهم‌ترین مسائل دوگانه‌سوز شدن خودروها، استاندارد بودن آنهاست اینکه قطعات و تجهیزات آن به‌لحاظ کیفیت و استاندارد تایید شده باشند. یا حتی خودرویی که به سن فرسودگی نزدیک است کار تبدیل روی آن انجام نشود. توجه داشته باشیم بسیاری از مراجعه‌کنندگان برای تبدیل خودرو بنزینی خود به دوگانه‌سوز کسانی هستند که خودرو وسیله کارشان است و به‌لحاظ معیشتی امورات‌شان به‌سختی می‌گذرد. ابتدای هفته جاری، حمید قاسمی ده‌چشمه، معاون مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی گفته بود، گازسوز کردن رایگان خودروها تا دو هفته آینده آغاز می‌شود و این معاونت آماده پاسخگویی به همه تقاضاها در این زمینه است. پدرام در این‌باره اظهار کرد: پرسش این است که با چه تمهیداتی قرار است این امر انجام شود.

استاندارد ۷۵۹۸ برای تولید دوگانه‌سوز

در ادامه برای پیگیری موضوع استاندارد دوگانه‌سوز کردن خودروها به‌سراغ پیمان پیرایش، مدیرکل نظارت بر اجرای استاندارد صنایع فلزی رفتیم. وی درباره این موضوع به صمت گفت: بحث استاندارد خودروهای دوگانه‌سوز مرتبط با استاندارد ۷۵۹۸ است و اینکه تبدیل کردن خودرو به بنزینی‌گازی با این استاندارد مطابقت داشته باشد.

وی ادامه داد: استاندارد ملی هر سال تا جایی که لازم بوده بروزرسانی و اصلاحات و تجدیدنظرهایی در آن انجام شده است. درواقع سازمان ملی استاندارد یک سلسله ویژگی‌هایی را در استاندارد ۷۵۹۸ تدوین کرده و به‌لحاظ اجرایی تمام موارد را کنترل می‌کند در صورت مطابقت تاییدیه صادر می‌شود.

گفتنی است استاندارد ۷۵۹۸ درباره خودروهای با سوخت گاز طبیعی فشرده(سی‌ان‌جی) و ویژگی‌ها و روش آزمون قطعات گازسوز و همچنین الزامات نصب آنها روی خودرو بوده و شرایط لازم را ارائه می‌دهد. استاندارد ۷۵۹۸ نخستین‌بار سال ۱۳۸۳ تدوین شد.

این استاندارد براساس پیشنهادهای رسیده و بررسی از سوی موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی و تایید کمیسیون‌های مربوط برای دومین‌بار مورد تجدیدنظر قرار گرفت و درنهایت اول اسفند ۸۹ تصویب شد.

مدیرکل نظارت بر اجرای استاندارد صنایع فلزی در پاسخ به این پرسش که بیشتر کارشناسان حوزه معاینه فنی گلایه‌مند هستند که تبدیل‌ها با فناوری روز انجام نمی‌شود، گفت: هر آنچه با استاندارد ملی ایران مطابقت داشته باشد از نظر ما پذیرفته شده است.

در ادامه ممکن است عنوان شود استانداردها قدیمی است سازمان ملی استاندارد این موضوع را رد می‌کند، زیرا استاندارد را فقط ما تدوین نمی‌کنیم تمام ذی‌نفعان، تولیدکنندگان، صاحبان‌نظران و استادان دانشگاه همه در کارگروه‌های فنی حضور دارند. هر زمانی که لازم باشد استانداردی بروزرسانی شود به‌طور قطع از سوی این کارگروه فنی انجام می‌شود.

مولفه‌های استاندارد

پیرایش در پاسخ به این پرسش که مسئولیت سازمان ملی استاندارد در بحث دوگانه‌سوزها چیست، گفت: فرآیند گازسوز کردن خودرو یکی از استانداردهای مجموعه هشتادوپنج‌گانه است؛ بنابراین در تولید خودروهای دوگانه‌سوز در خط تولید مشکلی وجود ندارد و مورد تایید مولفه‌های سازمان ملی استاندارد است، اما تبدیل خودروها در کارگاه‌های مجاز بازار آزاد چند سالی است در حال انجام بوده و تاکنون استانداردی برای آن تدوین نشده است. درواقع پایه‌گذار این مسئله وزارت نفت بود که با استاندارد خودش (IPS) این امر را با مجوزی که به کارگاه‌ها داده بود، انجام می‌داد.

درحال‌حاضر براساس مصوبه اسفند ۹۷ هیات‌دولت، وزارت صنعت، معدن و تجارت مسئول شد که این امر را به‌وسیله کارگاه‌های مجاز انجام دهد و سازمان ملی استاندارد هم تدوین استانداردش را بر عهده دارد. این استانداردها در دست تدوین است و به‌زودی پیش‌نویس آن آماده و به کارگروه ملی برای تصویب ارائه می‌شود و پس از آن منتشر خواهد شد. هر نهاد دست‌اندرکار که به‌لحاظ مقررات مسئولیت داشته باشد، باید از این استانداردها استفاده کند.

مدیرکل نظارت بر اجرای استاندارد صنایع فلزی در پاسخ به پرسشی دیگر مبنی بر اینکه تا تصویب و اجرایی شدن این استانداردها، خودروهایی که در حال تبدیل به دوگانه‌سوز هستند تکلیف‌شان چه خواهد شد، گفت: آنچه در مصوبه هیات‌دولت اعلام شده این است که شرکت بازرسی تایید صلاحیت شده سازمان ملی استاندارد باید برای صدور کارت سلامت سامانه سوخت‌رسان خودرو در این کارگاه‌ها حضور داشته باشد که براساس این کارت، پلیس راهور کارت سوخت خودرو را از تک‌سوز به دوگانه‌سوز تبدیل می‌کند؛ بنابراین در بحث فنی درحال‌حاضر استانداردهای IPS وزارت نفت لحاظ می‌شود و به‌زودی استاندارد ملی هم که تدوین شود در اختیار ذی‌نفعان قرار می‌گیرد.

در ادامه وزارت صنعت، معدن و تجارت هم در این‌باره باید نظارت‌های لازم را داشته باشد که از آن استاندارد عدول

نشود. وی تاکید کرد: استانداردهای ملی برای خودروهایی که در کارخانه‌ها دوگانه‌سوز تولید می‌شوند از سال ۸۴ اجباری بوده است. درباره تبدیل در کارگاه‌ها هم مصوبات و مولفه‌های استانداردی باید زودتر انجام می‌شد.

او افزود: قرار بود در این بخش وزارت صنعت، معدن و تجارت مراجع بین‌المللی خود را در اختیار ما قرار دهد اما در ادامه متوجه شدیم هیچ استانداردی برای تبدیل کارگاهی در کشورهای دیگر وجود ندارد. درواقع می‌توان گفت در این‌باره ایران به‌طور منحصربه‌فردی در حال تدوین این استانداردهاست.

پیرایش گفت: سوخت سی‌ان‌جی یکی از مزیت‌های کشور است و دولت تصمیم گرفته به نحواحسن از سوخت‌های موجود کشور استفاده کند و همه نهادها مکلفند کمک کنند و سازمان ملی استاندارد هم در این راستا کارگروه فنی خود را تشکیل داده که تا امروز چندین نشست داشته و به‌طور جدی در حال تدوین استانداردهای لازم برای بخش کارگاهی دوگانه‌سوزهاست.

منبع: روزنامه صمت

انتهای متن


ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
نظر: